Foto: Misset BoerenlevenAchtergrond

1939: vergiftiging door kunstmest

Op de foto uit 1939 een veehouder en koe met hoorns. In die tijd hadden alle koeien nog hoorns.

Op stal stonden ze aangebonden en konden elkaar niet verwonden, in de wei was er genoeg ruimte om vechtpartijen uit de weg te gaan. Maar de foto gaat niet over die hoorns. Hij stond bij een artikel over vergiftingsgevaar bij het gebruik van kunstmest.

Een veterinaire publicatie uit die tijd beschreef met name het gevaar van kalkstikstof. Dit ruwe product bestond voor 60% uit kalkstikstof en voor 25% uit calciumoxide. Die laatste kon ernstige huidaandoeningen veroorzaken, de eerste viel bij bewaring uiteen in onder meer cyaanamide. Deze giftige stof kon leiden tot hartproblemen en ademhalingsstoornissen. Koeien ademden de stof in, meestal net nadat de kunstmest was uitgestrooid.

Achterop de foto stond gekrabbeld dat boeren netjes moesten werken en geen lege kunstmestzakken moesten laten slingeren. Als een koe eraan zou likken, was er kans op vergiftiging. - Foto: Misset

Achterop de foto stond gekrabbeld dat boeren netjes moesten werken en geen lege kunstmestzakken moesten laten slingeren. Als een koe eraan zou likken, was er kans op vergiftiging. – Foto: Misset

Maar niet alleen koeien konden een kunstmestvergiftiging oplopen. Ook boeren zelf en verder al wie veelvuldig met kalkstifstof in de weer was. Vooral na het drinken van alcohol, was er gevaar. De combinatie alcohol en kunstmest kon leiden tot klassieke vergiftigingsverschijnselen van hevig braken en zweten tot krampen en zware hoofdpijn. Meestal was het niet dodelijk, maar evengoed hamerde de voorlichting erop: boer; wees voorzichtig met kunstmest. Over voorzichtig zijn met alcohol, werd niet gerept.

Dit artikel is te lezen in Boerderij 38 van dinsdag 20 juni en is onderdeel van de rubriek Zo ging het toen.

In de rubriek Zo ging het toen gaan we terug in de tijd. Boerderij bestaat al meer dan 100 jaar en aan de hand van foto's uit het archief kijken we naar de agrarische sector in de vorige eeuw. Benieuwd naar meer historie? Check het dossier Zo ging het toen.