Varkenshouderij

Achtergrond

Hypermoderne biggenstal waarin alles lijkt te kloppen

Marko van Asten bouwde een nieuwe biggenstal. Het is een unieke stal waarbij op alle fronten voor het allerbeste is gekozen.

Het zeugenbedrijf van Marko van Asten in Sterksel is in 2012 nieuw gebouwd. Niet verwonderlijk dat alles lijkt te kloppen qua logistiek, stalinrichting en inpassing in de omgeving. Eén aspect van het bedrijf ontbrak tot voor kort: de biggenstal. “Vanwege vertragingen met de vergunningverlening is die vorig jaar pas gebouwd”, vertelt de ondernemer. “Het voordeel is dat er nu innovaties zijn gebruikt die er toen niet waren.”

Nieuwe biggenstal: 19.600 plaatsen, 0,4 m2 per big

Het is geen gewone stal geworden, maar een zelfstandig complex, zelfvoorzienend en voorzien van de beste technieken op het gebied van klimaat, voer en hygiëne. De stal telt vier compartimenten met elk zeven afdelingen met 700 biggen, dus 19.600 biggenplaatsen op 0,4 vierkante meter per big.

Lees verder onder de foto.

De stal telt 4 compartimenten met elk 7 afdelingen met 700 biggen, dus 19.600 plaatsen op 0,4 vierkante meter per big in totaal. - Foto's: Bert Jansen
De stal telt 4 compartimenten met elk 7 afdelingen met 700 biggen, dus 19.600 plaatsen op 0,4 vierkante meter per big in totaal. - Foto's: Bert Jansen

Zijn klimaatadviseur noemt het ‘de beste biggenstal van de wereld’

Alles in de stal is goed doordacht. De stal draait vanaf half augustus en binnenkort wordt het buiten verder afgewerkt met bestrating. Zijn klimaatadviseur Frans Lemans noemt het ‘de beste biggenstal van de wereld’, dus een extra reden de stal en gemaakte keuzes te bekijken.

SPF-werkwijze naleven

Hoewel het geen SPF-bedrijf (meer) is, wordt de bijbehorende werkwijze wel strikt nageleefd. Dat geldt voor mensen, maar ook materialen moeten twee weken in quarantaine of door een UV-kast. “De hele stal is uitgevoerd volgens het HyCare-systeem van MS Schippers”, vertelt bedrijfsleider Paul Venner. Hij was nauw betrokken bij het ontwikkelen van de stal.

HyCare betekent onder andere gladde materialen voor vloeren en muren en vaste werkwijzen rondom waterhygiëne en ongediertebestrijding.

Lees verder onder de foto.

De troggen, met doorkijk naar het andere hok, zijn voorzien van twee sensoren om optimaal brijvoer te kunnen verstrekken.
De troggen, met doorkijk naar het andere hok, zijn voorzien van twee sensoren om optimaal brijvoer te kunnen verstrekken.

Elk stalcompartiment zijn eigen subverkleedruimte

Na het doorlopen van de hygiënevoorschriften is een bezoek aan de stal een lust voor het oog. Natuurlijk is alles netjes afgewerkt met coatings en is het er brandschoon. Elk compartiment heeft een eigen sub-verkleedruimte. Daarna is elke afdeling een zelfstandige unit waarbij eigen laarzen en materialen worden gebruikt en geen varkens meer bijkomen of weggaan.

Kleur vloer verschillend bij biggen en vleesvarkens

Aangezien in het complex ook nog 2.400 vleesvarkens liggen, geeft de kleur van de vloer en van de materialen aan of het biggen (geel) of vleesvarkens (rood) betreft.

Lees verder onder de foto.


  • Paul Venner is bedrijfsleider op de nieuwe biggenstal van de Van Asten Group in Sterksel. De familie Van Asten heeft meerdere locaties in Nederland en Duitsland.

    Paul Venner is bedrijfsleider op de nieuwe biggenstal van de Van Asten Group in Sterksel. De familie Van Asten heeft meerdere locaties in Nederland en Duitsland.

  • Het varkensbedrijf van Van Asten in Sterksel.

    Het varkensbedrijf van Van Asten in Sterksel.

Bijzondere details in de afdelingen

In de afdelingen zijn enkele bijzondere details aangebracht, zoals:

  • de spuitleiding,
  • de doorkijk bij de troggen zodat de biggen elkaar zien vreten,
  • de waterleiding die doorloopt met aftappunt en
  • poortjes om grotere hokken te maken.

Lees verder onder de foto.

Het voerproces wordt continu gemonitord. Hier vindt de productie van de brijvoerrantsoenen plaats, waarbij ferment een van de grondstoffen is.
Het voerproces wordt continu gemonitord. Hier vindt de productie van de brijvoerrantsoenen plaats, waarbij ferment een van de grondstoffen is.

Lichte materialen en enorme lichtstraat

Opvallend is het gebruik van lichte materialen en de enorme lichtstraat (3% daglicht). Ook is zichtbaar goed nagedacht over brandpreventie zoals ledlampen los van het plafond en alle techniek zoveel mogelijk buiten de leefruimtes.

Roosters zijn niet van kunststof, maar van composiet. Dat is gedaan omwille van de hygiëne en het materiaal blijft wat kouder. “Dat is beter om in de toekomst zo goed mogelijk biggen met lange staarten te houden.”

Lees verder onder de foto.

Drie sets mengers maken de brijvoeders; op de achtergrond 12 opslagsilo’s en tanks voor de fermentatie.
Drie sets mengers maken de brijvoeders; op de achtergrond 12 opslagsilo’s en tanks voor de fermentatie.

Laag niveau ammoniak

Het klimaat in de stal is voelbaar bijzonder prettig en dat is ook te zien aan de biggen en de hokken; die zijn schoon en er is in de hele stal geen kuchje te horen.

Een belangrijk aspect daarbij is het uitzonderlijke luchtsysteem. Dat werkt kort gezegd als volgt: via een systeem met warmtepomp dat warmte en koude uit grondwater haalt, wordt de inkomende lucht in de winter naar een temperatuur van minimaal 7 graden gebracht.

In de zomer zorgt het systeem voor afkoeling van de inkomende lucht. Afkoeling en opwarming van de lucht gebeurt met een lucht/water-warmtewisselaar achter de inlaat, in elk van de vier compartimenten. Vervolgens gaat de lucht door een tweede warmtewisselaar waar de lucht van 7 graden wordt naverwarmd. Dat is naar keuze 12 tot 15 graden, afhankelijk van de leeftijd van de biggen.

Lees verder onder de foto.

Niet alleen bij binnenkomst maar ook bij het bezoeken van een ander compartiment is er een omkleedprotocol.
Niet alleen bij binnenkomst maar ook bij het bezoeken van een ander compartiment is er een omkleedprotocol.

Daardoor vindt een optimale luchtverdeling plaats en wordt elke resterende windinvloed uitgesloten

De lucht gaat niet rechtstreeks boven het plafond, maar wordt via ventilatoren naar binnen getrokken. “Daardoor vindt er een optimale luchtverdeling plaats en wordt elke resterende windinvloed uitgesloten.”

In de afdeling zorgt een ventilatieplafond met houtwolcementplaten en dichte delen aan de kant en rondom de ventilatoren (totaal 40% dicht) dat de lucht geleidelijk bij de dieren komt. Verder is er nog naverwarming via twinbuizen, met name rond de opleg.

Lees verder onder de foto.


  • De lucht komt via de kopgevel binnen en ondergaat daar een behandeling voor opwarming of afkoeling. Trek is uitgesloten.

    De lucht komt via de kopgevel binnen en ondergaat daar een behandeling voor opwarming of afkoeling. Trek is uitgesloten.

  • Het bedrijf werkt volgens de SPF-werkwijze; onder andere aangevoerde materialen gaan twee weken in quarantaine.

    Het bedrijf werkt volgens de SPF-werkwijze; onder andere aangevoerde materialen gaan twee weken in quarantaine.

Ammoniak, CO2 en luchtvochtigheid

In twee afdelingen hangen sensoren van ‘Slimme stal’, waarmee naast temperatuur ook ammoniak, CO2 en luchtvochtigheid continu wordt gemonitord.

Volgens Venner ligt het niveau aan ammoniak en CO2 zo’n 30% onder het gangbare niveau. “We verwachten daarom dat de ammoniakuitstoot ook lager ligt dan de normen.”

Ferment in brijvoer

Van Asten is al jaren pionier met fermentatie en ook in deze stal krijgen alle varkens van dit voer. “Het is investeren in darmgezondheid.” In een gigantische voerkeuken staan drie sets voor het maken van brijvoeders, naast twaalf opslagsilo’s en tanks voor de fermentatie. Als grondstoffen voor fermentatie wordt een mengsel van tarwe en gerst gebruikt. Het systeem werkt grotendeels automatisch, om menselijke fouten uit te sluiten. Het rantsoen bestaat vervolgens voor 10 tot 35% uit ferment. Verder zitten er een zuivelproduct, tarwe, broodmeel en aanvullend voer in. “Het is gezond voer zonder toevoegingen, maar kost € 5 per 100 kilo minder dan vergelijkbaar biggenvoer. Dat geeft fors lagere voerkosten per big.”

De troggen worden meerdere keren via sensorvoedering gevuld, tot maximaal zeven keer per dag. “De voeropname over de dag heen is constanter en het is niet nodig om handmatig te plussen of te minnen. Dat voorkomt een jojo-effect.” Overigens zijn de biggen in de kraamstal al gewend aan nat voer via de Nutrix-installatie. De biggen hebben bij spenen daardoor al een voeropname van zo’n 640 gram, in plaats van amper 250 gram gemiddeld. Met ruim 450 gram groei per dag is duidelijk dat de biggen groeien als kool. Vooral de lichte biggen trekken goed bij en er is daardoor weinig ondereind.

Investering terugverdienen

Het mag duidelijk zijn dat de gemaakte keuzes de stal niet goedkoop maken. Volgens Van Asten is de investering zo’n € 300 per plaats, inclusief de voerkeuken, exclusief btw. KWIN rekent voor de grootste bedrijfsomvang (1.300 zeugen) met € 211 per plaats. Voor een vergelijkbare bedrijfsomvang is Van Asten dus al gauw € 100 per plaats meer kwijt.

De ondernemer verwacht de investering terug te verdienen met lagere voerkosten, betere resultaten, geen energiekosten en een hogere kwaliteit big. Dat laatste komt tot uiting in minder slachtbiggen en uniformere koppels. Daarnaast vindt hij aspecten als arbeidsplezier, personeelswerving en continue afleveren van een hoge kwaliteit biggen niet in euro’s uit te drukken, maar heel belangrijk.

Uitval met 2% nog niet op gewenste niveau

Is er dan niets dat nog beter kan? Jawel: het aandeel biggen met streptokokken is nog te hoog, waardoor ook de uitval met 2% nog niet het gewenste niveau heeft. Daarvoor wordt gekeken om de biggen van de kraamstal naar de biggenstal als tomen bij elkaar te houden.

Een aanpassing voor in de stal is het maken van een flexibele opvang per afdeling voor een zieke big. Een big mag de afdeling niet uit, dus wordt in elk eerste hok aan de linkerkant een hekje gemaakt waar eventueel een paar biggen zijn af te zonderen. “Het is de puntjes nog op de i zetten”, aldus Venner.

Lees verder onder de foto.

De centrale gang bij de vleesvarkens is identiek aan die bij de biggen, alleen de kleur is anders.
De centrale gang bij de vleesvarkens is identiek aan die bij de biggen, alleen de kleur is anders.

Paul Venner (27) in Sterksel (N.-Br.) – Bedrijfsgegevens:

4.000 zeugen
2.400 vleesvarkens
19.600 biggenplaatsen
31,0 biggen gespeend per jaar
453 gram biggengroei (7,4 tot 29,5 kilo)
1,5 percentage slachtbiggen

Of registreer je om te kunnen reageren.