Varkenshouderij

Achtergrond 2 reacties

Drie trends in droogvoersystemen bij vleesvarkens

Meer vleesvarkenshouders zouden kiezen voor een eigen maal- en mengkeuken als ze opnieuw zouden kiezen voor een nieuw voerinstallatiesysteem.

Geen bedrijf is hetzelfde en alles is mogelijk. Dat is een veelgehoorde uitspraak bij een inventarisatie naar de verschillende voersystemen voor droogvoer in de vleesvarkenshouderij. De keuze voor een droogvoersysteem loopt uiteen van een eenvoudig voersysteem met een enkele voerketting tot een computergestuurd voersysteem (CDI) met eigen maal- en mengkeuken tot geavanceerd individueel voeren in een voerstation.

Voersystemen op varkensbedrijven in drie kernpunten:

* 60% van de varkenshouders koopt mengvoer aan via voerleverancier
* Arbeidsgemak is hoofdreden voor keuze van nieuw voersysteem
* 55% bedrijven met mengvoer kiezen voor eenvoudige voerlijnen

Lees verder onder de foto.

Meer varkenshouders kiezen voor een maal- en menvoerkeuken als ze opnieuw een keuze maken voor een droogvoersysteem voor vleesvarkens. - Foto's: Ronald Hissink
Meer varkenshouders kiezen voor een maal- en menvoerkeuken als ze opnieuw een keuze maken voor een droogvoersysteem voor vleesvarkens. - Foto's: Ronald Hissink

Uit een inventarisatie van Boerderij blijkt dat het grootste gedeelte van de vleesvarkenshouders, bijna 60%, kiest voor het aankopen van mengvoer via een voerleverancier. Een klein percentage, 5,6% vult het mengvoer aan met losse grondstoffen. Van de bedrijven die mengvoer aankopen werkt 43% met een CDI-voerinstallatie en 55% met een of meerdere eenvoudige voerlijnen per stal. De bedrijven die naast mengvoer aanvullende droge bijproducten bijvoeren, op een enkel bedrijf na die met een eigen maal- en mengkeuken werkt, kiezen voor een CDI-voerinstallatie.

In een bestaande stal wijzigen van voersysteem blijkt in veel gevallen lastig te zijn. Als er opnieuw gekozen kon worden voor een nieuw voersysteem kiest ruim 13% van de vleesvarkenshouders voor een eigen maal- en mengkeuken.

Keuze voersysteem verschilt per bedrijf

Terwijl in het Zuiden van Nederland nog wel eens gekozen wordt om natte bijproducten in het rantsoen te mengen zien we in het Noorden van Nederland vooral bedrijven die met droogvoer werken. Marco Hogeboom van installatiebedrijf Geissler in Lemelerveld (Ov.) geeft aan dat hoewel veel varkensbedrijven hetzelfde lijken, toch elk bedrijf verschilt in de keuze voor een voersysteem.

Onlangs installeerde Geissler nog een eenvoudige voerlijn in een nieuwe stal. Hierbij worden de voerbakken door middel van schuiven boven deze voerbakken, met twee voersoorten vanuit de silo, met één voerketting gevuld. Het andere uiterste is een project bij een varkenshouder met een eigen mengkeuken die de eigen grondstoffen zelf verbouwt, maalt en mengt tot droogvoerrantsoen voor de varkens. “Voor de verdeling van het voer in de stal wordt veelal een computer gestuurde installatie (CDI) gebruikt”, aldus Hogeboom die geen richtbedragen kan geven. Dit is afhankelijk van welk systeem, hoe de stal is ingericht, hoeveel afdelingen, hoeveel varkens per hok, het aantal voerbakken en ventielen en het aantal circuits.

In de Kwin worden wel richtbedragen genoemd per bak, aftap of ventiel. Die variëren, afhankelijk van het droogvoersysteem, tussen de € 100 en € 150 per voerbak voor een enkelvoudig voercircuit tot € 370 per ventiel bij een computergestuurd droogvoercircuit.

De investeringen voor een voermachine zijn echter sterk afhankelijk van de bedrijfsomvang en de gewenste nauwkeurigheid bij het doseren. Een normbedrag voor de kosten van een mengkeuken is in de nieuwste Kwin nog niet meegenomen, maar dat bedrag ligt hoger dan de genoemde bedragen. Ook zijn in deze normbedragen geen kosten opgenomen voor silo’s, transport naar de voerstations, een voermenger dan wel een opslagbunker of opslagtank.

Lees verder onder de foto.

De helft van de varkenshouders wil een voersysteem dat eenvoudig te bedienen is. Een CDI voersysteem wordt door ruim 27% van de varkenshouders als het ideale systeem voor de verdeling van voer gezien.
De helft van de varkenshouders wil een voersysteem dat eenvoudig te bedienen is. Een CDI voersysteem wordt door ruim 27% van de varkenshouders als het ideale systeem voor de verdeling van voer gezien.

Aanschaf voerinstallatie

De kosten van een voersysteem is niet het belangrijkste argument bij de aanschaf van een voersysteem:

  • De helft van de vleesvarkenshouders vindt een voersysteem dat eenvoudig te bedienen is belangrijker. Arbeidsgemak is dan ook de belangrijkste overweging bij de aanschaf van een voersysteem.
  • Daarna volgt het rendement van de voerinstallatie.
  • Ook het kunnen voeren van meerdere producten vindt 39% een belangrijk aandachtspunt.
  • De kosten voor de aanschaf van een voersysteem zijn zeker niet ondergeschikt, bijna een derde van de vleesvarkenshouder vindt een goedkoop systeem van belang.
  • Maar ook een kwalitatief en storingsvrij voersysteem vindt een derde een belangrijk punt bij de aanschaf van een nieuw voersysteem.

“Voersystemen worden complexer”, laat Bart Vercoulen, accountmanager bij Hotraco, weten. Hotraco is gespecialiseerd in het leveren van aansturingen van buisvoersystemen voor droogvoer.

Vercoulen ziet dat er een splitsing komt in de bedrijven. De varkenshouders met één locatie en die zelf eigenaar zijn en kiezen voornamelijk voor een eenvoudig en goedkoop systeem.

Daar tegenover heb je varkenshouders die grotere aantallen dieren hebben, eventueel op meerdere locaties of samenwerken of aan een integratie deelnemen. Deze bedrijven hebben als doel kosten te besparen en daarvoor kiezen deze bedrijven voor duurdere installaties, zoals mengkeukens om zelf met onder andere losse grondstoffen meer invloed op de kosten van het rantsoen te hebben. Waardoor elke groep dieren op maat gevoerd kan worden. Het uiteindelijke resultaat is hierbij leidend, geeft Vercoulen aan.

“Met alleen maar voer bestellen via de voerleverancier als de bulk leeg is, haal je niet het meeste rendement uit je bedrijf”, aldus Peter van Mierlo van Big Dutchman. Ook in het weekend moeten de varkens gevoerd worden en personeel moet daarmee uit de voeten kunnen. “Het moet niet te hightech in de stal worden. Kosten van een voersysteem zijn zeker wel van belang”, geeft van Mierlo aan, maar staan niet voorop, wel het gemak van een voersysteem en het rendement van het systeem.

Als de financiering het niet toelaat, kan het verstandig zijn een paar honderd varkens minder te houden

Eric van Rijbroek, eigenaar van Kamplan en een van de dealers van Big Dutchman, geeft aan dat een voersysteem een technische installatie is en daar moet je als varkenshouder bij aanschaf heel kritisch over nadenken. “Goedkoop is vaak duurkoop”, aldus van Rijbroek, die varkenshouders adviseert om te investeren in een (duurder) kwalitatief voersysteem dat langer meegaat en minder storingen geeft. Als de financiering het niet toelaat, is het volgens Rijbroek wellicht verstandiger om een paar honderd varkens minder te houden.

Terugverdientijd voersysteem is aandachtspunt

De terugverdientijd van een voersysteem is een belangrijk punt. Een maal- en mengkeuken in combinatie met meerdere circuits in de stal is een grote investering, maar door scherp grondstoffen in te kopen en door snel te kunnen voeren is dat wel rendabel te maken, geeft van Rijbroek aan.

De capaciteit van een voersysteem efficiënt benutten en het voer snel op de plaats krijgen is ook onderdeel wat van belang is. “Traditioneel worden voersystemen met een ketting uitgerust”, geeft Patrick van Dijk van Fancom aan die onlangs in samenwerking met Roxell een routesysteem uitgedacht met een ‘90’-vijzel. Hierdoor kan het voer sneller op de plek worden gebracht.

Bewaking van voersystemen

Waar bij multifasen voersystemen vaak een controle aanwezig is of de techniek tijdens het voeren goed werkt, is dit bij de ‘goedkope’ en simpele vulsystemen vaak niet aanwezig. “We zien nu in Amerika de trend dat er voor industriële bewakingssystemen wordt gekozen”, aldus van Dijk. Een thermische beveiliging kan uitvallen, er kan brugvorming in de silo’s voorkomen of motoren uitvallen. Met een simpel controlesysteem kan een varkenshouder zien of de motoren daadwerkelijk draaien.

Lees verder onder de foto.

Bart Swinkels, van Swinkels Nutrition, vindt dat het voor varkenshouders al snel interessant is om zelf voer te malen en mengen.
Bart Swinkels, van Swinkels Nutrition, vindt dat het voor varkenshouders al snel interessant is om zelf voer te malen en mengen.

Besparen door zelf voer malen en mengen

Het is al snel interessant om zelf voer te maken, vertelt Bart Swinkels die aangeeft dat een besparing van € 5,- op voerkosten per varken ten opzichte van mengvoer zeker mogelijk is.

“Door meerdere enkelvoudige producten te kunnen mengen kun je de kostprijs van je rantsoen laag houden,’ aldus de nutritionist en dat is met name voor vleesvarkens wel van belang. Het minimaliseren van het aantal schakels tussen akker en varkens verlaagd namelijk de logistieke kosten en daarmee de voerprijs. Dat betekent ongemalen grondstoffen dicht bij de bron inkopen. Daarnaast neemt de invloed die je als varkenshouder op de kwaliteit hebt toe.

Flexibel kunnen voeren
Als de keuze gevallen is om zelf voer te malen en te mengen vindt Swinkels het van belang om zoveel mogelijk flexibiliteit in te bouwen voor het inkopen van enkelvoudige voeders. Daarmee kun je zelf bepalen wat je wilt voeren, zowel met betrekking tot kwaliteit van het product als met de prijs.
“De ervaring leert dat bij het voeren van meelproducten de keuze voor een voersysteem beter met een vijzel uit te rusten dan met een sleepketting, al laat ik de technische zaken liever aan een installateur over, aldus de nutritionist. Wel denkt Swinkels regelmatig mee over het voertraject, onder andere over hoeveel silo’s en bunkers er nodig zijn, welke producten kun je voeren en hoeveel voorraad heb je nodig op je bedrijf. Kortom aan welke voorwaarden een installatie moet voldoen.

Kwaliteit dagvoorraad bewaken
De voerspecialist geeft aan dat het van belang is dat je niet te veel dagvoorraad maakt. In een ideale situatie is het malen, mengen en meteen voeren. Te veel opslag van gemalen enkelvoudige producten geeft meer kans dat de microbiële kwaliteit vermindert. Bij het mengen en malen van het rantsoen komt warmte en vocht vrij. Om de kwaliteit van het voerproduct te behouden is het van belang warmteontwikkeling en de invloed van vocht zoveel mogelijk te beperken. Swinkels adviseert om de groei van schimmels en bacteriën zoveel mogelijk te beperken. Om dit te bereiken is het onder meer van belang om de grootte van de silo’s voor gereed product af te stemmen op het verbruik er van.

Arbeidsgemak, rendement en voerlijnen

* De meeste varkenshouders kiezen een voersysteem op basis van arbeidsgemak en rendement. De aanschafkosten zijn wel van belang, maar niet de hoofdreden.
* Een voermengkeuken met een maal- en menginstallatie is populair als gewenst voersysteem, maar daarnaast ook een of meerdere eenvoudige voerlijnen per stal.

Lees verder onder de foto.


  • Een eigen maal- en mengkeuken voor droogvoer wordt populairder; ongeveer 13% van de vleesvarkenshouders kiest voor dit systeem.

    Een eigen maal- en mengkeuken voor droogvoer wordt populairder; ongeveer 13% van de vleesvarkenshouders kiest voor dit systeem.

  • Het verplaatsen van de voerventielen naar de centrale gang of voerkeuken geeft minder storingen door stalemissies en sneller overzicht.

    Het verplaatsen van de voerventielen naar de centrale gang of voerkeuken geeft minder storingen door stalemissies en sneller overzicht.

  • Van de vleesvarkenshouders kiest 15,7% bij nieuwbouw voor meerdere eenvoudige voerlijnen in de stal.

    Van de vleesvarkenshouders kiest 15,7% bij nieuwbouw voor meerdere eenvoudige voerlijnen in de stal.

Trends in droogvoersystemen

Trend 1: Maal- en menginstallatie

Losse grondstoffen inkopen en voer zelf mengen en malen.
De huidige varkensbedrijven worden steeds groter en de hoeveelheid voer per bedrijf groeit ook. Hierdoor is het zelf inkopen, mengen en malen van grondstoffen interessanter geworden.
- Voordelen:
Vanaf 4.000 of 5.000 vleesvarkens kan het al voordeliger zijn om zelf voer te mengen;
voersamenstelling en maalfijnheid is snel aan te passen;
mits je het goed doet, weet je precies wat je voert;
voerkeuken ook te gebruiken voor zeugen- en biggenvoer.
besparen op voerkosten
- Nadelen:
Het is een technische installatie, interesse in techniek is noodzakelijk;
moet passen in het bedrijf, moeilijker toe te passen bij meerdere locaties;
nodig is ‘verstand’ van voersamenstelling hebben of inkopen;
kwaliteit van losse grondstoffen beoordelen.

Trend 2: CDI met ventiel per koppel of afdeling

Verplaatsen van ventiel per hok of voerbak naar een ventiel per koppel of afdeling.
De huidige genetica die niet snel vervet en slachterijen die zwaardere varkens toestaat zorgt ervoor dat het belangrijker is geworden dat de bakken vol zijn met het juiste voer. Alle varkens dienen voldoende voer te hebben, niet alleen het zwaarste varken, maar juist het lichtste dier in het hok moet voldoende kunnen vreten. Bij een CDI systeem per hok worden standaard ongeveer 30 varkens aangestuurd. De trend gaat naar aansturing per afdeling of koppels met 400 dieren of meer.

- Voordelen:
Minder techniek in de stal geeft minder storingen;
besparing van ongeveer € 150,- per ventiel;
mogelijkheid om binnen koppel een flexibele voerovergang te maken blijft;
eenvoudiger aan te sturen door personeel.

- Nadelen:
Vooral toepasbaar op grotere bedrijven of bij grotere koppels;
hoeveelheid voer is alleen per koppel te registreren.

Trend 3: Lagekostenvoersysteem

Lage kosten voersysteem met een of meerdere eenvoudige voerlijnen in stal en een eenvoudig vulsysteem van de voerbakken in de hokken.
Enerzijds besparen op het voersysteem en anderzijds een eenvoudig storingsvrij systeem. Dat is een derde trend in voersystemen van droogvoer bij vleesvarkens. Deze trend zien we vooral bij all-in all-out stallen en ook bij de huur- of voergeldstallen op afstand. Ook bij grotere bedrijven die met veel vreemd personeel werken zien we deze trend van een simpel voersysteem vaker terug.

- Voordelen:
Laag investeringsbedrag per vleesvarken;
voersysteem is eenvoudig uit te leggen aan personeel;
minder storingen in de technische installatie.

- Nadelen:
Afhankelijk van aanbod mengvoerleverancier;
minder snel sturen met voer;
geen registratie van voerhoeveelheid per hok.

Ongeveer 60% van de varkenshouders voert mengvoer en van deze varkenshouders gebruiken 43% een computergestuurd (CDI) voersysteem voor het mengen en uitdoseren richting de voerbakken.
Ongeveer 60% van de varkenshouders voert mengvoer en van deze varkenshouders gebruiken 43% een computergestuurd (CDI) voersysteem voor het mengen en uitdoseren richting de voerbakken.

Laatste reacties

  • ter Haar

    Een 4e Trend wordt helaas vergeten. In duitsland rijden veel mobiele mobiele mengvoer installaties van boerderij tot boerderij om daar grondstoffen te malen en te mengen tot droogvoer. Inmiddels zijn er al enkele boeren in Nederland die op deze Manier hun voer laten maken. Voordeel is dat men vrijwel direkt je eigen voer kunt laten maken zonder te moeten investeren in een eigen voer maal en Meng installatie en je kunt gewoon met de bestaande installatie gaan voeren zonder aanpassingen van silo's of aanvoerleidingen.

    Gr Michael ter Haar

  • FRANCKEN

    Grondstoffen controle is simpel , controle op premix focus daar maar op ,wijkt veel af , teveel

Of registreer je om te kunnen reageren.