Varkenshouderij

Achtergrond

Werkgemak én -plezier met vrijloop-kraamopfokhok

Brummelhuis schaafde in een proefstal aan het vrijloop-kraamopfokhok. De ervaringen zijn positief.

‘Vrijheid – Blijheid’, prijkt er in grote letters op het bedrijfsbord van de 2 jaar oude stal van fokbedrijf Brummelhuis. Daarmee refereren de varkenshouders enerzijds aan de ruime vrijloop-kraamopfokhokken – 242 in totaal – op hun bedrijf. Anderzijds slaat de tekst op het gevoel dat de ondernemers hebben bij hun bijzondere kraamstal.

Fokbedrijf Brummelhuis in Hoge Hexel (Ov.) is franchiser van Topigs. Op de foto poseren Marije (44), Jarno (37), Josephien (65) en Harrie (67) Brummelhuis.
Fokbedrijf Brummelhuis in Hoge Hexel (Ov.) is franchiser van Topigs. Op de foto poseren Marije (44), Jarno (37), Josephien (65) en Harrie (67) Brummelhuis.

Het werkgemak en het arbeidsplezier zijn erg groot, stelt Jarno Brummelhuis. “Het gaat gemakkelijk en het loopt lekker. De dieren voelen zich ook prettig. Dat zie je aan de interactie tussen de zeugen de biggen.”

De varkenshouders fokken TN50-zeugen uit een kruising tussen de N-lijn en de T-lijn (Terra). Ze leveren gelten aan 20 afnemers. Brummelhuis vervoert de dieren – van speenbiggen van 25 kilo tot gelten van 8 maanden – vanuit hygiëneoogpunt met eigen transport.

Het bedrijf telt 520 zeugen en er zijn 2.200 opfok- en vleesvarkensplaatsen De biggensterfte is 8%, er is 0,5% uitval van gespeende biggen.
Het bedrijf telt 520 zeugen en er zijn 2.200 opfok- en vleesvarkensplaatsen De biggensterfte is 8%, er is 0,5% uitval van gespeende biggen.

Minutieus schaven

De varkenshouders nemen deel aan het Pro Dromi-project om tot het ideale kraamhok te komen. Aansluitend daarop is een proefstal ingericht met 6 vrijloop-kraamopfokhokken. 2 jaar lang namen ze de tijd om de inrichting én werkwijze te optimaliseren.

“We hebben verschillende vloeren, beugels en voerbakken uitgeprobeerd”, aldus Brummelhuis. Met oog voor detail schaven de varkenshouders minutieus aan de in hun ogen ideale inrichting.

Het kraamhok moet lang mee kunnen gaan, het moet er makkelijk werken zijn en de technische resultaten moeten op peil blijven

Daarbij hebben ze een paar belangrijke uitgangspunten. Ze gaan voor een kraamhok dat lang mee kan, waarin het makkelijk werken is en de technische resultaten moeten op peil blijven.

Na de ingebruikname van de stal eind 2016 is er nu alweer ruim twee jaar ervaring met de vrijloop-kraamopfokhokken. “Het bevalt super. Ik zou op dit moment niets aan de hokken veranderen”, aldus Brummelhuis

De beugels zijn opgehangen aan de achterzijde. Het opklappen gebeurt op eenvoudige wijze, met een simpele maar praktische constructie.
De beugels zijn opgehangen aan de achterzijde. Het opklappen gebeurt op eenvoudige wijze, met een simpele maar praktische constructie.

Betonnen vloerdelen

Nadat Brummelhuis over de gemaakte keuzes heeft verteld, loopt hij even later met een elektrische bladblazer door de kraamstal. In no-time blaast hij het stof van de kappen van de biggennesten. Zo kan hij vlot zijn controlewerkzaamheden voortzetten.

Een volledige kunststofvloer pakte nadelig uit voor de biggenklauwen, we zagen onvoldoende slijtage op de klauwen

De jonge diertjes liggen behaaglijk onder de lamp. De spijltjes in de beugel van de kraambox voorkomen dat de zeugen de nestkappen kapot kunnen maken. “Tijdens de proefperiode hebben we veel van dit soort dingen getackeld”, vertelt Brummelhuis.

In de proefstal kwam ook aan het licht dat een volledige kunststofvloer nadelig uitpakt voor de biggenklauwen. “We zagen onvoldoende slijtage op de klauwen.” Om die reden zijn 3 betonnen roosterdelen toegevoegd aan het definitieve kraamhok.

Tijdens de kraamperiode blijft de voorste beugel omlaag. De biggen zoeken een behaaglijke plek onder de lamp.
Tijdens de kraamperiode blijft de voorste beugel omlaag. De biggen zoeken een behaaglijke plek onder de lamp.

‘Eenvoudig in- en uitlopen’

De diepe afdelingen hebben 22 vrijloop-kraamopfokhokken. De hokken zijn nagenoeg vierkant (2,50 x 2,40 meter). De oppervlakte is 6 vierkante meter. De zeugen worden één dag voor het werpen vastgezet. Dat gebeurt tijdens het voeren.

De eerste 8 dagen na de worp blijven ze vaststaan om de kans op doodliggers te minimaliseren. Bij het opleggen en spenen lopen de zeugen gemakkelijk naar binnen en naar buiten.

Brummelhuis: “Dat gaat heel relaxt en het scheelt veel tijd. De biggen blijven in het kraamhok tot ze 25 kilo wegen. Zodoende hoeven we minder vaak schoon te maken.”

Warmtelampen zijn onmisbaar, we hebben ze nodig om biggen op de juiste behaaglijke plek te krijgen. Het wattage sturen we op hokniveau

Fokbedrijf Brummelhuis draait in de kraamstal gasloos. Warmtelampen zijn echter onmisbaar. “We hebben ze nodig om de biggen op de juiste behaaglijke plek te krijgen”, vertelt Jarno Brummelhuis. Hij stuurt het wattage op hokniveau en gaat vaak al snel terug van 150 naar 75 watt.

Door de lage hokafscheiding hebben de zeugen veel onderling contact. Ondanks de lage instap blijven de zeugen gewoon op hun plek.
Door de lage hokafscheiding hebben de zeugen veel onderling contact. Ondanks de lage instap blijven de zeugen gewoon op hun plek.

De hokvloer is vrij van obstakels. De beugels zijn opgehangen aan de achterzijde van het hok. De box is opklapbaar met een simpele, praktische constructie. Na het lostrekken van een pen kan Brummelhuis de beugels eenvoudig omhoog duwen. Met de losgetrokken pen zet hij de omhoog geduwde beugel weer vast. “Zo heb je geen losse onderdelen.”

Dieren vreten uit dezelfde bak

Het zeugen- en biggenvoer wordt opgediend in dezelfde bak. Brummelhuis: “Biggetjes leren nu al op jonge leeftijd waar ze later moeten vreten.” De jonge dieren krijgen vanaf dag 10 tot 5 dagen na het spenen een mengsel van water en prestarter bijgevoerd in een biggenkom.

De varkenshouders zien dat de zeugen in de laatste week van de lactatie gemakkelijk 1 tot 1,5 kilo per dag extra vreten. “De zeugen lopen los. De bereikbaarheid van het uier is groter. We zien meer zoogmomenten. Zeugen zetten het voer om in melk”, aldus Brummelhuis. Hij merkt dat biggen eerder op gewicht zijn.

Het zeugen- en biggenvoer wordt opgediend in dezelfde bak. Biggen leren al snel waar ze kunnen vreten.
Het zeugen- en biggenvoer wordt opgediend in dezelfde bak. Biggen leren al snel waar ze kunnen vreten.

15 tot 20% meerkosten

De varkenshouders willen zich zeker niet afzetten tegenover collega-varkenshouders met reguliere kraamhokken. “De keuze voor dit type kraamhok moet passen binnen het investeringsritme van je bedrijf. In bestaande stallen kan ruimte bovendien een beperkende factor zijn”, zegt Brummelhuis.

De meerkosten van de vrijloop-kraamopfokhokken ten opzichte van traditionele bouw bedragen volgens Brummelhuis zo’n 15 tot 20%. “Dat zit ’m in de extra vierkante meters.”

Of registreer je om te kunnen reageren.