Varkenshouderij

Achtergrond

Minder varkens geslacht in 2019, maar omzet stijgt

Het aantal varkensslachtingen daalt, maar de slachtgewichten maken een unieke sprong. Daardoor is meer vlees uit de slachterij gerold en nam de omzet in euro’s met een half miljard toe.

In 2019 zijn minder varkens geslacht dan het jaar ervoor. Volgens de officiële slachtcijfers van RVO.nl zijn in totaal 15,645 miljoen varkens aan de haak beland. Dat zijn er ruim 45.000 minder dan in 2018. Het gemiddeld aantal slachtingen daalt van 301.733 naar 300.865 varkens per week.

20.402 ton karkasgewicht meer dan in 2018

Opvallend is dat er desondanks meer vlees van de slachtlijn kwam. Het totaal aantal tonnen karkasgewicht dat in Nederland vorig jaar van de band rolde, was 20.402 hoger dan in 2018.

Die stijging wordt veroorzaakt doordat het gemiddelde karkasgewicht flink toenam. Gemiddeld woog een slachtvarken vorig jaar 98,15 kilo. In 2018 was dat nog 96,57 kilo. Waar het gemiddelde slachtgewicht in 2018 daarmee 0,55 kilo hoger lag dan het jaar ervoor, steeg dit het afgelopen jaar dus maar liefst 1,58 kilo.

Ruimere bandbreedte slachtgewichten

Oplopende karkasgewichten is een proces van de afgelopen drie jaren. Een belangrijke oorzaak is dat Nederlandse slachterijen concepten introduceerden met grotere bandbreedte in toegestane slachtgewichten. Na hun intrede in 2017 raakten die in 2018 ingebed, maar leverden in 2019 echt een vol jaar met andere snitten op. Slachterijen speelden hiermee namelijk in op de wensen van hun afnemers over de hele wereld, omdat ze meer spreiding in varkensdelen binnen kregen en daarmee deelmarkten die magere of juist heel rijpe delen willen, goed kunnen bedienen.

Versoepeling van regels

Aan de andere kant zorgde de versoepeling van de regels er ook voor dat Nederlandse slachterijen meer varkens binnen de landsgrenzen wisten te houden. Voor het leveren naar Duitse slachterijen, die veel strakkere schema’s kennen, moeten varkenshouders koppels in twee of drie keer leveren. Dat is niet alleen extra werk, maar geeft ook kans op groeiverlies.

Efficiëntieslag boeren

De ruimere bandbreedtes stelden boeren in staat een efficiëntieslag te maken. Zeker in tijd van dure biggen zijn hoge eindgewichten interessant. Boeren zijn niet bang om wat gewichtskorting te incasseren op een paar procent voorlopers, als dat het gemiddelde koppelgewicht laat stijgen. Ook de hoogte van de varkensprijs speelt daarbij mee. Als deze onder € 1,40 per kilo is, focussen varkenshouders op voederconversie. Daarboven verandert de koers en wordt ingezet op optimale groei. Dat laatste speelde in 2019 duidelijk. Door de hoge varkensprijs en de goede perspectieven in de markt is volop ingezet op hoge bezettingsgraad en minimaliseren van het aantal verliesdagen.

Daarnaast speelt ook de trend meer dat varkenshouders weer meer koppels met borgen en gelten gaan houden en koppels met beren-gelten op hun retour zijn. Dat geeft ook hogere eindgewichten.

Duitse varkenshouderij krimpt

De Duitse markt liet deze groeispurt niet zien. Het aantal slachtingen daalde van 48,1 miljoen in 2018 naar 47,4 miljoen in 2019. Het gemiddeld geslacht gewicht steeg van 96,33 naar 96,60 kilo per varken. Daarmee was de Duitse varkenshouderij goed voor een productie van 4,58 miljard ton varkensvlees. Dat is 58.890 ton minder dan het jaar ervoor. Dat de Duitse sector niet zo hard stijgt als de Nederlandse, ligt aan de afzetkanalen. Meer dan 50% van het vlees uit Duitse slachterijen gaat naar de retail, terwijl uit Nederlandse slachterijen slechts 20% in de supermarkt belandt. De rest wordt afgezet op de wereldmarkt.

Meer waarde omgezet

Doordat de stijging van het aantal tonnen vlees samenviel met een stijging van de varkensprijs (€ 0,31 per kilo), heeft de varkenssector in 2019 ook in financiële zin een sprong gemaakt. Waar slachterijen in 2018 € 2,018 miljard aan varkenshouders betaalden, is de omzet in 2019 een half miljard hoger: € 2,523 miljard.

Optimum gemiddeld slachtgewicht bereikt

Het is een unieke sprong, die volgend jaar niet nog eens dunnetjes overgedaan wordt, zo verwachten slachterijen. Met het huidige gemiddelde slachtgewicht van 98,15 kilo is niet alleen het optimum bereikt, er zijn ook andere randvoorwaarden die verdere groei beperken. Zo zijn de slachtlijnen berekend op een gemiddeld karkasgewicht van 92 kilo en daarmee is het huidige gewicht ook ongeveer het maximale dat haalbaar is. Landelijk is echter nog wel ruimte voor groei, want lang niet alle varkenshouders leveren al dieren met hoge eindgewichten.

Of registreer je om te kunnen reageren.