Redactieblog

7 reacties

‘Veel varkens dus stikstof- en mestmaatregelen’

Met twintig varkens per hectare is het niet gek dat de concentratiegebieden onder druk staan.

Al mijn hele onderzoeksleven sleep ik een groot databestand over grondgebruik, producties en aantallen dieren in de regio’s van de EU-9 met me mee. De datareeksen beginnen in 1950 toen er nog helemaal geen EU of EEG was, maar de regio’s waren er natuurlijk wel al. Nu de discussie is losgebarsten over te veel dieren, wil ik graag wat resultaten over varkens met u bespreken.

Varkenshouderij breidde uit maar varkensdichtheid bleef laag

In 1950 zaten de varkens geconcentreerd in een gebied dat loopt van Utrecht tot Hannover. De dichtheid was laag, minder dan twee varkens per hectare. Dat is niet zo gek, de beesten werden met lokaal voer vetgemest, met in het Oosten vooral graan en aardappelen. Die aardappelen werden met de hand gerooid. Toen de arbeid duurder werd, verdween de aardappel uit het menu. De mechanisatie van de aardappeloogst was lastig, de aardappelrooier moest nog worden uitgevonden. Bij graan was het eenvoudiger, de combine was er al.

Langzaam zie je na 1990 de concurrentiepositie verslechteren ten gunste van Duitse en Deense regio’s

De varkenshouderij verschoof naar Denemarken en breidde zich uit in de zandgebieden van Nederland en Vlaanderen. De dichtheid liep wat op, maar bleef laag, want de varkens werden in Denemarken met lokaal graan gevoerd en op de zandgronden moest de mengvoerindustrie nog op gang komen.

Wereldhandel zorgde voor grotere varkensdichtheid

Toen het Europees landbouwbeleid vorm kreeg, in de jaren zestig, met hoge graanprijzen, ontstond het zogeheten ‘gat van Rotterdam’. Voeringrediënten uit de hele wereld konden goedkoop zonder invoerheffing ingevoerd worden: er was geen lokaal voer meer nodig. Het voer was een stuk goedkoper dan voer op basis van graan.

Noord-Brabant, Limburg en West-Vlaanderen werden de nieuwe concentratiegebieden met niet twee, maar wel twintig varkens per hectare, naast ook nog koeien en andere beesten. In die drie regio’s zat en zit meer dan 10% van alle varkens van de EU-9.

De grote mestproductie in de concentratieregio’s heeft vanaf 1985 de hele Nederlandse landbouw min of meer gegijzeld

Het gat van Rotterdam is rond 1990 gedicht, toen de graanprijs naar wereldmarktniveau daalde. De techniek en de kennis voor geavanceerd mengvoer bleven. Hoewel, langzaam zie je na 1990 de concurrentiepositie verslechteren ten gunste van Duitse en Deense regio’s.

Grote varkensdichtheid bracht geld in het laatje bij velen

De enorme dichtheid van varkens is grotendeels gebleven en zorgde lokaal voor overlast. Die werd lang getolereerd omdat goed verdiend werd. Niet alleen door de varkenshouders, maar ook door fietsenmakers, autodealers en restaurants, als u begrijpt wat ik bedoel. Overlast was er ook voor de Nederlandse landbouw als geheel. De grote mestproductie in de concentratieregio’s heeft vanaf 1985 de hele Nederlandse landbouw min of meer gegijzeld.

Ik snap wel dat voor stikstof- en mestmaatregelen, bij dichtheden van twintig varkens en meer, vooral naar die gebieden gekeken wordt. Niet dat daar de meeste stikstof per dier vrij komt, maar vanwege de aantallen en dichtheden. Ik denk dat mijn cijferreeksen er over een jaar of tien heel anders uit zullen zien.

Lees alles over het stikstofbeleid en het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in dit dossier.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Ja, dat waren mooie tijden. 100 gulden voor de big, 100 voor het voer en 100 voor de boer. Het gat van Rotterdam vertrekt naar de regio onder Barcelona waar het graan uit Rusland en Oekraine goedkoop aankomt.

  • En er is nog niks veranderd .
    Gr kringloopboer

  • agratax(1)

    Dirk bedoel je te zeggen, dat de varkens productie en daarmee de vleesindustrie zich zal verplaatsen naar de grootschalige graan gebieden in de EU? Als dat zo is dan is er voor de echte varkensboeren maar 1 oplossing Immigreren. Dat het de Nederlandse werkgelegenheid zal beinvloeden is gezien het laatste deel van je stuk duidelijk.

  • john***

    de balans tussen een nieuw bedrijf en een bestaand bedrijf wat investeert in milieutechniek is net zo groot.. Er wordt al zoveel gezegd over massale verplaatsingen maar tot nu heeft er maar een ding tot werkelijke krimp geleid en dat zijn opkoopregelingen. Die komt er nu weer een aan en zal ook de wel het beeld veranderen de rest speelt wel op de achtergrond maar bepaald niet hoeveel varkens er in Nederland per hectare gehouden worden. Zelfs de opkoopregeling moeten we zien als een correctie op het aantal hectares wat onttrokken is aan landbouw sinds de laatste regeling.

  • Tinus1

    Alles is cyclisch. Het aantal varkens en kippen zal krimpen. Aantal bedrijfsopvolgwrs is en blijft klein, hier zal de prijs niks aan veranderen. Goede werknemers/bedrijfsleiders is bijna nog erger, zodoende zal niet de milieumaatregelen maar de arbeiderstekort het aan gaan jagen.....Netals de hele economie! Het gaat binnen een paar jaar als een kaartenhuis instorten en deze keer is er geen escape!! Met lage rentestand of extra arbeiders, want deze zijn er gewoonweg niet of niet aan te vullen. Het geboortecijfer is gewoon te laag in nw-europa. Overgens in meer delen van de wereld o.a. China. India en Afrika zullen het meer en meer gaan bepalen.

  • famboenink@hetnet.nl

    mooie analyse van de afgelopen 70 jaar
    of zal de periode 2000-2018 over 10 jaar de boeken in gaan
    als de grote overproductie depressie in de varkenshouderij?

  • agratax(1)

    @Tinus1. Wat je schertst voor de toekomst komt redelijk uit, maar niet omdat er te weinig kinderen zijn, maar omdat er geen mens meer in de voedselproductie wenst te werken. Over de hele wereld is er nl. een urbanisatie opgang gekomen. Het gevolg is dat de steden overal groeien als kool zonder dat er werk is en daarmee geen reden om naar de stad te trekken. Verlaat je als mens het platteland, dan geeft je meteen de mogelijkheid om je eten te maken op. Dus je bent afhankelijk van anderen of "sociaal winkelen", dit gaat niet zonder problemen dan maar als vluchteling op pad gaan naar het rijke noordelijke halfrond. We kennen de gevolgen die deze migratie met zich mee brengt voor landen als Frankrijk, Duitsland, Nederland etc. Midden Europa wenst deze problemen buiten de deur te houden en sluiten dan ook hun grenzen tegen de zin van Brussel.

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.