Redactieblog

‘Deense les: oppassen met levende PRRS-vaccins’

Is door vaccinatie een nieuw, gevaarlijk PRRS-virus gecreëerd?

Vanuit Denemarken kwamen enkele weken geleden verontrustende signalen. Daar waren op meerdere SPF-varkensbedrijven grote problemen met hoge biggensterfte in de kraamstal en zieke zeugen. PRRS-virus bleek via sperma van een ki-station te zijn binnengekomen.

Dit ki-station was vermoedelijk door een zeugenbedrijf enkele kilometers verderop besmet geraakt. Het virus van dit bedrijf en het geïsoleerde virus op de SPF-bedrijven kwamen namelijk precies overeen.

Het is onbegrijpelijk dat het ki-station wekenlang besmet sperma heeft kunnen uitleveren. De beren waren dan wel niet ziek, maar via monitoring had het virus veel sneller opgespoord moeten worden.

Verontrustend: nieuwe PRRS-variant

Het PRRS-virus bleek een heel nieuwe variant. En wat verontrustend was: een combinatie van twee verschillende vaccinstammen. PRRS-vaccins zijn bijna allemaal levende vaccins. Het vaccinvirus lijkt sterk op het veldvirus. Aan het vaccinvirus zijn zodanige bewerkingen gedaan waardoor het de dieren niet of nauwelijks ziek maakt, maar wel zorgt voor de vorming van beschermende afweer.

Lees verder onder de foto.

Deens varkensbedrijf, dat overigens PRRS-vrij is. - Foto: Henk Riswick
Deens varkensbedrijf, dat overigens PRRS-vrij is. - Foto: Henk Riswick

Door onderzoek van het erfelijk materiaal is een virus goed in kaart te brengen. Tot nu toe was het gebruikelijk om enkele stukjes van het virus te ontleden om te kunnen vergelijken. De ontwikkelingen in het onderzoek gaan snel; het wordt steeds beter mogelijk en minder kostbaar om het hele genoom vast te leggen.

Het wordt door deze genoom-mapping steeds duidelijker dat het virus de neiging heeft langzaam te veranderen – een slimme overlevingstechniek van een virus

Het wordt door deze genoom-mapping steeds beter duidelijk dat het virus de neiging heeft om langzaamaan te veranderen. Dat is een slimme overlevingstechniek van een virus om de afweer te omzeilen. Ook kunnen virussen genetisch materiaal uitwisselen als er twee verschillende PRRS-virussen in één cel tegelijk aanwezig zijn. Daardoor ontstaat dan een nieuwe variant, een zogenoemd recombinant-virus.

Dit uitwisselen kan ook met genetisch materiaal van een vaccinvirus gebeuren. Vermoedelijk gebeurt dit vaak, ook op de bedrijven in Nederland. Er wordt steeds meer over bekend.

Maar meer kennis roept ook nieuwe vragen op. Hoe groot is de kans dat door verandering van het virus een gevaarlijke variant ontstaat? In Denemarken gaf het gelukkig geen ziekteverschijnselen op bedrijven die al positief waren op PRRS en hiertegen vaccineren. De varkens bleken goed beschermd.

Sperma gevaarlijkste besmettingsbron PRRS

Bij SPF-bedrijven kan niets slechter uitpakken om een bedrijf te besmetten dan via sperma. Het virus wordt zo immers rechtstreeks de baarmoeder ingebracht, de plek waar PRRS de grootste schade aanricht. Ik denk dat zelfs een vaccin op deze manier flinke problemen zou kunnen veroorzaken.

Heel zorgvuldig zijn met levende PRRS-vaccins

De Deense ervaring is een heel serieuze waarschuwing om zorgvuldig om te gaan met de inzet van levende PRRS-vaccins op een bedrijf. Ze hebben hun waarde bewezen, want op de meeste bedrijven zouden we niet graag stoppen met vaccineren.

Switch echter niet te gemakkelijk van vaccin en gebruik liever niet twee verschillende vaccins op een bedrijf, ook al is dit in verschillende diergroepen. Laten we het niet te gemakkelijk maken voor dit ingenieuze virus!

Of registreer je om te kunnen reageren.