Bedrijfsvergroting gaat door

Wie denkt dat schaalvergroting van bedrijven in de landbouw nog is te voorkomen, vergist zich.We moeten groter en rationeler.Niet omdat boeren dat beslist willen. Die zouden best kleiner willen blijven als ze maar een goed inkomen kunnen verdienen. Op kleine bedrijven gaat dat echter niet. Om de eenvoudige reden dat de kosten van kapitaal en arbeid te hoog zijn in ons land.Wat dat betreft zitten we in Nederland niet goed als boeren. De grond is duur, evenals de arbeid.Daarnaast is het kapitaal – als je het kunt krijgen – goedkoop. Dus zit er maar één ding op: zoveel mogelijk uit je grond halen met zo weinig mogelijk arbeid.Dat betekent mechanisatie. Niet voor niets groeit het aantal melkveehouderijbedrijven met een robot als kool. Niet voor niets hebben loonbedrijven een goede boterham. Ze nemen bovendien een stuk investering over van de boer, terwijl ze met hun grote machines veel hectares kunnen bewerken. Ook hier geldt weer: arbeid minimaliseren en machines (=kapitaal) het werk laten doen.Zo tekent zich de toekomst af.Steeds meer kleinere bedrijven leggen het loodje omdat er geen droog brood te verdienen is. De grote bedrijven hadden het de afgelopen tientallen jaren goed en dat zal voortduren. Gewoon door met zo weinig mogelijke arbeid zoveel mogelijk uit de grond te halen. En maar hopen dat de Rabo met goedkoop geld ons blijft helpen.Die Rabo zal dan wel vaker een keus moeten maken. Kleine, achterblijvende bedrijven niet en vooruitstrevende grote bedrijven wel financieren. Zo stuurt men wellicht ongewild de ontwikkeling naar groter.