Varkenshouderij

Achtergrond 3 reacties

Zo wassen en douchen deze varkenshouders zeugen

De zeugen van Elshof, Beuving en Van der Burg worden bij het ingaan van de kraamstal gedoucht. De varkenshouders vertellen over hun werkwijze.

Het wassen en douchen van zeugen is zeker van toegevoegde waarde, mits je het goed organiseert. Dat stelt Arjan Wermink, hygiënespecialist bij MS Schippers. Wat hem betreft worden zeugen idealiter gewassen en gedoucht in een aparte zeugendouche, die zich bijvoorbeeld bevindt op de centrale gang. De zeugen kunnen dan schoon de kraamstal in. “Voorwaarde is wel dat de kraamhokken gereinigd en ontsmet zijn, anders heeft douchen geen zin”, aldus Wermink. Hij stelt dat het wassen en douchen van zeugen bijdraagt aan een goede en hygiënische start.

Aandachtspunten

In de praktijk worden zeugen vaak in de kraamstal gedoucht. Ook dat kan prima, zegt Wermink. “Het is altijd beter dan niet douchen.” Volgens Wermink is er een aantal belangrijke aandachtspunten als het gaat over het wassen en douchen van zeugen:

  1. zorg tijdens het douchen voor een goede ventilatie. Zo voorkom je dat de zuurstoftoevoer naar de biggen wordt verstoord en de kans op doodgeboren biggen toeneemt;
  2. let op de uier van de zeug. Het vuil spoelt van de rug richting de uier. Goed afspoelen is belangrijk;
  3. gebruik bij voorkeur milde shampoo (huidneutraal). Vette zeep/shampoo houdt kiemen vast;
  4. kijk goed of er geen vuiligheid achterblijft in het kraamhok.

Familie Elshof heeft meerdere gesloten varkenslocaties. Edwin Elshof (25) heeft in Marum (Gr.) 650 zeugen en 4.500 vleesvarkens. "We fokken hier voor drie zeugenlocaties." - Foto: Jan Willem van Vliet
Familie Elshof heeft meerdere gesloten varkenslocaties. Edwin Elshof (25) heeft in Marum (Gr.) 650 zeugen en 4.500 vleesvarkens. "We fokken hier voor drie zeugenlocaties." - Foto: Jan Willem van Vliet

‘Zepen, inweken, borstelen en afspoelen’

Het douchen van zeugen wordt bij Elshof in Marum (Gr.) al jarenlang gedaan. Het is een wekelijkse routineklus voor medewerkster Jolanda Kloosterman.

Op het zeugenbedrijf van Elshof staat een vooruitstrevende verandering in de fokkerij op stapel, zo vertelt Edwin Elshof. “We doen aan rotatiekruising en werken met de L-lijn en de Z-lijn. We gaan binnenkort starten met de T-lijn, om nog meer in te zetten op goede moedereigenschappen.”

Het inkruisen van de T-lijn moet volgens Elshof resulteren in meer werkgemak en een lagere uitval. Goed beenwerk en voldoende tepels aan de uier zijn daarbij belangrijke voorwaarden. Het inkruisen van nieuw bloed gaat wat de varkenshouder betreft gepaard met een productiestijging. “We spenen nu 32 biggen per zeug per jaar. De rek is er nog niet uit.”

Hygiëne in kraamstal belangrijk

De zeugenhouder vindt het belangrijk om schoon en hygiënisch te werken, met name in de kraamstal. Schone zeugen passen in dat plaatje, zo stelt hij. “Wassen en douchen van zeugen zorgt voor een mooi en fris gezicht. Het lijkt me niet goed als zeugenuiers onder de mest zitten. Voor pasgeboren biggetjes is het ook prettig als hun moeder zo fris mogelijk is.”

Medewerkster Jolanda Kloosterman wast en doucht de zeugen, die net hun intrede in de kraamstal hebben gedaan. - Foto: Jan Willem van Vliet
Medewerkster Jolanda Kloosterman wast en doucht de zeugen, die net hun intrede in de kraamstal hebben gedaan. - Foto: Jan Willem van Vliet

De zeugen worden bij het ingaan van de kraamstal gedoucht en gewassen. Dat gebeurt al jarenlang op het bedrijf. Medewerkster Jolanda Kloosterman neemt deze klus iedere woensdag op zich, zo vertelt Elshof. “Voordat de zeugen de kraamstal in gaan, wordt de afdeling door Jolanda ontsmet. De nieuwe kraamzeugen staan dan in een separatieruimte te wachten. Het wassen en douchen gebeurt in de kraambox.”

Jolanda Kloosterman plaatst een lans op de hogedrukspuit, om de zeugen met een zachte waterstraal te douchen. Het wassen gebeurt volgens een vaste werkwijze, zo vertelt Elshof. “Het is zepen, inweken, borstelen en afspoelen. Jolanda vindt het leuk om te doen. Voor de zeugen is het ook een prettige ervaring.”

Wassen en douchen zo gepiept

Het wassen en douchen van de zeugen is zo gepiept. Het gros van de dieren komt redelijk schoon en droog de kraamstal in. “De dragende zeugen worden gehouden in twee dynamische groepen. De vloeren zijn over het algemeen mooi droog”, aldus Elshof.

De varkenshouder hoort wisselende geluiden over het belang van het wassen van zeugen. “Sommige mensen vragen zich af of het helpt om zeugen te douchen. Maar ik vind het echt van toevoegde waarde. Het is gewoon fijn om in de kraamstal zo weinig mogelijk viezigheid te hebben.”

Rick Beuving (35) is bedrijfsopvolger op het zeugenbedrijf van Wim Wolters (59) in het Gelderse Laren. Er zijn 600 zeugen en 3.000 biggenplaatsen. Op het bedrijf wordt gewerkt met een traditioneel weeksysteem. - Foto: Ronald Hissink
Rick Beuving (35) is bedrijfsopvolger op het zeugenbedrijf van Wim Wolters (59) in het Gelderse Laren. Er zijn 600 zeugen en 3.000 biggenplaatsen. Op het bedrijf wordt gewerkt met een traditioneel weeksysteem. - Foto: Ronald Hissink

‘Zeugendouche draagt steentje bij aan hygiëne’

Rick Beuving ging ooit als parttime medewerker aan de slag op het varkensbedrijf van Wim Wolters. Hij bracht er veel tijd door, hielp ook in de weekenden mee en zag een toekomst als ondernemer in de varkenssector helemaal zitten. De droom van de ambitieuze Beuving wordt werkelijkheid op Wolters’ bedrijf. Sinds drie jaar zit Beuving in de maatschap en op termijn neemt hij het bedrijf over.

Wekelijks ritueel

Beuving is al enige jaren verantwoordelijk voor het douchen van de zeugen. Het douchen van zeugen is een wekelijks ritueel, zo vertelt de bedrijfsopvolger. “Op donderdag wordt er gespeend, spuiten we de hokken schoon en leggen we nieuwe zeugen op in de kraamstal.” De zeugen worden op vrijdagochtend gewassen. Het gaat om 25 tot 30 zeugen per keer. “We hebben in totaal 160 kraamhokken, 20 hokken per afdeling”, zo vertelt Beuving.

De dragende zeugen worden gehouden in voerligboxen met uitloop. De dieren zijn meestal al redelijk schoon bij het ingaan van de kraamstal. Toch behoort douchen tot het standaard protocol. Wolters en Beuving vinden een goede hygiëne rondom het werpen van groot belang. Door de zeugen goed te wassen, willen ze het aantal ziektekiemen in de kraamstal tot een minimum beperken. Beuving: “Ik vind het belangrijk dat de pasgeboren biggen aan een schone uier liggen.”

Bedrijfsopvolger Rick Beuving wast wekelijks zeugen. “De zeugen vinden het fijn en gaan er echt voor staan”, aldus Beuving, die graag in een schone omgeving werkt. - Foto: Ronald Hissink
Bedrijfsopvolger Rick Beuving wast wekelijks zeugen. “De zeugen vinden het fijn en gaan er echt voor staan”, aldus Beuving, die graag in een schone omgeving werkt. - Foto: Ronald Hissink

Het douchen van de zeugen gebeurt met de hogedrukspuit. Daarop is een speciale lans bevestigd, zodat de zeugen niet gebukt gaan onder een harde waterstraal. “Allereerst spuit ik de zeugen nat, waarna ik dieren inzeep met veeshampoo. Ik laat de shampoo even intrekken, om daarna de dieren af te spoelen. Uiteraard spoel ik daarna ook het vuil uit de hokken”, zo vertelt Beuving, die het wassen van de zeugen als een leuke klus beschouwt. “De zeugen vinden het fijn en gaan er echt voor staan. Het is prettig om in een schone omgeving te werken. Schone dieren horen daar ook bij.”

‘Douchen draagt bij aan diergezondheid’

Beuving is ervan overtuigd dat het douchen van de zeugen bijdraagt aan de hygiëne en de diergezondheid. “Ja, dat weet ik wel zeker. We hebben weinig last van streptokokken en spenen 34,5 biggen per zeug per jaar. Alle kleine beetjes helpen. Het bevalt ons goed, dus we gaan er gewoon mee door”, aldus Beuving, die laat weten dat de uiers van de zeugen daags voor het werpen worden gesprayd met jodium. “Ook dat is om streptokokken tegen te gaan.”

Frank (46) en Audry (45) van der Burg hebben in Alphen (N-B) een vermeerderingsbedrijf met 580 zeugen (TN 70 x Top PI). Ze werken met een 2-wekensysteem. De biggen gaan na het spenen weg. - Foto: Bert Jansen
Frank (46) en Audry (45) van der Burg hebben in Alphen (N-B) een vermeerderingsbedrijf met 580 zeugen (TN 70 x Top PI). Ze werken met een 2-wekensysteem. De biggen gaan na het spenen weg. - Foto: Bert Jansen

‘De zeugen vinden het fijn, ze happen in de straal’

Bij het ingaan van de kraamstal worden de zeugen op Hoeve Burglust standaard gedoucht. Audry van der Burg vindt het een fijne klus. “Even je zinnen verzetten en contact maken met je dieren”, zo omschrijft Audry van der Burg de tweewekelijkse zeugendouche op Hoeve Burglust, het varkensbedrijf dat ze samen met haar man Frank runt. Hoewel ze nog meer geniet van het werken tussen de pasgeboren biggen, behoort het wassen van de zeugen zeker ook tot haar favoriete werkzaamheden. “De zeugen vinden het fijn om gedoucht te worden. Ze staan echt in de waterstraal te happen. Dat is mooi om te zien”, zo vertelt Audry van der Burg.

Twee-wekensysteem

De varkenshouders werken sinds 2017 met een twee-wekensysteem. Daarvoor werkten ze jarenlang met een traditioneel weeksysteem. Ook toen al werden de zeugen bij het ingaan van de kraamstal standaard gedoucht. “Het douchen van de zeugen is al sinds jaar en dag een vast onderdeel van onze bedrijfsvoering. De zeugen zijn er ook allemaal aan gewend. Ze weten dat het erbij hoort en ze vinden het heerlijk”, aldus Van der Burg.

Groepen van vijftien zeugen

Dragende zeugen worden op Hoeve Burglust gehouden in groepen van vijftien. Van der Burg vindt het fijn dat de dieren er in de kraamstal schoon uitzien. “We willen zo weinig mogelijk ziektekiemen de kraamstal in brengen. Schoon en hygiënisch werken staat bij ons hoog in het vaandel. Bovendien is het voor ons ook plezieriger werken met schone dieren”, vertelt ze. Volgens haar is het moeilijk te zeggen wat het douchen van de zeugen werkelijk bijdraagt aan de algehele diergezondheid op het bedrijf. Dat is natuurlijk van meerdere factoren afhankelijk.

Bij het ingaan van de kraamstal worden de zeugen gedoucht. De dieren genieten er zichtbaar van. Audry van der burg vindt het wassen van de zeugen een fijne klus. - Foto: Bert Jansen
Bij het ingaan van de kraamstal worden de zeugen gedoucht. De dieren genieten er zichtbaar van. Audry van der burg vindt het wassen van de zeugen een fijne klus. - Foto: Bert Jansen

Voor het douchen van de zeugen gebruikt Van der Burg de hogedrukspuit. Daarop plaatst ze een speciaal koppelstuk, zodat er een zachte en brede waterstraal op de zeugen neervalt. Allereerst worden de zeugen natgespoten. Daarna worden ze gewassen met een speciale shampoo voor vee. Terwijl de bij MS Schippers gekochte shampoo intrekt, spuit Van der Burg het voerpad schoon. Vervolgens worden de zeugen afgespoeld. “We werken met een zachte straal, veel water verbruiken we niet.”

Per afdeling een uur bezig

Hoeve Burglust heeft vier kraamafdelingen, met elk dertig hokken. “Per afdeling ben ik ongeveer een uur bezig. Het ligt er natuurlijk ook maar net aan hoe vies de zeugen zijn”, aldus Van der Burg. Het schoonspuiten van de kraamstal laten Frank en Audry van der Burg doen door een parttimer. “Die klus is te zwaar voor mij.”

Laatste reacties

  • veldzicht

    Leuk zo,n reportage.Wel een heel verschil met vroeger bij mijn Vader en zelf heb ik ook nog zeugen gehad.Meestal een stuk of 15 naast de melkkoeien.maar als ik 18 biggen per jaar per zeug had was het wel schoon op denk ik.Alleen kreeg je vaak meer dan 100 gulden per big in de zeventiger jaren wat je nu vaak niet meer krijgt.

  • farmerbn

    Nog nog steeds.

  • Muito

    220 gulden bijna. Daar kun je heel veel shampoo voor kopen

Of registreer je om te kunnen reageren.