Varkenshouderij

Achtergrond

Productieverbetering met vitale varkens

Lagere milieubelasting door de veehouderij is deze week speerpunt op landbouwbeurs Space in Frankrijk. De aandacht voor dit onderwerp komt in de hele keten terug.

Efficiënte productie met minimale belasting van het klimaat is dit jaar het thema van landbouwbeurs Space, in Rennes, Frankrijk. Diverse bedrijven spelen met hun producten op deze trend in. Een van hen is coöperatie Cooperl. Deze varkensvleesketen heeft met haar varkenspaspoort een basis gelegd voor minder milieubelastende productie. Sinds een jaar werkt het bedrijf met een biggen- en zeugenpaspoort. Op jaarbasis krijgt de coöperatie inmiddels 500.000 varkens aan de haak die na de geboorte zijn voorzien van een digitaal oormerk.

De opening van de beurs is gedaan door de Franse landbouwminister Didier Guillaume. Het bezoek van de minister trok veel aandacht, niet in het minst van de Franse pers. De veehouderijbeurs in Rennes maakt een sterke ontwikkeling door. Dit jaar zijn er 1.390 standhouders. Van dit aantal komen er 491 uit het buitenland, verdeeld over 40 verschillende landen. De beurs telt 61 Nederlandse standhouders. Nederland voert de ranglijst van buitenlandse standhouders aan. Nummer 2 op deze ranglijst is Duitsland met 59 standhouders. - Foto's: Henk Riswick
De opening van de beurs is gedaan door de Franse landbouwminister Didier Guillaume. Het bezoek van de minister trok veel aandacht, niet in het minst van de Franse pers. De veehouderijbeurs in Rennes maakt een sterke ontwikkeling door. Dit jaar zijn er 1.390 standhouders. Van dit aantal komen er 491 uit het buitenland, verdeeld over 40 verschillende landen. De beurs telt 61 Nederlandse standhouders. Nederland voert de ranglijst van buitenlandse standhouders aan. Nummer 2 op deze ranglijst is Duitsland met 59 standhouders. - Foto's: Henk Riswick

Schat van informatie

Het digitale oormerk levert een schat aan informatie op om op termijn efficiënter te produceren, met minimaal gebruik van antibiotica, legt Thibault de la Motte van Cooperl uit. Voorheen was namelijk niets meer bekend over een varken zodra het is gespeend. Dan worden alle dieren dieren gemixt. Met het digitale oormerk is duidelijk van welke zeug en eindbeer een varken afstamt. Ook is inzichtelijke hoe oud een varken is op slachtleeftijd, welke behandelingen het heeft ondergaan en in welke afdeling het dier is opgegroeid. Het is namelijk zo dat in de stal antennes zijn geplaatst die registreren als een varken wordt verplaatst. Ook grotere koppels dieren zijn te identificeren met behulp van antennes en het digitale oormerk.

Antibioticavrij varkensconcept

Vooralsnog werken alleen varkenshouders met het paspoort die produceren voor het antibioticavrije varkensconcept voor Cooperl. De coöperatie slacht jaarlijks 2,5 miljoen varkens die zonder gebruik van antibiotica zijn opgegroeid. Een deel heeft een leven lang geen antibiotica gehad, een ander deel is antibioticavrij na spenen.

Data van grote waarde

Van de varkens met een digitaal paspoort wordt tussen 85% en 90% herkend in de slachterij. Varkens verliezen soms hun oormerk of het gaat mis in de broeibak. De verwachting is dat dit percentage over een half jaar op 95 zit. De data die het varkenspaspoort opleveren, zijn voor alle schakels in de keten van grote waarde, is de mening van De la Motte. De data helpt de fokkerij, de voerindustrie, de slachterij en natuurlijk ook de varkenshouder in de zin van productieverbetering. De varkenshouder investeert in het oormerk. De software is ontworpen door Cooperl en de app mag de boer gratis gebruiken.

Stalinrichter Vereijken Hooijer kiest voor partnerschap met Cooperl

De Franse coöperatie Cooperl is aandeelhouder van stalinrichter Vereijken Hooijer in Beek en Donk. Dit biedt voor beide bedrijven voordelen, vertelt Bart Hooijer, directeur van de stalinrichter. Vereijken Hooijer heeft een sterke partner om verdere groei en productontwikkeling mogelijk te maken. Bij Cooperl is een team van 80 mensen dat zich bezig houdt met productontwikkeling. Daar zit dus veel kennis. De Fransen profiteren omgekeerd van het wereldwijde dealernetwerk van Vereijken Hooijer. De Franse coöperatie is namelijk erg sterk gericht op de thuismarkt. Met de Nederlandse deelneming gaan ineens veel nieuwe markten open. Vereijken Hooijer maakt bovendien ook een omslag. Het bedrijf wordt van totaalinrichter van stallen meer specialist is kraamstaloplossingen. Bart Hooijer daarover: “Het succes van een goed varkens start in de kraamstal.”

Op de beurs is een speciaal duurzaamheidsplein ingericht. Een onderdeel is de de mestschuif van de stallenbouwer Maison Bleue.
Op de beurs is een speciaal duurzaamheidsplein ingericht. Een onderdeel is de de mestschuif van de stallenbouwer Maison Bleue.

Vitalere biggen

Meer bedrijven zitten op de tour van milieu- en diervriendelijke productie. Een van hen is het Franse geneticabedrijf Choice Genetics. Zij lanceren deze beurs hun nieuwe zeug: de CG36. Dit is een kruising van een Landras- en een Large White-lijn. Caring for life, is het motto van de fokkerij-organisatie. Deze kreet moet zich uiten in vitalere biggen en lagere uitval. De zeugen hebben minimaal 14 goede spenen. Van de zuiverelijnszeugen, die de basis vormen voor de voor de CG36-zeug, groeit het aantal levend geboren biggen, terwijl de dieren niet lichter zijn bij geboorte. De biggen van de zuiverelijnsdieren wegen 1,4 kilo als ze ter wereld komen. Het toomgewicht is afgelopen 4 jaar 2 kilo gestegen, tot 21 kilo. Caring for life betekent volgens de fokkerijoriganisatie ook zorg voor het milieu én voor de economie van de boer. Er moet ook brood op de plank komen.

Nieuw thema op de beurs in aquacultuur. Deze sector produceert op jaarbasis 80 miljoen ton vis en 30 miljoen ton planten. De sector groeit hard, volgens de beursorganisatie. Volgens cijfers van de beurs zit de jaarlijkse groei in deze sector tegen 6%. Er zijn ook delen in de wereld waar de sector meer dan 10% per jaar groeit. Dat geldt bijvoorbeeld voor Afrika. Veel bezoekers van dit werelddeel zijn daarom te vinden bij stands op het gebied van aquacultuur. Space heeft dit jaar seminars georganiseerd over deze sector en journalisten konden een bezoek brengen aan een bedrijf dat zich bezighoudt in deze sector.
Nieuw thema op de beurs in aquacultuur. Deze sector produceert op jaarbasis 80 miljoen ton vis en 30 miljoen ton planten. De sector groeit hard, volgens de beursorganisatie. Volgens cijfers van de beurs zit de jaarlijkse groei in deze sector tegen 6%. Er zijn ook delen in de wereld waar de sector meer dan 10% per jaar groeit. Dat geldt bijvoorbeeld voor Afrika. Veel bezoekers van dit werelddeel zijn daarom te vinden bij stands op het gebied van aquacultuur. Space heeft dit jaar seminars georganiseerd over deze sector en journalisten konden een bezoek brengen aan een bedrijf dat zich bezighoudt in deze sector.

Oprolbare stal

Een blikvanger op de beurs is zeker ook de oprolbare stal van stalinrichter Asserva. Zij staan op de beurs met varkenshokken die in omvang verstelbaar zijn. Als de verzorger er niet is, wordt de controlegang bij het hok getrokken. De vloer is namelijk flexibel. Zo ontstaat ineens 7% tot 10% meer leefruimte voor de varkens. Ruimtegebrek is op veel bedrijven een item; de productie groeit. Door verdergaande automatisering hoeft de boer ook steeds minder tussen de dieren te zijn. De controlegang is dus minder relevant. Eind dit jaar wordt gestart met een proef met de oprolbare stal, met negen kraamhokken.

Een van de grootste innovaties op de beurs is de Eye Breed. Dit is een instrument om koeien te insemineren, zonder toepassing van de rectale methode. Dit heeft voordelen voor de koe en de boer, zegt leverancier Axce. Met de Eye Breed is het mogelijk om zonder veel training een koe te insemineren. De inseminator hoeft namelijk niet meer op het gevoel de baarmoederhals te bereiken, maar ziet met een camera en scherm waar het apparaat zich bevindt. Middels vacuüm wordt de cervix zo behandeld dat deze klaar is voor inseminatie. Voor de boer is dat een arbeidsverlichting. De Franse boeren huren het apparaat. De prijs buiten Frankrijk zal rond de € 2.500 uitkomen.
Een van de grootste innovaties op de beurs is de Eye Breed. Dit is een instrument om koeien te insemineren, zonder toepassing van de rectale methode. Dit heeft voordelen voor de koe en de boer, zegt leverancier Axce. Met de Eye Breed is het mogelijk om zonder veel training een koe te insemineren. De inseminator hoeft namelijk niet meer op het gevoel de baarmoederhals te bereiken, maar ziet met een camera en scherm waar het apparaat zich bevindt. Middels vacuüm wordt de cervix zo behandeld dat deze klaar is voor inseminatie. Voor de boer is dat een arbeidsverlichting. De Franse boeren huren het apparaat. De prijs buiten Frankrijk zal rond de € 2.500 uitkomen.

‘Het voelt dat je er als boer niet meer mag zijn’

Een verrassend optreden in Rennes kwam van de boerinnen Suzanne Ruesink en Heleen Lansink. Deze Nederlandse ambassadrices van de landbouw vertelden hoe zij proberen de kloof tussen boer en burger te verkleinen. Ze zijn op uitnodiging van Agriculteurs de Bretagne in Frankrijk. Een a-politiek collectief dat zich inzet voor een sterke landbouwsector in Bretagne. Heleen Lansink denkt dat zij de Franse boeren aan het denken heeft gezet met hun presentatie.

Suzanne Ruesink (l.) en Heleen Lansink op Space 2019.
Suzanne Ruesink (l.) en Heleen Lansink op Space 2019.

Waarom denk je dat?

“Het was een leuke presentatie en we kregen leuke vragen. Bijvoorbeeld waarom wij als vrouwen dit oppakken. Volgens mij past het gesprek aangaan meer bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwen komen dikwijls meer van het bedrijf en kunnen beter aanvoelen wat burgers bedoelen als zij het over landbouw hebben. In de zaal zaten ook voornamelijk vrouwen. Niettemin kwamen de meeste vragen van mannen.”

Is de dialoog aangaan zo belangrijk?

“Ja, dat vinden wij wel. Bij keuzes die wij op het bedrijf maken op het gebied van klimaat en dierenwelzijn is het belangrijk om te weten hoe de burger daar tegenaan kijkt. Luisteren is net zo belangrijk als praten. Niet vechten, maar de dialoog aangaan. Niemand heeft dé oplossing hoe het verder moet met de landbouw. Wij zitten graag aan tafel en praten mee in plaats dat over ons wordt gepraat. We hebben een fantastisch verhaal.”

Is praten alleen genoeg?

Nee, dat niet. We zullen als veehouderij ook dingen anders moeten doen. Maar dan veranderingen doorvoeren die zijn gedragen door diverse groeperingen in de maatschappij, van politiek tot NGO‘s. Nu komen alle opgaven bij de boer terecht. Als boer voelt het dat je er niet meer mag zijn.”

Of registreer je om te kunnen reageren.