Varkenshouderij

Achtergrond 1 reactie

Zo bestrijden varkenshouders ongedierte

Muizen en ratten zijn ongenode gasten. Drie varkenshouders vertellen over hun bestrijdingswijze.

Door aangescherpte wet- en regelgeving wordt het alsmaar lastiger om ongedierte zoals ratten en muizen met chemische middelen te bestrijden. Het gebruik van gif moet omlaag, zo is het devies. Dat kan ook, zo stelt Joan Rooijakkers van Agro Pest Control (APC). “Een pot gif is geen duurzame oplossing en past niet bij voedselveilig produceren”, aldus Rooijakkers.

Natuurlijke barrière opwerpen

Er zijn verschillende duurzame oplossingen waar APC de komende jaren op inzet. Het inzaaien van stroken met kruidenmengsels is er een van. “Muizen en ratten hebben een hekel aan sommige geuren. Met die stroken kunnen we een natuurlijke barrière opwerpen. Op enkele testbedrijven hebben we recent de eerste stroken gezaaid.”

Rooijakkers ziet ook kansen voor het gebruik van kunststof kokers, die als territoriumbewaking dienen. “Ongedierte is gevoelig voor de geur van leeuwenmest en brandlucht. Ook daar gaan we mee experimenteren.” Ook het inzetten van roofvogels is volgens Rooijakkers een reële optie.

Rooijakkers wil naast deze nieuwe weer- en bestrijdingsmethodes de mogelijkheid houden om ‘op de rem te trappen’. “Geen gif is het uiteindelijke doel, maar met chemische middelen kunnen we probleemsituaties snel de kop indrukken.”

Bert van der Vegt (32) runt met zijn ouders Dick en Chériette het bedrijf De Ruimte in Dalfsen (Ov.). Ze hebben een zorgboerderij en een varkenstak. In 2015 werd de zeugentak (300 dieren) afgestoten. De zeugenstal (1.300 m2) werd ingericht voor de zorgtak. - Foto's: Ruud Ploeg
Bert van der Vegt (32) runt met zijn ouders Dick en Chériette het bedrijf De Ruimte in Dalfsen (Ov.). Ze hebben een zorgboerderij en een varkenstak. In 2015 werd de zeugentak (300 dieren) afgestoten. De zeugenstal (1.300 m2) werd ingericht voor de zorgtak. - Foto's: Ruud Ploeg

Bedrijf

2.000 vleesvarkens
30 cliënten zorgtak
16 medewerkers
9 fte

‘We kregen een muizenplaag zelf niet onder controle’

Vanwege tijdgebrek besloot Bert van der Vegt de ongediertebestrijding vorig jaar uit te besteden. “Op dat moment hadden we ook heel veel last van muizen.”

Ongediertebestrijding behoorde tot vorig jaar tot het takenpakket van Bert van der Vegt. Als licentiehouder was hij zelf bevoegd om muizen en ratten met chemische middelen te bestrijden. “Ik registreerde alles zelf en had zicht op wat ik deed. Maar ik merkte dat ik er door tijdgebrek niet meer altijd aan toekwam.” Het werk op de zorgboerderij – opvang van kinderen en jongvolwassenen – neemt veel tijd en ook het verzorgen van de varkens vraagt natuurlijk aandacht. “Ongediertebestrijding schoot er simpelweg bij in”, aldus Van der Vegt.

Diergezondheid

Vorig jaar waren er veel muizen op het bedrijf. “Het was gewoon een plaag. We hadden het niet onder controle”, aldus Van der Vegt, die hulp van buitenaf inschakelde. Met het oog op hygiëne en diergezondheid wil Van der Vegt liever niet te veel vreemde mensen in de stal. Een professionele ongediertebestrijder was echter meer dan welkom. “We willen hygiënisch werken. Muizen horen niet tussen de varkens. Muizen komen in alle afdelingen en kunnen eventuele ziektekiemen verspreiden”, aldus Van der Vegt, die Agro Pest Control (APC) inschakelde om de muizenstand in te dammen.

Vorig jaar waren er veel muizen op het bedrijf. “Het was gewoon een plaag. We hadden het niet onder controle”, aldus Van der Vegt, die hulp van buitenaf inschakelde.
Vorig jaar waren er veel muizen op het bedrijf. “Het was gewoon een plaag. We hadden het niet onder controle”, aldus Van der Vegt, die hulp van buitenaf inschakelde.

Ongedierte in de mestkelder

Veel muizen hielden zich op in de mestkelder, waar holle kanaalplaatvloeren liggen. “De muizen kunnen de hele kelder door. Ze doen zich te goed aan de luzerne die door de roosters in de put valt. Ook kruipen ze in de voerbakken van de varkens.”

Van der Vegt en APC slaagden er samen in de muizenplaag de baas te worden. “Ik huur hen in, maar feitelijk gezien is er sprake van een intensieve samenwerking. Dat heb ik toch wel wat onderschat. Als varkenshouder fungeer je natuurlijk als oren en ogen in de stal.”

Ongediertebestrijding om de 6 weken

Met het nodige gif op strategische plaatsen is de muizenpopulatie op het bedrijf flink gekrompen. “APC zit er kort op en komt iedere 6 weken langs. Indien nodig zijn ze hier vaker.” Zo nu en dan ziet Van der Vegt ook bruine ratten op zijn bedrijf. Met klemmen en lokdozen wordt het aantal ratten gemonitord. “We hebben het onder controle”, zo zegt de varkenshouder.

Van der Vegt heeft een abonnement afgesloten met zijn ongediertebestrijder. Daarover zegt hij het volgende: “Ik reken mezelf een lager uurloon toe. Maar uitbesteden is natuurlijk een weloverwogen keuze geweest en ik vind dat ze het netjes doen.”

Willy (59) en Mihaela Vos hebben in Altforst (Gld.) biologisch varkensbedrijf Foxyfarm. Ze houden verschillende zeugenlijnen (TN50, TN20 en PIC) en werken met een Tybor exelent. Alle dieren liggen in het stro. In de buitenuitloop is een modderpoel. - Foto's: Van Assendelft Fotografie
Willy (59) en Mihaela Vos hebben in Altforst (Gld.) biologisch varkensbedrijf Foxyfarm. Ze houden verschillende zeugenlijnen (TN50, TN20 en PIC) en werken met een Tybor exelent. Alle dieren liggen in het stro. In de buitenuitloop is een modderpoel. - Foto's: Van Assendelft Fotografie

Bedrijf

150 zeugen
12 gespeende biggen per worp
550 vleesvarkens

‘Last van muizen, ratten en met name spreeuwen’

Willy Vos heeft al jaren last van spreeuwen op zijn bedrijf. Ook ziet hij veel muizen in zijn stallen.

“Onze stallen hebben een open karakter. We kunnen muizen, ratten en spreeuwen niet buitenhouden.” Met preventieve maatregelen probeert Willy Vos de schade door ongedierte te beperken. “Schoonmaken en opruimen, meer kunnen we niet doen. Gebruik van gif is op ons biologische bedrijf uit den boze.”

Bij het schoonmaken van de afdelingen ziet Vos veel muizen, met name in de kraamstal en de biggenstal. “Ze komen soms met tientallen tegelijk onder de voerbakken vandaan.” De ongediertebestrijder is kind aan huis op het bedrijf en komt eens in de vier tot zes weken langs.

Bruine ratten

Muizen en ratten worden bestreden met vallen. “We werken hier vooral met klemmen, die op strategische plaatsen worden neergezet.” Zo nu en dan wordt een bruine rat gevangen. Zwarte ratten zijn nog niet op het bedrijf aangetroffen. “Ik hoop ook maar dat die wegblijven. Het zijn slimme dieren, die veel schade kunnen toebrengen. De opmars van de zwarte rat is een zorgelijke ontwikkeling.”

De spreeuwen maken hun nesten tussen de dakplaten, veelal buiten bereik van varkenshouder Vos. De aanwezigheid van uilen, buizerds en kraaien deert de spreeuwen niet.
De spreeuwen maken hun nesten tussen de dakplaten, veelal buiten bereik van varkenshouder Vos. De aanwezigheid van uilen, buizerds en kraaien deert de spreeuwen niet.

Spreeuwen

Meer nog dan muizen en ratten zijn het spreeuwen die bij Vos voor hoofdbrekens zorgen. Het gevogelte vormt al jaren een ware plaag op het bedrijf. “Er zitten hier meer dan 1.000 spreeuwen.” De vogels komen via de nok, de gevels en de uitloopschuiven naar binnen. Het lukt de varkenshouder niet de ongenode gevleugelde gasten te weren. “Zodra de vleesvarkens naar buiten lopen en de flappen omhoog gaan, vliegen de spreeuwen naar binnen.”

De spreeuwen houden zich vooral op bij de vleesvarkens. Ze zitten er droog en warm en doen zich te goed aan het varkensvoer. “Het is er een walhalla voor ze. Met z’n allen vreten ze heel wat voer op.”

De spreeuwen maken hun nesten tussen de dakplaten, veelal buiten bereik van de varkenshouder. “Ze gaan via de gevels naar binnen en klauwen en vreten het isolatiemateriaal weg.”

Last van vogelpoep

De hoeveelheid vogelpoep is een bron van ergernis en een ziekmaker bovendien. “In de spreeuwentijd is de salmonelladruk standaard hoog”, aldus Vos, die in de zomermaanden enige tijd verlost is van de vogels. “Ze trekken straks weer naar de Betuwe, waar ze zich te goed doen aan kersen. In augustus komen ze helaas weer terug.”

De aanwezigheid van uilen, buizerds en kraaien deert de spreeuwen niet. Afschieten mag niet en verjagen met sonargeluid lukt niet. “Ik hou me graag aanbevolen voor een manier om de spreeuwen te verjagen”, aldus Vos, die het mogelijk in verjaging met lasers moet zoeken.

Koen Wouters (46) heeft in Bergeijk (N.-Br.) een varkensbedrijf met 830 zeugen en 3.300 biggenplaatsen. Op een tweede locatie houdt hij 4.500 vleesvarkens. - Foto's: Bert Jansen
Koen Wouters (46) heeft in Bergeijk (N.-Br.) een varkensbedrijf met 830 zeugen en 3.300 biggenplaatsen. Op een tweede locatie houdt hij 4.500 vleesvarkens. - Foto's: Bert Jansen

Bedrijf

2 locaties
830 zeugen
3.300 biggenplaatsen
4.500 vleesvarkens

‘Ongediertebestrijding meteen uitbesteed’

Koen Wouters besteedt ongediertebestrijding op zijn bedrijf al jaren uit. “Het was een van de eerste zaken die ik 22 jaar geleden uit handen gaf.”

“Ik ben varkenshouder. Als het gaat om het bestrijden van muizen en ratten dan ben ik een amateur. Ik moet geen ratten gaan vangen joh, dat gaat helemaal fout. Zoiets moet je laten doen door iemand die er verstand van heeft, zo vind ik. Ongediertebestrijding was daarom echt een van de eerste zaken die ik 22 jaar geleden heb uitbesteed.” Koen Wouters is er eerlijk over: van het weren en bestrijden van muizen en ratten heeft hij geen kaas gegeten. Hij concentreert zich veel liever op zijn corebusiness: het verzorgen van zijn dieren en het runnen van zijn bedrijf. “We hebben hier weinig last van ongedierte. Ik heb er geen omkijken naar”, zo stelt hij tevreden vast.

HyCare-concept

Wouters is met zijn bedrijf deels overgestapt op het HyCare-concept van MS Schippers. In de biggenstal is de aandacht voor hygiëne daarom flink omhoog geschroefd. Het onderdeel ongediertebestrijding – dat onderdeel uitmaakt van het HyCare-concept – is daarbij niet vergeten. “Ik ben deels overgestapt op HyCare en heb daarom twee abonnementen”, zo vertelt Wouters. Het bedrijf Agro Pest Control (APC)– dat gelieerd is aan MS Schippers – komt eens in de zes tot acht weken langs. “Ze hebben het goed onder controle”, aldus Wouters.

Koen Wouters heeft de ongediertebestrijding op zijn bedrijf uitbesteed. Hij ontvangt een digitaal verslag van de bevindingen van het bestrijdingsbedrijf.
Koen Wouters heeft de ongediertebestrijding op zijn bedrijf uitbesteed. Hij ontvangt een digitaal verslag van de bevindingen van het bestrijdingsbedrijf.

Bewustwording

De ongediertebestrijders maken hun ronde, waarna Wouters een digitaal verslag ontvangt. “Wij ontzorgen de varkenshouder en monitoren de situatie. Zodra we een mogelijke probleemsituatie signaleren dan gaan we over tot actie”, zo vertelt Ronald Boelsma, accountmanager van APC. Hij spreekt van een wisselwerking tussen de bestrijder en de varkenshouder. “Wij willen ook een stukje bewustwording creëren. Wie z’n erf netjes houdt, z’n rommel opruimt en geen voerresten achterlaat, maakt z’n bedrijf minder aantrekkelijk voor ongedierte”, zo zegt Boelsma.

Wouters wil muizen en ratten maar wat graag buiten de deur houden. Hij vreest met name de knaagschade die de diertjes kunnen veroorzaken. “Ze maken gaten in het isolatiemateriaal en zetten hun tanden in kabels. Dat wil ik voorkomen”, zo zegt de varkenshouder. Wouters kan zich voorstellen dat knaagschade door ongedierte een mogelijke oorzaak is van stalbranden.

APC weert en bestrijdt niet alleen muizen en ratten. Onlangs heeft het bedrijf bij Wouters nog een uitbraak van vliegen in de biggenstal in de kiem gesmoord.

Eén reactie

  • Vhouder

    kun je APC ook inhuren om het ongedierte in de tweede kamer te bestrijden

Of registreer je om te kunnen reageren.