Varkenshouderij

Achtergrond

Individueel op maat voeren in de kraamstal

Door een hogere biggenproductie hebben zeugen in de kraamstal steeds meer voer nodig om in conditie te blijven. Maar hoe krijg je dit voor elkaar? Boerderij zet 5 individuele voersystemen naast elkaar.

Zeugen produceren steeds meer biggen, moeten hierdoor meer melk produceren en hebben daarvoor ook meer voer nodig in de kraamstal. Het verstrekken van kleinere porties voer en vaker voeren verhoogt de voer- en wateropname. Daardoor blijft naast een goede melkproductie ook de conditie van de zeugen in de kraamstal beter op peil.

Lees onderaan dit artikel de ervaringen van varkenshouder Wim Wolters.

Individuele voersystemen

Een zeug die minder gewicht verliest in de kraamstal geeft betere resultaten in de volgende worp. Het is echter op veel bedrijven een uitdaging om een hoge voeropname realiseren in de kraamstal. Bedrijven die voersystemen ontwikkelen spelen hierop in en bieden individuele voersystemen aan voor in de kraamstal. De kosten voor een dergelijke voerinstallatie zijn fors met een investering van € 200 tot € 300 per kraamhok, afhankelijk van het gekozen systeem.

Werkgemak

Een dergelijk voersysteem kan zich terugverdienen door betere resultaten, maar levert ook werkgemak op en biedt de mogelijkheid tot analyse op zeugniveau door dataverzameling. De trend is dat bedrijven groter worden en daarmee groeit ook de behoefte om te kunnen analyseren en te sturen aan de hand van individuele gegevens per varken. Daarnaast moet het personeel in de stal goed kunnen werken met de systemen in de stal.

Ahc Cawi Technofeed

De ontwikkeling van individueel voeren in de kraamstal staat niet stil. Zo biedt Ahc Cawi sinds dit jaar de derde generatie Technofeed aan. De Technofeed is een gesloten voersysteem dat bestaat uit een containergedeelte, een uitdoseervijzel en een valpijp tot in de voerbak van de zeug. Op de werpdatum wordt de zeug handmatig omgeschakeld naar de werpcurve, dit kan in de afdeling direct bij de zeug of in de centrale gang op de hoofdcomputer.

De derde generatie Technofeed heeft de mogelijkheid om 2 voersoorten te voeren en 16 verschillende voercurves per zeug.

Pauzes instellen

De curves werken met een voerhoeveelheid per dag, afhankelijk van het aantal ingestelde voerbeurten wordt de hoeveelheid voer in porties verdeeld en verstrekt. De voerbeurt kan verlengd worden met ingestelde pauzes, 2 kilo kan bijvoorbeeld verdeeld worden in porties van 500 gram met een minuut pauze ertussen. Tijdens de controleronde kan de voerbeurt centraal stopgezet gezet worden en per afdeling ingeschakeld worden.

Als de zeugen uit de kraamstal gaan, is er een leegdraaifunctie en een schoonmaakstand, zodat er geen restvoer in de container en uitdoseervijzel achterblijft. De uitdoseervijzels van de lege afdelingen draaien elke voerbeurt een keer mee rond, zodat er geen aankoeking van vocht plaatsvindt.

Technofeed

Leverancier / systeem: AHC Cawi Staltechniek / Technofeed

Identificatie: Zeugnummer handmatig koppelen aan kraamhok

Bediening: Via een terminal (TF100) bij de zeug of buiten kraamafdeling, per hok of per afdeling te bedienen of via de centrale hoofdcomputer (TF1000). Analyse in toekomst via smartlink.

Aantal voersoorten: 1 of 2 voersoorten instelbaar

Investering per kraamstal: € 250 (investering inclusief: dosator, uitdoseervijzel, TF100 terminal, hoofdterminal TF1000 en inclusief bekabeling en montage)

Meer informatie: www.ahccawi.nl.

AHC Cawi Technofeed. - Foto: Ronald Hissink
AHC Cawi Technofeed. - Foto: Ronald Hissink

Nedap Kraamstal Voeren

Nedap Kraamstal Voeren werkt met voercurves per zeug en een instelbare voersnelheid per voerbeurt. In een voerplan per zeug is de hoeveelheid voer per zeug en de wachttijd tussen de porties in te stellen of tussentijds te wijzigen. De voerbeurt kan ook handmatig worden bijgesteld via de smartphone, bijvoorbeeld tijdens een controleronde. In de kraamstal bevindt zich bewust geen elektronica om de kans op storingen te minimaliseren.

Nedap Compact Feeder

Een essentieel onderdeel is de Nedap Compact Feeder, die als los systeem en onder elke voorraadtrechter gemonteerd kan worden. Op de Compact Feeder brandt tijdens het voeren een blauw lampje als extra controlemiddel dat de motor werkt. Elke voerbeurt is er een spanning controle van de Compact Feeder, Als de motor niet werkt, krijgt de zeugenhouder een attentiemelding via een app op de telefoon. Hiermee heeft het systeem een extra borging. Met de mobiele app zijn ook alle gegevens van het voersysteem in te zien en aan te passen.

Kraamstal Voeren

Leverancier / systeem: Nedap / Kraamstal Voeren met Compact Feeder

Identificatie: Met RFID oorknop of handmatig ingeven in systeem

Bediening: Via mobiele telefoon, en/of via unit in centrale gang en/of thuis via pc. Kalibratie per Compact Feeder of per afdeling en koppeling met managementsysteem mogelijk.

Aantal voersoorten: 2

Investering per kraamstal: € 250 – € 300 (investering inclusief: Compact Feeder, voeding, centrale controller en de software. Excl. Installatie, per units tot 120 kraamhokken).

Meer informatie: www.nedap.com/pigfarming of regionale dealers.

Nedap Kraamstal Voeren. -  Foto: Ronald Hissink
Nedap Kraamstal Voeren. - Foto: Ronald Hissink

Fancom FaroTek

De FaroTek werkt met een sensorbal onderaan de valpijp. De voertijden, tot 8 voerbeurten per dag, en de hoeveelheden, ingesteld in een curve, kunnen per afdeling of per zeug ingesteld worden. De zeug mag echter zelf bepalen wanneer het voer opgevreten wordt in de aangegeven voerbeurt.

Bij elke aanraking van de sensorbal onderaan de valpijp krijgt de zeug 60 tot 70 gram voer verstrekt. De tussentijd is instelbaar, nu op 12 seconden. Hierdoor blijft er geen voer achter in de trog. Het aantal bewegingen aan de sensorbal kan tevens gebruikt worden als analysetool voor de gezondheid van de zeug als een soort early warning systeem. Al het niet uitgedoseerde voer, wordt meegenomen naar de volgende dag.

Handterminal

Elke afdeling kan los van het netwerk draaien, maar als de FaroTek gekoppeld is aan een netwerk, kunnen de gegevens per zeug opgeslagen worden en gebruikt worden voor analyse. Met de handterminal, waarmee de zeugen geïdentificeerd worden is ook in de afdeling de hoeveelheid voer per zeug te wijzigen.

FaroTek

Leverancier / systeem: Fancom / FaroTek

Identificatie: Koppeling met oortransponder mogelijk

Bediening: Bedieningspaneel per afdeling (TouchTek) of met Handterminal (M-touch), smartphone in ontwikkeling.

Aantal voersoorten: 2

Investering per kraamstal: € 275 tot € 300 per kraamhok. Afhankelijk van het aantal hokken, excl. voederinstallatie, incl. sensor en valbuis met bevestigingsmateriaal en software.

Meer informatie: www.fancom.nl of een van de 10 lokale dealers.

Fancom FaroTek. -  Foto: Denkavit
Fancom FaroTek. - Foto: Denkavit

Big Dutchman Easy Slider en CDI

Bij het Easy Slider-systeem bepaalt de zeug zelf wanneer ze wil vreten. Als de zeug de voerklepel onderaan de valpijp beweegt, wordt er een ingestelde hoeveelheid voer verstrekt. Hierdoor blijft er geen restvoer in de trog liggen. Per dag kunnen tot 5 voerbeurten ingesteld worden, die verdeeld worden in porties van 50 gram. Als de zeug wederom de voernippel beweegt komt er, na een interval, weer nieuw portie vers voer in de trog.

Computergestuurde Droogvoer Installatie

Naast het Easy Slider-systeem, waarvan er nog geen in Nederland draait, is er een voordeliger optie voorhanden, het voeren via een CDI ( Computergestuurde droogvoer installatie). Dit kan eventueel in combinatie met de klepelbak en analysemogelijkheden van Big Dutchman via FarmingNet. Zeugen in de kraamstal kunnen hiermee gevoerd worden door per kraamhok een ventiel aan te leggen. Een ventiel per kraamhok, maakt het CDI-systeem wel duurder, maar met dezelfde CDI-installatie kunnen wel 6 tot 8 circuits aangestuurd worden.

Op hetzelfde CDI-systeem kunnen ook de biggen en de dragende zeugen gevoerd worden. Ook kan met een circuit meerdere voersoorten in de kraamstal gevoerd worden, de grootte van de porties kunnen via een curve opgebouwd worden en meerdere voertijden ingesteld.

Easyslider

Leverancier / systeem: Big Dutchman / Easy Slider.

Identificatie: Handmatig zeug aan kraamhok koppelen.

Bediening: Via app op smartphone of tablet, gegevens analyseren via BigFarmingNet.

Aantal voersoorten: 1 of meer afhankelijk van het aanwezige voertransportsysteem.

Investering per kraamstal: € 200. Investering incl. montage, excl. voertransportsysteem, maar is sterk afhankelijk van aantal en opzet.

Meer informatie: www.bigdutchman.nl.

Easyslider. -  Foto: Big Dutchman
Easyslider. - Foto: Big Dutchman

Computergestuurd Droogvoer Installatie (CDI)

Naam systeem: CDI-voeren.

Identificatie: zeugnummer koppelen aan ventiel.

Bediening: via centrale voercomputer of via app op smartphone of tablet.

Aantal voersoorten: onbeperkt.

Investering per kraamstal: circa € 200. Investering inclusief: CDI-systeem, menger, circuit, kabel en centrale computer, afhankelijk van aantal hokken. Een extra klepelbak kost € 65 extra per kraamhok.

Meer informatie: www.kamplan.com.

CDI Voersysteem. -  Foto: Van Assendelft Fotografie
CDI Voersysteem. - Foto: Van Assendelft Fotografie

Topproductie verbeteren met Kraamstal voeren

De productie van de Topigs 20-zeugen ligt al op een bovengemiddeld hoog niveau, met ruim 35 gespeende biggen per zeug per jaar.

Dat wil Wolters graag behouden en het liefst nog verbeteren, dat is een van de redenen waarom er geïnvesteerd is in het automatisch individueel voersysteem Kraamstal Voeren van Nedap in de kraamstal.

Lees verder onder de foto.

Wim Wolters in Laren (Gld.) heeft in alle 160 kraamhokken Kraamstal Voeren geïnstalleerd. Dat wil hij terugverdienen door uniformere biggen en nog minder uitval. - Foto: Ronald Hissink
Wim Wolters in Laren (Gld.) heeft in alle 160 kraamhokken Kraamstal Voeren geïnstalleerd. Dat wil hij terugverdienen door uniformere biggen en nog minder uitval. - Foto: Ronald Hissink

Kraamzeugen 3 keer per dag voeren

Met een speenleeftijd van 28 dagen is het een uitdaging om de zeugen in goede conditie te houden. “We merkten aan de zeugen dat aan het eind van de zoogperiode de conditie achteruit ging en dat moesten we in het begin van de dracht weer herstellen. Voorheen werden de zeugen in de kraamstal 2 keer per dag gevoerd en moesten de hoeveelheden met de hand ingesteld worden. “Dat doe je niet vaker dan noodzakelijk”, vertelt Wim die de kraamzeugen nu 3 keer per dag voert, via een drietal curves die automatisch oplopen. Een curve voor gelten, een voor de 2e, 3e en 4e worps zeugen en een voor 5e worps en ouder. De totale voeropname is niet gewijzigd, maar de zeugen nemen vooral in de laatste 14 dagen in de kraamstal, meer lactovoer op en minder drachtvoer. De zeugen hoeven nu niet meer te herstellen in de drachtperiode.

Afbigpercentage van 93%

Wolters houdt de kengetallen scherp in de gaten. Met een afbigpercentage van 93% en levend geboren van 16 biggen is het een uitdaging om dit nog te verbeteren. Maar Wolters heeft wel de indruk dat de zeugen die nu werpen en de vorige worp ook via het Kraamstal Voerensysteem zijn gevoerd, uniformere tomen biggen geven. “Het loopt gewoon lekker”, aldus de varkenshouder die niet alleen voor een topproductie gaat maar ook voor arbeidsgemak en nu met de smartphone de voerhoeveelheden per kraamzeug kan aanpassen.

Of registreer je om te kunnen reageren.