AkkerbouwAchtergrond

Hoever mag biologische akkerbouw gaan bij ziektes? Discussieer mee!

Een perceel uien is ziek: meeldauw. Het zijn biologisch geteelde uien, dus spuiten mag niet. Een perceel gangbare uien ernaast dreigt ook ziek te worden. De gangbare buurman gaat dus extra spuiten. Hoever gaat hierbij het belang van de biologische akkerbouwer en hoever dat van gangbare buren? En wie let er op het collectieve belang? Wat is per saldo de milieuwinst?

Het bovenstaande is geen bedacht verhaal, maar een werkelijk geval, gemeld door een lezer die dit aan de kaak stelt. Het gaat hier om een gangbare akkerbouwer, wiens biologische buurman meeldauw in de uien heeft. Hij schrijft: “Wij spuiten veel, heel veel, om onze producten gezond te houden. De biologische akkerbouwer onderneemt zeer weinig tot niets, alleen branden. De maat is voor ons vol. Hoe ver mag biologische akkerbouw gaan? Heel ver, lijkt het, ze hebben bijna het alleenrecht. Wij gaan hier financieel ten onder.”

Bestrijding bij biologische teelt is oogstverlies

Dit keer is het de valse meeldauw in uien, de phytophthora-twisten in aardappels laaien jaarlijks op. De ziektes hebben veel gemeen: de gehele plant kan worden aangetast, de verspreiding van de ziekte kan onder gunstige weersomstandigheden zeer snel verlopen. De beheersing van de ziekte zonder fungiciden is buitengewoon lastig. Bekend is dat huidige bestrijdingsmiddelen (in de gangbare landbouw) niet volledig effectief zijn. Maatregelen ter beperking komen neer op een periode waarin geen teelt is en waarin afvalhopen compleet opgeruimd zijn. Veredeling voor resistentie is de hoop voor de toekomst.

Ziektes krijgen meer kans op biologische akkers

In de gangbare akkerbouw kunnen beide ziekten inmiddels goed beheerst worden door de genoemde preventiemaatregelen, in combinatie met spuiten. In de biologische landbouw mag dat laatste niet. Dat betekent dat ziektes meer kans krijgen op biologische akkers. Voor biologische teelt is de enige manier van bestrijden branden. Maar een vroege oogst van een uiengewas levert nauwelijks of geen prijs op voor de uien. Daarom bestaat er bij biologische telers de begrijpelijke neiging om de teelt nog zo veel mogelijk te rekken. Een ziek gewas vormt dan een aanmerkelijke bron van infectie voor gangbare telers.

Hogere ziektedruk door biolandbouw

Er is dus een hogere ziektedruk door de biologische landbouw. Vooral gangbare telers wiens bedrijf grenst aan dat van biologische boeren, ondervinden last. Ze spuiten meer in vergelijking met collega’s van wie de percelen slechts door gangbare akkerbouw omgeven zijn. Of dat gedeeltelijk ook overdreven preventie is, als gevolg van een soort psychologisch effect, is niet duidelijk.

Gangbare boeren tussen de bio-boeren spuiten meer

In een interessant artikel in het blad NWT (maart 2009) wordt voor phytophthora aangetoond hoezeer er meer gespoten wordt. Wetenschapsjournalist Desiree Hoving vergelijkt het spuitgedrag van gangbare boeren die tussen biologische boeren zitten met dat van gangbare boeren tussen gangbare buren. Daaruit blijkt dat de eerste groep zo’n 20 procent meer spuit dan de tweede.

Door bio-teelt per saldo misschien wel meer gespoten

Wetenschapper Hoving heeft er een berekening op losgelaten voor de zuidelijke Flevopolder. Daar wordt 3,3 procent van de aardappelen biologisch geteeld, wat een besparing oplevert van 3,3 procent aan chemische bestrijdingsmiddelen. Maar als de gangbare boeren op de overige 96,7 procent van de akkers 20 procent meer spuit omdat ze biologische collega’s hebben, dan valt die winst in het niet. Dan wordt er in totaal 16 procent méér gespoten.

Wiens belang gaat voor?

Tijd voor discussie. Wiens belang weegt nu zwaarder, de oogst van de biologische boer of het besmettingsrisico voor anderen er omheen? Dat brengt ons ook tot de volgende vraag: wie houdt eigenlijk het algemeen milieubelang in het oog? Wat is per saldo het beste voor het milieu?

Discussieer mee!

Wat antwoordde u hierboven? En waarom? Praat hierover mee in de discussie!

Een overzicht van de prijzen voor uien vind je op boerderij.nl/markt.

Beheer
WP Admin