Varkenshouderij

Achtergrond 1 reactie

Vliegen met vliegen bestrijden

Zodra het warmer wordt, groeit het risico op vliegenoverlast. Zeugenhouder Theo Klijn bestrijdt de lastpakken succesvol op biologische wijze.

De hygiënesluis en kantine zijn opvallend vliegvrij. De enkele vlieg die zich in de kantine waagt, vliegt zich te pletter tegen de blauwe lamp op de kast naast de deur. Alle eer voor de vliegarme stallen gaat naar een legertje roofvliegen dat fokker Theo Klijn elke tien weken loslaat in de gespeende biggenstal en de afdelingen met opfokzeugen. “Dit werkt zoveel beter dan spuiten tegen vliegen of werken met madendood. Jaren geleden paste ik al biologische vliegenbestrijding toe, maar ben er toen een tijdje mee gestopt. Met spuiten tegen vliegen ben je dan voor het mooie elke keer net te laat. Je gaat toch pas spuiten als er te veel zitten”, vertelt Klijn. Sinds hij weer biologische bestrijding inzet, is amper meer een vlieg in de stallen te zien. Daar gaat wel een gedegen aanpak aan vooraf.

Om de 10 weken hangt Theo Klijn nieuwe kokers met roofvliegen op. Klijn heeft een varkensbedrijf in Waalwijk (N.-Br.) met 550 Z-lijn zeugen en 2.500 opfokplaatsen. - Foto's: Peter Roek
Om de 10 weken hangt Theo Klijn nieuwe kokers met roofvliegen op. Klijn heeft een varkensbedrijf in Waalwijk (N.-Br.) met 550 Z-lijn zeugen en 2.500 opfokplaatsen. - Foto's: Peter Roek

Roofvlieg geen lastpak

Eind februari, begin maart krijgt Klijn de eerste kokers roofvliegen aangeleverd. Die moeten rap de stallen in; tijdens het transport zijn de eerste vliegen al in de kokers uitgekomen. In elk van de 45 afdelingen hangt de zeugenhouder 1 of 2 kokers op anderhalve meter hoogte, afhankelijk van het oppervlakte van de afdeling. De hongerige vliegjes trekken direct naar de mestkelders, waar ze op zoek gaan naar eten: de eitjes en larven van gewone stalvliegen.

De roofvliegen vermeerderen zich wel, maar worden nooit een plaag

Dat de roofvliegen veel kleiner zijn en hun favoriete verblijfplaats in en vlak boven de mestkelders is, maakt dat de biggen en opfokzeugen maar weinig last van ze hebben. Klijn: “Je moet vroeg beginnen om voldoende roofvliegen te hebben voordat de stalvlieg weer begint op te komen. De roofvliegen vermeerderen zich wel, maar worden nooit een plaag. Waarom weet ik niet, misschien heeft het er mee te maken dat ze uiteindelijk te weinig te eten hebben.”

Stalvliegen leggen vooral eitjes in de mestkelders. De roofvliegen zitten vooral vlak boven de roosters.
Stalvliegen leggen vooral eitjes in de mestkelders. De roofvliegen zitten vooral vlak boven de roosters.

Kosten

De roofvliegen weten de afdelingen bewonderenswaardig goed schoon te houden. Toch kan het een paar keer per jaar gebeuren dat de stalvlieg weer poot aan de grond lijkt te krijgen. Dat is vooral rond het moment dat er om de 10 weken een nieuwe lading vijandelijke troepen moet komen. Dan kan het wat onrustiger worden in de afdelingen: “Dan ziet het er uit of ze het niet meer aankunnen. Dan kunnen wij wel gaan spuiten, maar dat is eigenlijk niet de bedoeling als je biologische bestrijding doet.”

Kostentechnisch ziet Klijn weinig verschil tussen de inzet van roofvliegen en spuiten of strooien van madendood. “We hebben eigenlijk nooit madendood gebruikt.”

De kraamafdelingen worden na elke groep grondig gereinigd

Hygiëne belangrijk

Klijn hoeft alleen in de afdelingen met gespeende biggen en bij de opfokzeugen iets tegen de vliegen te doen. Bij de zeugen zijn sowieso weinig stalvliegen te vinden. “Dat heeft alles met hygiëne te maken”, klinkt het beslist. De kraamafdelingen worden na elke groep grondig gereinigd en de dragendezeugenstal krijgt regelmatig een schoonmaakbeurt. Voor stalvliegen is ook in de voergangen weinig te halen. Wekelijks worden die uitgeveegd. “Als je de boel een beetje netjes houdt en er zo min mogelijk voerresten liggen, scheelt dat een heleboel.”

Niet alleen de voergangen, maar ook de centrale gangen van de stallen zijn heel schoon. De dag na het leveren van biggen of opfokzeugjes gaat de hogedrukspuit door de centrale gang.

De kraamhokken worden na elke ronde schoongespoten. Hierdoor krijgen vliegen minder kans.
De kraamhokken worden na elke ronde schoongespoten. Hierdoor krijgen vliegen minder kans.

Vrijwel muisvrij

Niet alleen zijn amper vliegen te zien op het bedrijf, ook muizen krijgen zo min mogelijk kans. Ratten zitten er nauwelijks in de omgeving van het bedrijf. Tegen muizen worden binnen bakjes met korrels ingezet. Een van de medewerkers loopt de bakken elke 14 dagen langs en vult ze bij. Dat vraagt een uurtje werk. Klijn liet eerder de muizenbestrijding uitvoeren, maar besloot het toch weer zelf te doen: “Ze komen elke 6 weken langs en dan konden er op het eind net weer even meer muizen zijn. Dan vielen de muizen je ineens op. Ze houden zich vooral rond bepaalde afdelingen op.”

Ook de muizenbestrijding doet Klijn zelf. Het lijkt erop dat de muizen zich vaak in dezelfde afdelingen ophouden.
Ook de muizenbestrijding doet Klijn zelf. Het lijkt erop dat de muizen zich vaak in dezelfde afdelingen ophouden.

Nauwelijks muizen

Door het strakke reinigingsregime in de kraamstal zitten daar nauwelijks muizen. Die komen vooral op voerresten af en houden zich daarom meestal op in de opfok. Daar zit altijd wat voer in de voerbakken, ideaal voor muizen. In de aanpak probeert Klijn een afdeling na reiniging een weekeinde over te laten staan en dan de muizen flink met korrels te verleiden en te voeren. “Het valt ons wel op dat die muizen zich niet veel over het bedrijf verspreiden. Het zijn altijd dezelfde afdelingen waar ze zich ophouden”.

Over muizen zelf bestrijden is Klijn goed te spreken, al maakt hij zich wel enige zorgen hoe lang het veehouders nog toegestaan wordt dit zelf te doen. “We moeten nu al een cursus doen en een pasje hebben om het spul te kunnen krijgen. Er is al veel wat we niet zelf mogen doen en ik vraag me echt af hoe lang dit nog mag.”

Bij levering van de roofvliegen zijn de eerste al uitgekomen. De kleine vliegjes bestrijden stalvliegen door eitjes en maden te eten.
Bij levering van de roofvliegen zijn de eerste al uitgekomen. De kleine vliegjes bestrijden stalvliegen door eitjes en maden te eten.

Eén reactie

  • Vhouder

    ik ben gestopt met roofvliegen eerst altijd madendood was prima toen roofvliegen maar nu weer madendood ik vond roofvliegen een stuk duurder en zeker niet beter

Of registreer je om te kunnen reageren.