Varkenshouderij

Achtergrond

De beste mestscheider is het varken zelf

Met de heropstart van zijn varkensbedrijf werkt Nooijen aan een emissiearm systeem met bolle band.

Op één van de warmste dagen tot nu toe zoeken ook de biologische vleesvarkens van Michiel Nooijen wat verkoeling. De varkens kunnen hun draai vandaag niet goed vinden, merkt de ondernemer. Het liefst wil hij dat de varkens binnen op de goede plek mesten, want dat is nodig voor een optimale werking van zijn emissiearme systeem.

Michiel Nooijen (46) heeft in het Brabantse Erp 400 biologische vleesvarkens onder voergeld. Hij werkt als RMO-chauffeur en ontwikkelt een eigen emissiesysteem onder de naam MiNo.
Michiel Nooijen (46) heeft in het Brabantse Erp 400 biologische vleesvarkens onder voergeld. Hij werkt als RMO-chauffeur en ontwikkelt een eigen emissiesysteem onder de naam MiNo.

Na 1,5 jaar weer varkens op het bedrijf, fungeert het als een kleine proeflocatie voor Nooijens eigen emissiearme systeem MiNo. De varkenshouder bedacht het alternatief voor de luchtwasser 8 jaar geleden.

“Ik wilde iets doen aan een beter klimaat in de stal en wilde geen zuren op het bedrijf.” Het principe van het systeem is het voorkomen dat mest en urine bij elkaar komen. Daardoor ontstaat ook geen ammoniak. Nooijens slogan: ‘de beste mestscheider is het varken zelf’.

Om dat te bewerkstelligen is tegen de achtergevel van de stal een rooster met een lichte verhoging gemaakt. Mest en urine vallen op de bolle band eronder waarbij de urine direct van de band loopt. De mest wordt één keer per dag naar buiten gedraaid.

Bewegende delen

De techniek van het systeem is afkomstig uit de tuinbouw en heeft zich volgens Nooijen voldoende bewezen. Hij verwacht dat het toepasbaar is voor alle diercategorieën, in nieuwe en bestaande stallen. Zowel gangbaar als in combinatie met strooiselgebruik.

Het is een heel eenvoudige techniek met nauwelijks slijtage

Er zijn de afgelopen decennia meer systemen op de markt geweest met bewegende delen onder het rooster. Nooijen begrijpt dat varkenshouders daar vraagtekens bijzetten, maar noemt dat voor zijn systeem onterecht. “Het is een heel eenvoudige techniek met nauwelijks slijtage. Het enige dat ik na 1,5 jaar stilstand heb moeten vervangen zijn vier lagers.”

Onder de roosters ligt een draaiende bolle band die voorkomt dat mest en urine bij elkaar komen en ammoniak wordt gevormd.
Onder de roosters ligt een draaiende bolle band die voorkomt dat mest en urine bij elkaar komen en ammoniak wordt gevormd.

Volgens Nooijen is een groot verschil met andere installaties dat de mest niet gaat versmeren en kritische onderdelen schoon blijven. Het feit dat de installatie van 2012 tot medio 2017 probleemloos heeft gedraaid en dit voorjaar zo weer opstartte, is volgens hem het bewijs dat het wel snor zit met de degelijkheid.

Emissiemetingen heeft Nooijen nog niet gedaan, maar gezien de schone lucht in de stal verwacht hij een heel eind te komen. Terwijl hij in de centrale gang een luik openmaakt met daaronder het eindpunt van de band vraagt hij de proef op de som te nemen. Hij heeft gelijk: de bekende ammoniaklucht ontbreekt volledig.

Mestgedrag sturen

Het doorontwikkelen van zijn emissiearme systeem valt samen met de heropstart van het varkensbedrijf. Nooijen koos voor biologisch, omdat dit goed past bij de bestaande inrichting; het bedrijf heeft 5 jaar onder een eigen concept gedraaid (Vair) en voldeed grotendeels aan de Skal-eisen.

Het enige dat er aan mankeerde, was de koepelvormige overdekking over de buitenuitloop. Die moest voor een deel open zijn en dus heeft Nooijen daar een stuk van afgehaald.

Nooijen houdt de biologische varkens op voergeld. Het bevalt hem prima en hij heeft zekerheid voor een periode van 5 jaar.
Nooijen houdt de biologische varkens op voergeld. Het bevalt hem prima en hij heeft zekerheid voor een periode van 5 jaar.

Voor de ontwikkeling van het MiNo-systeem focust hij echter op de gangbare varkenshouderij. “Ik krijg veel vragen van ondernemers die hun stallen nog emissiearm moeten maken.”

Voor de werking van het systeem is het belangrijk dat de meeste mest binnen valt en dat is nu niet het geval, bijsturen is lastig

Bovendien is het mestgedrag dan beter te sturen dan in een stal met uitloop. Voor de werking van het systeem is het belangrijk dat de meeste mest binnen valt en dat is nu niet het geval. Bijsturen is lastig.

Nooijen: “De aangekochte biggen hebben niet van de zeug geleerd waar ze moeten mesten. Dat was binnen ons concept wel het geval. Er zou dus eigenlijk ook een band onder de buitenuitloop moeten komen.”

Het is overigens niet zo dat in deze situatie álle mest binnen moet vallen om voldoende ammoniak te reduceren. Biologische bedrijven hebben in de Brabantse ammoniakregelgeving met een reductie van 40% in plaats van 85% te maken.

Verkrijgen emissiefactor

Na een half jaar proefdraaien is Nooijen klaar voor een volgende stap: het doen van metingen om de ammoniakuitstoot vast te stellen en zo opgenomen te worden op de Rav-lijst met erkende systemen. De aanvraag voor een bijzondere emissiefactor is inmiddels de deur uit.

Om aan de biologische Skal-normen te voldoen, moest Nooijen een stuk van de overkapping verwijderen.
Om aan de biologische Skal-normen te voldoen, moest Nooijen een stuk van de overkapping verwijderen.

“Voor het einde van het jaar moet er duidelijkheid zijn”, vertelt Nooijen. “Brabantse varkenshouders kunnen het systeem dan opnemen in hun vergunningaanvraag.”

Om emissiecijfers in een gangbare stal te krijgen, heeft zich inmiddels een aantal varkenshouders gemeld om een proefstal in te richten. Ook gaat Nooijen mogelijk op zijn eigen bedrijf een klein gedeelte gangbaar uitvoeren.

Ik vind het wel een uitdaging om het systeem verder mee te ontwikkelen

De ondernemer beseft dat het proces tot het verkrijgen van een emissiefactor een complex, langdurig en duur traject is. Daarom sluit hij niet uit dat een commerciële partij gaat aanhaken bij het op de markt brengen van zijn systeem.

“Om dat goed te doen, moet je daar helemaal in thuis zijn. Ik vind het wel een uitdaging om het systeem verder mee te ontwikkelen”, zegt Nooijen tot besluit.

Of registreer je om te kunnen reageren.