Zelfzuivelaars maken vliegende start

De standstill van januari was de aanleiding om Belinda Avezaats droom te verwezenlijken: eigen zuivel verkopen. Een half jaar later loopt het boven verwachting goed.Een groot bord langs de doorgaande weg tussen Leveroy en Weert wijst voorbijgangers op de nieuwe loot van melkveebedrijf Avezaat: huisverkoop. De jonge veehouders kozen voor automaten, om niet gebonden te zijn aan winkeltijden. De klanten vinden het geen probleem, in een tijdsbestek van twee uur draaien er drie auto’s de oprit op voor een fles melk of zuivel.Foto's: Bert JansenDe plannen voor huisverkoop lagen er al drie jaar, maar de standstill die FrieslandCampina in januari aan de leden oplegde, was voor John en Belinda Avezaat reden om die uit de kast te halen. Samen met hun relatiemanager Jan van Bussel van Abab ging het stel aan de slag. Er kwam een gedegen plan op tafel. De gemeente was snel om, maar eiste dat er alleen eigen product werd verkocht. ‘De bank wilde in eerste instantie niet meewerken’FrieslandCampina gaf zonder meer een vrijstelling voor 10.000 liter melk, de optie voor de volgende 10.000 liter kan er probleemloos bij. De bank viel in eerste instantie over het financieren van € 20.000. “We hadden berekend € 50.000 nodig te hebben, waarvan € 30.000 spaargeld. Omdat het bedrijf én de woning op naam van John staat en ik dus geen onderpand had, wilde de bank in eerste instantie niet meewerken. Maar alle lof voor Jan, hij heeft duidelijk gemaakt dat we het eerste jaar met het slechtste scenario € 20.000 negatief zouden draaien en het tweede jaar € 20.000 in de plus”, vertelt Belinda. De veehoudster realiseert zich dat het met de € 50.000 niet ophoudt. Materiaal kan kapot, wat extra investeringen vraagt. Ook staat er een pasteur van 300 liter op het wensenlijstje.Naam: John (36) en Belinda (33) Avezaat.Plaats: Leveroy (Limburg).Bedrijf: John Avezaat melkt 60 koeien, voor de verplichte krimp waren dat er 95. Gemiddelde productie 10.000 liter met 4,50% vet en 3,60% eiwit. Bij het bedrijf hoort 45 hectare zandgrond, waarvan 10 hectare mais.De koeien krijgen in de zomer 20 uur weidegang per dag.Belinda startte in januari dit jaar met het verzuivelen van melk en verkoopt deze via een zuivelautomaat en melktap.Melktap populairDe zuiveltak maakte een vliegende start. “We hadden 10 liter per week via de melktap gerekend, maar we zitten nu al op 60 liter, waarvan 20 alleen al op zondag. En er gaat wekelijks 14 liter vanillevla weg, we hadden op 5 tot 6 gerekend”, grijnst de veehoudster. En alles zonder reclame-uitingen. Er is wel een Facebook-pagina, maar meer dan een huisje voor de automaten en een mooi bord langs de weg heeft het tweetal niet gedaan.Hun clientèle bestaat voor een groot deel uit ex-boeren. “Ze missen toch de smaak van verse melk”, stelt John als hij aanschuift. Ook veel Polen die in Midden-Limburg werken, hebben de melktap gevonden. Melk kost een euro per liter, daar komt de eerste keer nog 50 cent voor een fles bij op. Grootverbruikers kunnen ook een tweeliterfles kopen voor 80 cent. Wat mee kan spelen, is dat er geen andere melktap in de wijde omgeving staat.Driemaal per week zuivelenHet zuivelen is vanwege de kleine start nog veel handwerk. Drie keer per week staat Belinda in de geïsoleerde zeecontainer voor de ligboxenstal. De benodigde melk koopt ze tegen de FrieslandCampina-melkprijs van haar man. In de kapschuur staat een koelcel waar de producten worden opgeslagen en vrijwel dagelijks wordt de zuivelautomaat aangevuld.24 uur per dag kunnen consumenten kaas, boter en zuivel uit de automaat halen. Dagelijks vult Belinda de automaat aan.Het maken van kaas staat even op een laag pitje, omdat de airco van de koelruimte waar de kaas wordt gemaakt kapot is. Totdat de grote koeling is gerepareerd, improviseert het stel met een kleinere en probeert daar in drie dagen 900 liter per week te verkazen. Zodra de pasteur is gearriveerd en de koeling naar behoren functioneert, wordt dat viermaal per week.Verbaasd over afzetDe Avezaats zitten elkaar nog altijd met verbazing aan te kijken als ze vertellen hoe vlot hun tweede tak van de grond komt: “We hebben bijvoorbeeld in het bedrijfsplan geen karnemelk opgenomen. ‘Maak het niet gelijk te gek’, adviseerde Van Bussel. Maar inmiddels verkopen we 25 tot 30 liter”. Dat de prijzen van € 2 per liter vla, € 6 voor een pond kaas en € 2 voor een pakje boter niet tot commentaar leidt, ligt volgens de veehouders aan de smaakbeleving van hun klanten. Die gaan voor pure producten en zijn bereid er wat meer voor te betalen, ook als ze moeten omrijden.Met het oog op vetsamenstelling insemineert John meer met witrikken. Die hebben voor de zuivel gunstige vetzuren.Afnemers uit verschillende hoekenMaar niet alleen de Limburgers uit de omgeving weten de boerderij te vinden. Belinda’s ouders wonen in Nieuwerkerk aan de IJssel en halen elke drie weken 50 tot 60 flessen zuivel op voor de boerenwinkel ‘De Vitaminefiets’. De plaatselijke pizzeria neemt inmiddels melk af. Het stel is inmiddels ook gevraagd door de Buurderij in Maastricht, waar een aantal Limburgse boeren hun producten verkopen. “Dat gaat op bestelling, dus je gaat nooit naar huis met de halve voorraad”, stelt Belinda. Een varkenshouder met een eigen horecagelegenheid heeft ook al gepolst of ze producten kunnen leveren.Toch gaat niet alles van een leien dakje. Door een iets veranderde grondstof dikte de vanillevla niet in. Een nieuwe poging met de goede grondstoffenmix leek goed te gaan, maar ook deze vla werd in de koeling toch weer dun. In haar hoofd loopt Belinda alle stappen door, waar kan het fout zijn gegaan? Bij de automaten bedenkt ze ineens: “Zou het kunnen dat ik tegelijk vla en yoghurt stond te maken?”Zuivelen is nog veel handwerk. Belinda maakt drie dagen in de week vla en yoghurt.Lees ook: Zelfzuivelaar: crowdfunding geeft positieve energie