Miltvuur bij rundvee
Miltvuur, ook wel bekend als anthrax, is een ernstige bacteriële infectieziekte veroorzaakt door Bacillus anthracis. De bacterie laat sporen na die tientallen jaren in de bodem kunnen overleven. Rundvee, dus ook melkkoeien, kunnen besmet raken door het eten van gras of hooi dat met deze sporen is verontreinigd. De ziekte leidt vaak tot plotselinge sterfte, terwijl vooraf geen sprake was van duidelijke ziekteverschijnselen. In sommige gevallen treden symptomen op zoals hoge koorts, ademhalingsproblemen en bloedingen uit lichaamsopeningen.
Miltvuur is zeer besmettelijk en kan zich snel binnen de veestapel verspreiden. Snelle detectie van miltvuur en isolatie van besmette dieren is dan ook cruciaal. Veehouders moeten bij verdachte sterfgevallen onmiddellijk contact opnemen met een dierenarts. Vaccinatie is mogelijk, maar wordt meestal pas overwogen bij een uitbraak of in risicogebieden.
Links
- Lees meer over miltvuur op de website van Boerderij.
- Lees meer over anthrax op de website van Dairy Global.
Dr. Faffa Malan vertelt in een videoreportage van LandbouTV hoe je miltvuur bij vee herkent en verspreiding zoveel mogelijk kunt voorkomen. LandbouTV is het videokanaal van Landbou, de Zuid-Afrikaanse evenknie van Boerderij. Vanwege de risico’s die de ziekte met zich meebrengt, zijn veehouders in Zuid-Afrika wettelijk verplicht vee tegen miltvuur vaccineren.
Dr. Malan vertelt in het Afrikaans. In de instellingen, rechtsonder in de footer van de video, kies je bij Ondertiteling voor Automatisch vertalen in het Nederlands voor Nederlandstalige ondertiteling.
Meer videoreportages over de rundveehouderij vind je in het YouTube-kanaal van Boerderij.
Wat veroorzaakt miltvuur?
Miltvuur wordt veroorzaakt door de Bacillus anthracis-bacterie, die zich via sporen verspreidt. Deze sporen kunnen in de bodem overleven en jarenlang inactief blijven, totdat ze door graafwerkzaamheden, overstromingen of na extreem weer opnieuw worden geactiveerd.
Uitbraken komen vaak in gebieden voor waar eerder besmette kadavers zijn begraven. Vroeger was het gewoon om dieren die aan miltvuur stierven ter plekke in zogenaamde miltvuurbosjes te begraven. Sinds de invoering van de destructiewet in 1957 is dit verboden en worden dode dieren door destructiebedrijven op een centrale locatie verwerkt. Toch blijven deze oude besmettingshaarden een risico vormen.
Recent werden in de Franse regio Cantal verschillende gevallen van miltvuur bij rundvee vastgesteld. Ook in het verleden, zoals in 2016 in Moselle, waren er uitbraken waarbij meerdere koeien stierven. In sommige gevallen kunnen afhankelijk van veranderingen in de omgeving, zoals smeltend permafrost, besmette kadavers komen bloot te leggen. Dit gebeurde bijvoorbeeld in Rusland, waar een oud rendierkarkas een nieuwe uitbraak veroorzaakte.
Preventie en behandeling van miltvuur
Preventie is de belangrijkste strategie om miltvuur te beheersen. Belangrijke maatregelen:
- Vermijden van besmette gebieden: Runderen mogen niet grazen op terreinen waar eerder miltvuur is vastgesteld. In Frankrijk werden bij recente uitbraken weilanden als verboden gebied aangemerkt om verdere besmettingen met miltvuur te voorkomen.
- Strikte biosecuritymaatregelen: Toegangscontrole tot bedrijven en hygiëneprotocollen kunnen de kans op insleep van de bacterie verkleinen.
- Vaccinatie: In risicogebieden of na een uitbraak kan vaccinatie helpen om verdere sterfte te voorkomen.
- Snelle detectie en isolatie: Bij verdachte sterfgevallen moeten veehouders direct een dierenarts inschakelen. Besmette dieren moeten worden geïsoleerd en kadavers moeten volgens strikte protocollen worden afgevoerd om verdere verspreiding te voorkomen.
- Monitoring van omgevingsfactoren: Smeltend permafrost en extreme weersomstandigheden kunnen oude besmettingshaarden opnieuw activeren.
Hoewel overdracht op mensen zeldzaam is, lopen personen die in contact komen met besmette kadavers een verhoogd risico. In dergelijke gevallen is medische controle en mogelijk een preventieve antibioticakuur nodig.
Miltvuur blijft een serieuze bedreiging voor melkveehouders, vooral omdat bacteriesporen langdurig in de bodem kunnen overleven. Een combinatie van biosecuritymaatregelen, monitoring en vaccinatie kan helpen om uitbraken te voorkomen en de gezondheid van de veestapel te waarborgen. Door alert te zijn op risicofactoren en tijdig in te grijpen, kunnen veehouders de impact van miltvuur minimaliseren
Links
- Gevaarlijke dierziekte miltvuur bij runderen in Frankrijk
- Uitbraak miltvuur in Franse Vogezen
- Een dode koe aan de weg
- Miltvuursporen gevonden in witte kuil
- Cows on pasture threatened in Russia
- French dairy and livestock farmers face multiple disease threats
