Bovengrens

De Tweede Kamer heeft onlangs uitgesproken dat er, in afwachting van de zoveelste ’maatschappelijke discussie’, voorlopig geen nieuwe megastallen gebouwd mogen worden. Die uitspraak sluit volgens een enquête aan bij de mening van de meerderheid van ons volk.Zo’n Kameruitspraak heeft niet direct gevolgen. Als een gemeente een bouwaanvraag voor een stal krijgt, moet deze getoetst worden aan de geldende planologische regels. Een afwijzing van een aanvraag louter op grond van een Kamermotie houdt geen stand bij de Raad van State. Als de Kamer geen megastallen wil, moet ze dat in de wet vastleggen.

Een verbod op megastallen komt erop neer dat er een bovengrens komt aan de stalomvang in de veehouderij. De vraag is of dat wenselijk of nuttig is.

Concrete voordelen van zo’n plafond kunnen zijn dat het landschap minder wordt aangetast en dat er meer koeien in de wei blijven. Lokaal kan overlast door stank, fijnstof of verkeer beperkt worden, al zal er wat dat betreft weinig verschil zijn met stallen die onder de grens blijven.Misschien vermindert ook de maatschappelijke kritiek op de ’industrialisering’ van de veehouderij door het instellen van een plafond. Al moet ik dat nog zien, want – anders dan de voorstanders hopen en de tegenstanders vrezen – wordt de schaalvergroting er nauwelijks door afgeremd. Bij een plafond van 120.000 legkippen of 7.500 vleesvarkens, kan het gemiddelde legkippenbedrijf nog bijna drie keer zo groot worden en het gemiddelde vleesvarkensbedrijf zelfs vijf keer.

De overgrote meerderheid van de bedrijven heeft geen last van een plafond en krijgt misschien juist wel meer mogelijkheden. Megabedrijven leggen dan immers minder beslag op dierrechten of op afzetruimte voor mest. Voor het welzijn van varkens of kippen en voor het milieu in het algemeen verandert er door een plafond niet veel. Het totaal aantal dieren wordt er niet kleiner door, en grote en kleine bedrijven moeten voldoen aan dezelfde regels.

Kortom: de voorstanders van een plafond verwachten er te veel van, en de tegenstanders zijn er te bang voor.