Varkenshouderij

Achtergrond 13 reacties

Stal voor 19.000 varkens zit vol slimme techniek

De etagestal van Houbensteyn is ontworpen en ingericht om varkens gezond en efficiënt te laten groeien. De bouwkosten waren van ondergeschikt belang.

Niet alleen de omvang maakt de nieuwe vleesvarkensstal van de Houbensteyn Groep uniek. Zeker zo interessant is de filosofie achter het ontwerp en de gekozen techniek. Een paar voorbeelden:

  • korte looplijnen;
  • één laadplaats voor alle 19.000 varkens, waarbij geen dier verder hoeft te lopen dan 100 meter om de afleverruimte te bereiken;
  • het ontbreken van een gasaansluiting;
  • jaarrond conditionering van de stallucht;
  • sensoren die de voeropnamesnelheid per trog registreren;
  • sensoren die de ammoniak- en CO2-concentratie bij de varkens monitoren.

Ook zit er weegapparatuur in de stal om de groei van de varkens te volgen. Zodra de stal vol ligt, stromen dus dagelijks bakken data binnen om de productie te optimaliseren en de kostprijs te verlagen.

Houbensteyn Groep, locatie Heideveld in Grubbenvorst (L.)


  • Martin Houben (57) en bedrijfsleider Gertjan Vullings (45) voor de nieuwe vleesvarkensstal. De bestaande stallen worden biggenstal. - Foto’s: Bert Jansen

    Martin Houben (57) en bedrijfsleider Gertjan Vullings (45) voor de nieuwe vleesvarkensstal. De bestaande stallen worden biggenstal. - Foto’s: Bert Jansen

  • De vleesvarkensstal van het Nieuw Gemengd Bedrijf van Martin Houben is na vijftien jaar procederen een feit. De biggen zitten er in.

    De vleesvarkensstal van het Nieuw Gemengd Bedrijf van Martin Houben is na vijftien jaar procederen een feit. De biggen zitten er in.

  • In de nieuwe vleesvarkensstal liggen sinds eind vorig jaar varkens. De stal wordt op termijn bevolkt met Duroc-dieren.

    In de nieuwe vleesvarkensstal liggen sinds eind vorig jaar varkens. De stal wordt op termijn bevolkt met Duroc-dieren.

Bedrijfsgegevens

350 fokzeugen

5.000 Danbred-vermeerderingszeugen

43.000 vleesvarkensplaatsen

4 vrachtwagens, 1 voor biggen, 3 voor voer

5 locaties met varkens

2 afnemers van de vleesvarkens

1 mestvergister

Gezonde varkens produceren tegen een scherpe kostprijs is het uitgangspunt geweest bij het stalontwerp. Niet het minimaliseren van de bouwkosten. Deze zijn ruim € 550 per plaats. Dit bedrag is inclusief voerkeuken, die geschikt is voor natte, droge en stapelbare grondstoffen. Eigenaar Martin Houben beseft dat de kosten voor de baten uitgaan en is ervan overtuigd dat hij het extra geld in staltechnologie terugverdient door lagere voer- en diergezondheidskosten en betere technische resultaten.

In de vleesvarkenshouderij is de Duroc een makkelijk varken. Het is eigenlijk gewoon plug-and-play

Half november is begonnen met het opleggen van biggen. De bouwvakkers werken tegelijkertijd aan de afronding van de stal. De kantine en hygiëneruimte zijn nog niet klaar. Ook is de afleverruimte nog niet af. Een team dat de muren coat, waarschuwt dat deze nog niet droog zijn. Het advies is de onderste meter geel gecoate wand in de centrale gang niet aan te raken en er niets tegen te zetten. Dan is het mis. De onderste meter in de hele stal is gecoat. De centrale gang onder is groen. In de centrale gang op de verdieping is gekozen voor geel.

Lees verder onder de foto’s.


  • Het bedrijf voert droge, natte en stapelbare, enkelvoudige voeders, afkomstig uit de levensmiddelenindustrie. In de eigen voerkeuken wordt dit verwerkt tot een ranstoen.

    Het bedrijf voert droge, natte en stapelbare, enkelvoudige voeders, afkomstig uit de levensmiddelenindustrie. In de eigen voerkeuken wordt dit verwerkt tot een ranstoen.

  • De voerkeuken voor de nieuwe stal. Deze wordt op termijn ook gebruikt voor de biggenstal en het geplande zeugenbedrijf.

    De voerkeuken voor de nieuwe stal. Deze wordt op termijn ook gebruikt voor de biggenstal en het geplande zeugenbedrijf.

  • Vanuit het kantoor naast de voerkeuken volgt Gertjan Vullings het voerproces en de voeropname.

    Vanuit het kantoor naast de voerkeuken volgt Gertjan Vullings het voerproces en de voeropname.

  • Op de begane grond is de de coating voorzien van groene een kleurstof.

    Op de begane grond is de de coating voorzien van groene een kleurstof.

  • Op de verdieping is geel de kleur van de centrale gang.

    Op de verdieping is geel de kleur van de centrale gang.

Makkelijke varkens

De Houbensteyn-biggen in de nieuwe etagestal in Grubbenvorst gingen voorheen naar Duitsland. Vandaar dat een deel van de biggen nog een Piétrain-vader heeft. In een andere afdeling liggen biggen van een Deense Duroc-eindbeer. Ze zijn allemaal van een Danbred-moeder. Het is direct duidelijk welke de Duroc-biggen zijn. Ten opzichte van een Piétrain zijn de Durocs veel actiever en reageren sterk op elkaar. Zodra een begint te knorren, lijkt het dat ze allemaal beginnen. “Mooi hè”, reageert Martin Houben tevreden. Hij signaleert wat er gebeurt in de stal; dat wijst op vakmanschap.

Omdat de biggenexport ophoudt, is afscheid genomen van de Piétrain-eindbeer. Alles wordt Duroc. “In de vleesvarkenshouderij is de Duroc een makkelijk varken”, stelt Houben. Het is eigenlijk gewoon plug-and-play.”

Lees verder onder de foto’s.


  • De stal is gebouwd volgens richtlijnen van het 1 ster Beter Leven-keurmerk van de dierenbescherming. De varkens lijken zich goed te voelen.

    De stal is gebouwd volgens richtlijnen van het 1 ster Beter Leven-keurmerk van de dierenbescherming. De varkens lijken zich goed te voelen.

  • De varkens krijgen bij opleg luzernestro. Het drogestofpercentage van het rantsoen wordt op termijn 28.

    De varkens krijgen bij opleg luzernestro. Het drogestofpercentage van het rantsoen wordt op termijn 28.

  • Een sensor registreert hoe snel een trog leeg is. Als dat binnen 10 minuten het geval is, wordt de voergift verruimd.

    Een sensor registreert hoe snel een trog leeg is. Als dat binnen 10 minuten het geval is, wordt de voergift verruimd.

  • De varkens hebben continu water uit een drinker met bakje, boven de trog. De varkens mesten amper in de trog, mede door de plaats van de nippel.

    De varkens hebben continu water uit een drinker met bakje, boven de trog. De varkens mesten amper in de trog, mede door de plaats van de nippel.

De Duroc past om meerdere reden perfect in deze stal, legt bedrijfsleider Gertjan Vullings uit. Het rantsoen bestaat voor een belangrijk deel uit reststromen. Mocht een product minder smakelijk zijn, dan vreet een Duroc onverstoord door.

De voeropnamecapaciteit van een Duroc is hoog. De troggen zijn voorzien van sensoren om de opnamesnelheid te registreren. Als een trog binnen 10 minuten leeg is, wordt bij de volgende voerbeurt het volume 35% vergroot. Er wordt viermaal per etmaal gevoerd met een stevige brij. Het streven is 28% droge stof. Met hulp van de sensoren wordt dus het vreet- en groeipotentieel van de varkens volledig benut.

In de voercomputer zit wel een curve, maar deze is niet leidend voor de voergift. Er wordt primair gestuurd op eetlust. Uit de informatie van de weegunits die her en der in de stal zitten, blijkt of het voer ook werkelijk wordt benut. Met de Durocs haalt het bedrijf met gemak 900 gram groei per dag, is de ervaring. Dat moet in deze stal zeker gaan lukken.

Gezond stalklimaat

De benutting van het voer neemt toe naarmate de diergezondheid verbetert en het stalklimaat jaarrond zoveel mogelijk in het optimale gebied blijft. De lat ligt hoog. De voerkosten van de Houbensteyn Groep liggen 12 à 15 cent per kilo groei onder het Agrovision-gemiddelde. In deze stal, met alle beschikbare elektronica en techniek, moeten de voerkosten meer dan 15 cent per kilo onder gemiddeld blijven, is de doelstelling.

Het moet allemaal nog tot uiting komen. Doordat begin december de stal nog maar 20% is bezet, met alleen maar jonge dieren, is de temperatuur nog te laag. Ook komt er veel vocht uit het beton. Dat werkt zo na nieuwbouw. Niettemin liggen de biggen tevreden in hun hokken. Op de bolle vloer ligt een laagje luzernestro, zodat de pas opgelegde biggen snel leren waar ze moeten liggen. Het oogt allemaal goed. Vullings is hoopvol dat het stalklimaat en liggedrag van de varkens zo uitpakken als vooraf verwacht.

Lees ook: Varkenshouder Martin Houben: wij gaan gewoon door

Voor een juiste afdelingstemperatuur is de stal voorzien van twee, elkaar aanvullende, technieken. Bij een buitentemperatuur onder 15 graden wordt de inkomende stallucht voorverwarmd met energie afkomstig van de uitgaande lucht. Een warmtewisselaar haalt de energie uit het waswater van de luchtwassers. Met de warmte in het waswater wordt de inkomende lucht opgewarmd.

De tweede verwarmingstechniek is een warmtewisselaar die warmte van de zware varkens doorsluist naar de pas opgelegde biggen. In de beide voerverdeelruimten staan twee tanks en een warmtepomp. Een tank bevat koud water, de ander is de warmwateropslag.

Het rondpompsysteem in de bolle vloer is tegelijk geschikt om in de zomermaanden te koelen. De vloer wordt dan volgens berekening niet warmer dan 24 graden. In de zomermaanden wordt de inkomende stallucht gekoeld met een nevelsysteem, zoals in de pluimveehouderij gangbaar is.

Lees verder onder de foto’s.


  • Links de tanks voor warmte- en koudeopslag met daarnaast de warmtewisselaar. Achter de voerverdeeltanks voor een deel van de stal.

    Links de tanks voor warmte- en koudeopslag met daarnaast de warmtewisselaar. Achter de voerverdeeltanks voor een deel van de stal.

  • De stal is voorzien van biologische luchtwassers. Deze zijn vanuit de centrale gang goed toegangelijk.

    De stal is voorzien van biologische luchtwassers. Deze zijn vanuit de centrale gang goed toegangelijk.

  • De afleverruimte is eind 2019 nog niet gereed. Er komt ruimte om 850 varkens klaar te leggen.

    De afleverruimte is eind 2019 nog niet gereed. Er komt ruimte om 850 varkens klaar te leggen.

  • De varkens lopen via een hellingwand naar de eerste verdieping of weer omlaag.

    De varkens lopen via een hellingwand naar de eerste verdieping of weer omlaag.

  • In de stal zijn diverse weegschalen die het gewicht van de varkens continu vaststellen.

    In de stal zijn diverse weegschalen die het gewicht van de varkens continu vaststellen.

  • De sensoren voor het meten van de CO2- en NH3-concentratie zitten in kastjes in de centrale gang. Een kastje monitort zes afdelingen.

    De sensoren voor het meten van de CO2- en NH3-concentratie zitten in kastjes in de centrale gang. Een kastje monitort zes afdelingen.

Lange aanloopperiode

Aan de bouw van de stal is een vijftienjarig vergunningentraject vooraf gegaan. In deze periode is ook gesleuteld aan het ontwerp. Een voorbeeld zijn de ramen. Er komt nu daglicht binnen. Dat werkt gewoon prettiger, zegt Vullings.

Veel keuzes bleven onveranderd door de jaren heen. Brandveiligheid heeft altijd aandacht gehad. Het brandrisico is gering. Op de verdieping is twee derde van het plafondoppervlakte voorzien van isolatiemateriaal dat eventueel kan branden. Een derde is staal met isolatiebeton van het luchtkanaal. De houten afdelingsdeuren zijn brandvertragend, maar kunnen branden. Verder is de stal geheel van beton, dus onbrandbaar. Het gebouw bestaat bovendien uit vier compartimenten, met daartussen een brandmuur tot de nok.

Schaalgrootte is geen doel op zich voor Houben, maar een middel om de ambities op het gebied van zaken als milieu en kostprijs en arbeidsefficiëntie te halen. De centrale gang bijvoorbeeld is 182 meter lang. De looplijnen zijn extreem kort. Ook zijn technische ruimtes, luchtwassers en andere techniek eenvoudig bereikbaar om eventuele storingen snel op te kunnen lossen.

Iedere afdeling en ieder onderdeel is identiek. De stal is zodoende snel te doorgronden voor het personeel. De voerinstallatie is voorzien van zogeheten drukbewaking. Een defect ventiel is daarmee eenvoudig en snel op te sporen.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Prachtig. Beter dan in de Bijlmer.

  • wimschaap

    zulke aantallen gaat als mee kapot

  • f.degroot1

    Einde van de familie bedrijven...….

  • farmerbn

    Wie weet hoeveel families hun brood verdienen van dit bedrijf.

  • veldzicht

    Volgens mij is dat niet tegen te houden,in alle sectoren zie je dergelijke schaal vergroting.Tuinbouw bedrijven met 70 ha komkommers of paprika,s terwijl een tuinder 30 jaar geleden met 3 ha glas nog goed zijn brood kon verdienen.Je zal er mee moeten leren leven of je het leuk vind of niet.De tijd dat alles nog klein en overzichtelijk was is voor bij en komt niet meer terug ook al zegt PvdD dat alles weer kleinschalig moet zo als in de jaren 60 toen alles nog goed was.

  • EL

    De consument wil goed en goedkoop eten, Houben kan dat leveren!

  • Gat

    Farmerbn, dat zijn families die op kentekenplaat pl hebben en wit van kleur.

  • Vhouder

    is geen boer maar fabriek hier krijgen de boeren hun slechte naam van omdat sommige nooit genoeg hebben

  • varken23

    Voor Nederlandse begrippen is dit een groot bedrijf.
    In het buitenland (binnen en buiten Europa). Pakken ze schaalvergroting weer een paar stappen groter aan.

  • farmerbn

    Mensen met pl hebben ook een familie en werken daar hard voor. Ik zie geen verschil tussen families met nl of pl.

  • jan4072

    Helemaal eens met veldzicht. De regering gaat hierin zelf voorop. Alle kleine scholen moeten dicht. De gemeentes MOETEN al maar groter en groter. Woningbouwverenigingen fuseren. Zelfs de woningen moeten groter worden (toevallig zelf met woningplannen en ons eigen ontwerp was te klein!!!). Gelukkig zijn er ook mensen die graag werken met dieren zonder de zorgen van ondernemerschap.

  • R.claassen

    Het is een volkstuin mentaliteit van de PvdD. Maatschappij vraagt om Natuur, werk, wonen, infrastructuur, etc dat allemaal plek inneemt. Ik zie geen andere mogelijkheid dan intensieve veehouderij en landbouw. Om dit efficiënt in stand te houden is ook export naar omringende landen nodig en schaalgrootte. Concurrentie met het buitenland (door meer land en minder regelgeving) niet mogelijk.

  • wienbemelmans

    Ik wens de familie Houben veel geluk met de mooie stal,en hopelijk zijn ze de
    ellende van de voorbereiding snel vergeten,nu hebben jullie nog wat extra
    met deze goede prijzen.mooi mee genomen.

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.