Varkenshouderij

Achtergrond 9 reacties

Varkensmest blijkt een goudmijntje

De Franse coöperatie Cooperl waardeert varkensmest dusdanig op dat zij hun boeren € 20 per ton kunnen betalen. Ze maken er organische mestkorrels van, in 150 verschillende samenstellingen.

Varkensmest brengt geld op, mits dit in de juiste vorm wordt afgezet. Dat bewijst de Franse coöperatie Cooperl. De coöperatie neemt een sleutelrol in om het mestoverschot van haar Bretonse leden/varkenshouders weg te werken. De eindgebruiker staat echt centraal. De Fransen maken namelijk organische mestkorrels met gegarandeerde gehalten, in iedere gewenste samenstellingen. De meststof kan zich zodoende meten met kunstmest en is toepasbaar voor diverse teelten.

De afzet is geen probleem

Wijngaarden en biologische teelt

De varkensmestkorrels worden in Frankrijk en daarbuiten gebruikt in wijngaarden en de fruit- en groenteteelt, inclusief biologische teelten. De meststof wordt echter ook ver buiten Frankrijk afgezet. In bananen- en ananasplantages in Afrika of ver weg gelegen tropische eilanden zijn de mestkorrels ook gewild. De afzet is geen probleem, zegt Betrand Convers van Cooperl, verantwoordelijk voor het milieubeleid. Cooperl produceert op jaarbasis 80.000 ton organische meststof, in 150 verschillende samenstellingen. Varkensmest is de basis. Het finetunen van de recepten gebeurt met slachterij-bijproducten, zoals bloedmeel en haren.

Lees verder onder de foto.

De enorme vergister naast de slachterij van Cooperl, in Bretagne. Deze gaat jaarlijks 38.000 ton dikke varkensmest verwerken. - Foto: Henk Riswick
De enorme vergister naast de slachterij van Cooperl, in Bretagne. Deze gaat jaarlijks 38.000 ton dikke varkensmest verwerken. - Foto: Henk Riswick

Nieuwe vergister

Cooperl zet dit jaar nog een grote stap in de verwaarding van de mest. Bij de hoofdvestiging van het bedrijf in Lamballe wordt de laatste hand gelegd aan een enorme vergister. Deze gaat jaarlijks 156.000 ton organisch materiaal vergisten, waaronder varkensmest en restanten uit de slachterij. De installatie produceert 7,5 miljoen kuub aardgas, genoeg voor 3.200 huishoudens. De vergister gaat dit najaar draaien en behoort tot de grootste in zijn soort in Europa, betoogt Convers.

Varkenskeutels voor vergister

Belangrijke grondstof voor de vergister is de stapelbare fractie van de varkensmest. De verse, vaste fractie uit de varkensmest komt van bedrijven die werken met de zogeheten Trac-techniek. Lees ook de reportage over deze techniek in een Franse varkensstal.

De Trac-techniek houdt kortweg in dat de vaste fractie in de mest gescheiden wordt opgevangen van de urine. De vaste mest collecteert Cooperl iedere 2 weken bij haar leden. Deze wordt vergist en verder bewerkt.

Varkenshouders beuren 12 jaar lang gegarandeerd € 20 per ton

Er werken 62 varkenshouders met het Trac-systeem. Op jaarbasis leveren deze boeren samen 20.000 ton varkensmest, met zo’n 26 tot 30% droge stof. Dit volume groeit snel. Bij nieuwe varkensstallen wordt in 57% van de gevallen het Trac-systeem toegepast. Onder de Cooperl-leden zijn 72 boeren met bouwplannen voor een nieuwe stal, met mestscheiding aan de bron. Van de 72 initiatieven is de bouw van 40 stallen al begonnen. Convers schat dat er in 2022 genoeg Trac-gebruikers zijn om jaarlijks de beoogde 38.000 ton vaste varkensmest te kunnen collecteren. De varkenshouders beuren 12 jaar lang gegarandeerd € 20 per ton voor de stapelbare fractie van hun varkensmest (zie tabel hieronder). De boeren beuren allemaal evenveel voor de mest, ongeacht de transportafstand tot de vergister. De kosten worden gedeeld.

Lees verder onder de tabel.

Varkensmest blijkt een goudmijntje

Coöperatie voert de regie

Het idee om de vaste varkensmest en urine te scheiden is 7 jaar oud. In Bretagne is onvoldoende plaatsingsruimte voor mest. Cruciaal voor het slagen van het project is de regierol van de coöperatie. De geïntegreerde kelder- en ventilatietechniek voor de stallen is afkomstig van Cooperl. De coöperatie voert de regie over de inname van de mest en bewerkt deze uiteindelijk tot een meststof die vergelijkbaar is met kunstmest.

Mestfabriek Fertival

Na het vergistingsproces wordt het digestaat bewerkt en geperst tot korrels met 90% droge stof. Het bewerkingsproces start met het centrifugeren. Dan volgt een aantal processtappen en wordt het product ten slotte gedroogd en gehygiëniseerd (zie schema hieronder). Een verbrandingsoven die wordt gestookt met dierlijk meel uit de eigen slachterij levert de warmte om de mest te drogen. Dit gaat anders weg voor destructie.

Lees verder onder de afbeelding.

Varkensmest blijkt een goudmijntje

Sprake van flink fosfaatoverschot

Met de vergister wordt een grote stap gezet in de verdere verwaarding van varkensmest. Tot dusver werkt Cooperl met de dikke fractie van varkensmest die wordt verkregen door mestscheiding. Mestverwerking is al 30 jaar een item in Bretagne. In dit deel van Frankrijk zit namelijk het merendeel van alle Franse veehouderijbedrijven en is sprake van een flink fosfaatoverschot. Tot dusver wordt vooral gebruik gemaakt mestverwerking op basis van scheiden en denitrificatie.

9 hectare land nodig voor de mestafzet van 1.000 vleesvarkens

Trac luidt een nieuw tijdperk in, waarbij mest in een waardevolle grondstof wordt omgetoverd. Met gebruik van deze techniek wordt 91% van de fosfaat in varkensmest omgezet in meststof en 55% van de stikstof. De afzet van de korrels ontlast de concentratiegebieden Bretagne en Normandië. Volgens berekening van Cooperl is voor een stal met 1.000 vleesvarkens, onder Franse mestwetgeving, 60 hectare land nodig. Met gebruik van de Trac-techniek is voor hetzelfde aantal varkens 25 hectare land nodig. Als met behulp van stripping de urine verder wordt bewerkt, is 9 hectare land nodig voor de mestafzet van 1.000 vleesvarkens.

Lees verder onder de foto.

Een nieuwe stal in aanbouw met Trac-techniek. De vaste mest wordt achter de stal opgeslagen. De urine in de nieuwe opslag, linksachter de stallen. - Foto: Henk Riswick
Een nieuwe stal in aanbouw met Trac-techniek. De vaste mest wordt achter de stal opgeslagen. De urine in de nieuwe opslag, linksachter de stallen. - Foto: Henk Riswick

Verbetering technische resultaten

De Trac-techniek heeft een plek op de Europese lijst van best beschikbare technieken voor reductie van ammoniak. De NH3-uitstoot halveert. Als meer reductie nodig is, kan dat met een eenvoudige, biologische luchtwasser, betoogt Convers. De varkens varen er ook bij, zegt hij. Het is dusdanig frisser in de stal dat de technische resultaten van de varkens verbeteren. De voederconversie zakt 0,2. Dat scheelt 17 kilo voer per vleesvarken, in het traject van 30 tot 115 kilo. De uitval zakt 1% en de gezondheidskosten nemen ook af. Voor een gesloten bedrijf met 1.000 zeugen becijfert Cooperl het gezondheids- en groeivoordeel op ruim 2 ton per jaar.

Lees verder onder de Franse film over de mestverwerking.

Meer gelijksoortige initiatieven in de markt

De Fransen zijn niet de enige met hun opvatting dat het gescheiden opvangen van mest en urine voordelen biedt. De Duitse stalinrichter Big Dutchman ontwerpt de PigT. Een varkenstoilet dat keutels en urine geschieden afvoert. Het mestgedeelte in de PigT-stal is vergelijkbaar met een walking floor in een oplegger van een vrachtwagen. De toiletvloer draait de vaste delen op een band naar de zijkant van de stal. De urine loopt door de vloer en wordt zodoende apart opgevangen. “Waarom zou je mest en urine samen opslaan, terwijl het gescheiden uit het varken komt”, zeggen ze bij Big Dutchman.
Rundveehouderij
In de rundveehouderij leeft dezelfde gedachte. Kalverstalinrichter G. van Beek in Barneveld heeft de dungslider. Dit is een mestschuif direct onder het rooster om de vaste delen te verwijderen. De urine loopt door een goot naar een andere opslag. Het bedrijf ID Agro heeft de doorlaatbare High Welfare Floor die mest en urine zo snel mogelijk scheidt. De urine loopt door de vloer, de vaste delen verwijdert de opraaprobot. Alle systemen zijn bedoeld om de ammoniakemissie te verlagen en een beter stalklimaat te krijgen. Bovendien zijn verse keutels beter geschikt om te vergisten dan gemengde, oudere mest.

Lees ook: Mestoverschot weggewerkt door afzet van keutels

Laatste reacties

  • farmerbn

    Varkensmest is in Nederland ook een goudmijn maar niet voor de varkensboer. Cooperl betaalt voor de mest, in Nederland krijg je geld toe dus is het helemaal bingo.

  • Was dat hier maar

  • melkveehouder .

    En waarom zou dat hier niet kunnen?

  • farmerbn

    Nederlandse boeren zijn niet slim genoeg. Laten het geld aan de handel.

  • j.verstraten1

    Slim ondernemen in de keten. Slachtafval...... diermeel..... haren..... ongeboren mest .....

  • Clintsen

    Overheid keurt het hier nooit goed.
    dan is ons probleem opgelost en kunnen we weer uitbreiden.
    dat is net wat de overheid niet wil! Die willen ons uitroeien.

  • yep

    Starplus in Nederland deed 10 jaar geleden al hetzelfde, maar is onmogelijk gemaakt door provinciale wetgeving....

  • husky

    De Nederlandse veehouderij, heeft het veel te lang op zijn beloop gelaten om de mest op de waarderen, op het pluimvee na dan.

  • maiskolf

    Denkwijze moet om hier. !
    Mest moet weer hot worden.

Laad alle reacties (5)

Of registreer je om te kunnen reageren.