Varkenshouderij

Achtergrond

Grote en kleine keuzes bij nieuwbouw na stalbrand

Nadat zijn varkensstal vorig jaar afbrandde, kreeg Rudi Krüs met allerlei keuzes te maken. Inmiddels is hij aan het bouwen aan een bijzondere stal.

Ruim een jaar nadat een brand de grootste vleesvarkensstal op het bedrijf van Rudi en Hetty Krüs verwoestte, is het werk in de grond voor de nieuwbouw bijna gereed. Binnen enkele weken komen de spanten en ontstaat echt goed zicht op de nieuwe stal.

Die vreselijke dinsdag in juli 2018, waarbij 2.500 varkens omkwamen, is niet vergeten, maar de blik van de ondernemer en zijn gezin staat weer richting toekomst. “Een paar maanden na de brand zijn we al concrete plannen gaan maken hoe we verder willen.”

Eerste keuze was: gaan we door met varkens?

De eerste keuze die ze moesten maken was of ze überhaupt door zouden gaan met de varkens. Die was snel gemaakt. Rudi Krüs: “We hebben stoppen wel even overdacht, maar het was geen serieuze optie. Ik moet zelf nog heel wat jaren mee en de kans is groot dat we een opvolger hebben.” Bovendien keert de brandverzekering alleen uit als er herbouw plaatsvindt.

Lees verder onder de foto.


  • De vier compartimenten zijn goed zichtbaar; dat maakt de stal brandbestendiger. Ook in de stal treft varkensbedrijf Krüs maatregelen. - Foto's: Hans Prinsen

    De vier compartimenten zijn goed zichtbaar; dat maakt de stal brandbestendiger. Ook in de stal treft varkensbedrijf Krüs maatregelen. - Foto's: Hans Prinsen

  • Overzicht van de nieuwbouw op varkensbedrijf Krüs in het Gelderse Didam.

    Overzicht van de nieuwbouw op varkensbedrijf Krüs in het Gelderse Didam.

We wonen hier heel graag en de kinderen willen er niet weg. Maar het bouwblok is wel aardig vol en uitbreiding is lastig

Tegelijkertijd is nagegaan wat de beste locatie is om te herbouwen. “We wonen hier heel graag en de kinderen willen er niet weg. Maar het bouwblok is wel aardig vol en uitbreiding is lastig.” De ondernemers hebben met een schuin oog naar wat andere locaties gekeken maar de knoop snel doorgehakt: we gaan hier verder. “Als onze zoon het bedrijf overneemt en wil uitbreiden, kan hij er ook een locatie bijnemen. Voor onszelf is deze locatie prima en met voldoende omvang.”

Ik ben vleesvarkenshouder en wilde daarmee doorgaan

De volgende vraag waar de ondernemers een antwoord op moesten vinden, ging over bedrijfsopzet. Krüs zag de nieuwbouw als mogelijkheid voor een bedrijfsopzet die anders niet mogelijk was. Zeugen of vleesvarkens was geen vraag. “Ik ben vleesvarkenshouder en wilde daarmee doorgaan.”

Allerlei varianten overwogen, zoals biologisch

Over de invulling van het type bedrijf hebben ze allerlei varianten langsgelopen. Zo is biologisch afgewogen maar qua investering en afzet was dat niet haalbaar. “De meeste bedrijven zijn gesloten dus zijn er weinig biologische biggen.” Dat geldt ook voor de wroetstal. “En alles is bij zulke concepten dichtgetimmerd zodat er weinig meer te ondernemen is.” Een twee-sterrenconcept zoals Annechien ten Have heeft gebouwd sprak ook aan, maar gaf te veel onzekerheden en was niet haalbaar.

Stal omschakelbaar naar bio of 2 sterren

Uiteindelijk is gekozen om de stal redelijk traditioneel te bouwen, maar wel dusdanig dat eenvoudig naar biologisch, 2 sterren of een ander concept kan worden overgeschakeld. Zo komen de varkens in groepen van 60 dieren met 60% dichte vloer. Ze vreten uit een voerbak met 8 plaatsen.

Natuurlijk varkensgedrag

Een bezoek aan het VIC Sterksel gaf nieuw inzicht in het natuurlijk gedrag van varkens. “Varkens vreten graag samen. Ook de plaats in het hok en duidelijke functiegebieden zijn belangrijk.”

Onder de roosters ligt een mestschuif in verband met gebruik van stro. Daarmee kunnen ze in de toekomst overschakelen op een concept dat dat vraagt. Tot die tijd kan stro bijdragen aan een ander doel, namelijk de staart aan het varken laten. “We beginnen daar voorzichtig mee, eerst in een paar hokken.”

Verder zijn de hokken lang en diep, zodat een uitloop naar buiten is te maken. Bij de plaats van de stallen op het perceel is daar rekening mee gehouden, ook om eventuele buitenputten aan te kunnen sluiten. Dankzij de goothoogte is gemakkelijk een overkapping te maken.

Lees verder onder de foto.

De stal in de eerste weken na de brand. De varkenshouder en zijn gezin hadden snel beslist om de stallen op deze plek weer op te bouwen.
De stal in de eerste weken na de brand. De varkenshouder en zijn gezin hadden snel beslist om de stallen op deze plek weer op te bouwen.

Brandveiligheid krijgt topprioriteit

Vanzelfsprekend krijgt brandveiligheid topprioriteit. “We weten niet waar de brand door is ontstaan, waarschijnlijk door een tl-buis.” Een luchtwasser is in dat kader niet ideaal maar op elke stal komt er één in het midden en daaronder een brandmuur. De stallen liggen vijf meter uit elkaar en bestaan uit vier compartimenten. “Verder kiezen we voor zoveel mogelijk beton, dag- en led-verlichting en zo weinig mogelijk wandcontactdozen. Elektrische installaties zitten in de technische ruimte voorin de stal.”

Stromest verwerken

De stal zoals die nu wordt gebouwd is door deze maatregelen een erg luxe stal voor Beter Leven. Zolang ze geen meerwaarde uit de markt halen, hoopt Krüs met lagere kosten de meerkosten terug te verdienen. Zo wil hij de stromest gaan verwerken in een zogenoemde composttoren; een systeem uit Azië waarbij de stromest in een grote silo composteert: boven gaat de mest erin en onder komt de compost eruit. Verder maakt de plaatsing van zonnepanelen het bedrijf energieneutraal en dankzij de SDE-subsidie en een provinciale subsidieregeling is de investering gemakkelijk terug te verdienen. Ook belangrijk is dat het zichtbaar bijdraagt aan een positieve uitstraling.

Lees verder onder de foto.


  • De putten van de stal zijn vooralsnog voor de opslag van dunne fractie; de vaste (stro)mest gaat naar buiten.

    De putten van de stal zijn vooralsnog voor de opslag van dunne fractie; de vaste (stro)mest gaat naar buiten.

  • Het werk zit nog in de grond; binnenkort worden spanten geplaatst ontstaat beter zicht hoe de stallen er straks uitzien.

    Het werk zit nog in de grond; binnenkort worden spanten geplaatst ontstaat beter zicht hoe de stallen er straks uitzien.

Veel opleveren doet een vleesautomaat niet, maar we vinden de verbinding met de burgers en consumenten belangrijk

Om die reden komt er ook een zichtruimte in de stal en denken de ondernemers na over het verkopen van vlees, bijvoorbeeld via een vleesautomaat langs de weg. “Veel opleveren doet dat niet. Maar we vinden de verbinding met de burgers en consumenten belangrijk.”

Lees verder onder de foto.

Rudi Krus herbouwt met zijn vrouw Hetty de afgebrande vleesvarkensstal. De nieuwe stal telt 2.880 varkens en is voorbereid op produceren voor een welzijnsconcept.
Rudi Krus herbouwt met zijn vrouw Hetty de afgebrande vleesvarkensstal. De nieuwe stal telt 2.880 varkens en is voorbereid op produceren voor een welzijnsconcept.

Rudi Krüs (52) in Didam (Gld.) – Bedrijfsgegevens

3.500 vleesvarkens
2.880 varkens in nieuwe stal
4 compartimenten
60 varkens per hok
60% dichte vloer
1 vierkante meter per varken

Of registreer je om te kunnen reageren.