Varkenshouderij

Achtergrond 2 reacties

Borgen weer volop in de schijnwerpers

De varkensmarkt is in enkele jaren tijd gekanteld. In plaats van magere varkens willen slachterijen nu zware dieren met veel spek. ‘Er zijn goede afzetmarkten voor onderscheidende hammen.’

Varkensslachterijen zijn nadrukkelijk op zoek naar koppels met gelten en borgen. Het liefst varkens die geslacht meer dan 100 kilo wegen, met minstens 14 millimeter spek. Vleesbedrijf Westfort introduceerde begin maart daarom het Royaal-concept. Een programma voor koppels gelten en borgen, met een kortingsvrij traject tussen 83 en 115 kilo geslacht gewicht.

Antibioticavrije varkenshouderij

Royaal vloeit voort uit het project met antibioticavrije varkenshouderij van Westfort. Min of meer onverwacht blijkt dat in Italië vraag is naar hammen van varkens die antibioticavrij zijn opgefokt. De hammen verkopen dusdanig goed dat er meer van deze varkens nodig zijn, vertelt inkoopverantwoordelijke Jaap de Wit junior van Westfort. Het gaat om koppels gelten/borgen, waarbij dieren met 14, 15 of 16 millimeter spek van harte welkom zijn. Voorwaarde is dat de varkenshouder elektronische oormerken gebruikt om eventueel antibioticagebruik te kunnen registreren. Om te leveren aan het programma ligt het voor de hand dat het goed zit met de diergezondheid op het varkensbedrijf.

Lees onderaan dit artikel de ervaringen van varkenshouders Ad en zoon Robert Duijnhoven.

Module Robuust van Vion

Vleesverwerker Vion stimuleert boeren al 2 jaar om koppels met gelten en borgen te leveren. Daarom introduceerde Vion de module Robuust, onderdeel van het programma Good Farming Balance. De Robuust-module is afgelopen december op 3 punten herzien. Voor spekdikten vanaf 14 millimeter en hoger loopt de toeslag op, tot 6 cent per kilo voor een varken met meer dan 16 millimeter spek. Ten tweede mogen varkens meer spier hebben, zonder dat dit geld kost. Hoewel het kortingsvrije traject gelijk bleef (78 tot 113 kilo), is de gewichtskorting voor dieren boven de 113 kilo meer dan gehalveerd. Voor varkens die voldoen aan de conceptcriteria geldt bovendien een toeslag van 2 cent per kilo. In alle opzichten wordt zo de productie van zware, spekrijke varkens gestimuleerd.

Van Rooi Meat en Compaxo

De slachterijen Van Rooi Meat en Compaxo laten weten dat zij geen afrekentabel hebben voor koppels gelten met borgen met meer spek op de botten. Zij hebben wel behoefte aan het omschreven type varken. Hun inkopers laten echter weten dat zij er daarvan genoeg kunnen selecteren uit de dagelijkse aanvoer. Een apart inkoopprogramma is daarom nu niet nodig.

Lees verder onder de grafiek.

Los van de vraag naar zware borgen stijgt het geslacht gewicht van varkens al jaren.

Groei en gezondheid

Koen van Bergen, directeur Livestock & Supplychain bij Vion Pork, legt uit dat Vions Robuust-module op voorhand geschikt is voor bedrijven die een hoge groei en diergezondheid nastreven, in combinatie met all in-all out opleggen en afleveren van de varkens. Deelname leidt volgens Van Bergen tot een stabielere varkensgezondheid op de bedrijven en een hogere vleesproductie per vierkante meter staloppervlakte.

Er zijn meerdere mogelijkheden denkbaar om extra spek aan een varken te krijgen. Zwaarder afleveren is één, maar ook voeding en beerkeuze speelt een rol. Om laatstgenoemde reden heeft Vion een overeenkomst gesloten met fokkerijorganisatie Topigs Norsvin voor de selectie van een groep eindberen die een groter aanbod zware, rijpere varkens voortbrengen: de TN Robuust-beren.

Hogere voerkosten

Het is een gegeven dat zwaarder afleveren, in combinatie met een of meer millimeters extra spek op de varkens, leidt tot hogere voerkosten. Zware, vettere varkens leveren is daarom alleen aantrekkelijk tegen een vergoeding. Rekenkundig loont zwaarder mesten, blijkt uit het voorbeeld in dit artikel. Bij de huidige varkensprijs levert een week langer liggen € 1,61 per varken extra op (23 cent x 7 dagen), ervan uitgaande dat de varkens in een week 0,7 millimeter meer spek hebben. Volgens deskundigen is de meeropbrengst van een millimeter spek in het Robuust-programma van Vion zo’n € 1,20 per varken.

Lees verder onder de tabel.

Markt voor vlees van borgen

Varkenshouder en handelaar Jan Schuttert is er op voorhand niet van overtuigd dat zware, vettere varkens leveren, loont. Hij doet daarom een proef op een bedrijf met 4.300 plaatsen. Hij levert minimaal een kwartaal lang de varkens af op 110 kilo geslacht gewicht en gaat voor de maximale concepttoeslag, die oploopt tot 8 cent per kilo geslacht gewicht. De meeropbrengst en -kosten liggen vast, zodat Schuttert na afloop de financiële effecten nauwkeurig in beeld heeft.

Net als collega-handelaren Jan Posthouwer en Jan Vernooij merkt Schuttert dat slachterijen graag vettere borgen aan de haak krijgen. Voor het vlees van deze borgen is markt in bijvoorbeeld, Zuid-Europa, Japan en Zuid-Korea.

Spek is weer in

De markt voor varkens met meer spek groeit door. Vion laat weten dat de vraag naar hun zogeheten Robusto-hammen het aanbod overstijgt. Voor deze hammen heeft Vion juist de zware, rijpere varkens nodig. De vraag naar Robusto-ham komt zowel van binnen als van buiten Europa, betoogt Van Bergen. Hij voorziet ook dat deze vraag blijft. “Er zijn goede en langdurige afzetmarkten voor deze onderscheidende hammen.”

In lijn met dit artikel wordt duidelijk dat slachterijen genoeg hebben van beren. Slachterij Westfort verhoogt daarom de berenkorting een halve euro per dier. Maar ook andere slachterijen steken niet onder stoelen of banken dat ze liever minder beren hebben dan ze nu aan de haak krijgen.

Gemak

Handelaar Jan Vernooij is tevens sectorvoorzitter varkenshandel van brancheorganisatie Vee&Logistiek. Hij signaleert belangstelling onder varkenshouders om zware, vettere varkens te mesten. Het biedt de boer in eerste plaats gemak. Varkens naar een restafdeling verhuizen is niet nodig omdat gewichtskorting minder een issue is. Hij betoogt dat bedrijven die zelf grondstoffen inkopen en voer maken op voorhand het meest profiteren van deelname aan een concept met zware gelten en borgen. Vernooij: “Deze bedrijven kunnen een goedkoper rantsoen maken. Dan blijft de meeropbrengst van de varkens niet bij de voerleverancier hangen.”

‘Met meer dan 15 millimeter spek aan de varkens loopt de toeslag mooi op’

Het is niet zo makkelijk om meer spek aan de varkens te krijgen, ervaren Ad en Robert van Duijnhoven. Ze leveren sinds de introductie van de Robuust-module van Vion twee jaar geleden koppels met gelten en borgen.

Meer spek maakt het concept financieel juist interessant. Ad van Duijnhoven: “Eigenlijk moet je minstens 15 millimeter spek op de varkens hebben. Dan loopt de toeslag mooi op. De fokkerij is echter enorm gericht op groei en efficiency. Dat staat spekaanzet in de weg.”

Desondanks proberen de varkenshouders via de eindbeerkeuze en voeding zoveel mogelijk varkens in het concept te krijgen. Omdat ze brij voeren, draaien ze zelf aan de knoppen. De eiwitgift wordt geknepen. Na het overgangsvoer krijgen de varkens geen soja meer. De eiwitbehoefte wordt dan gedekt met natte bijproducten, zoals tarwegistconcentraat. Daarentegen wordt hard gevoerd, met een energierijk rantsoen. Omgerekend naar mengvoer krijgen de varkens in de afmestfase dagelijks 2,8 kilo voer. De EW-waarde in het voer zit tussen de 1,16 en 1,18, afhankelijk van de bijproducten. De Van Duijnhovens zijn van mening dat hard en energierijk voeren zorgt voor meer spek op de varkens.

Lees verder onder de foto.

Ad (53) en zoon Robert (25) van Duijnhoven runnen een bedrijf met Topigs Norsvin 70-zeugen in Oss (N.-Br.) en houden in Odiliapeel en het Zeeuwse Poortvliet vleesvarkens. - Foto: Van Assendelft Fotografie
Ad (53) en zoon Robert (25) van Duijnhoven runnen een bedrijf met Topigs Norsvin 70-zeugen in Oss (N.-Br.) en houden in Odiliapeel en het Zeeuwse Poortvliet vleesvarkens. - Foto: Van Assendelft Fotografie

Diergezondheid

Ze hebben 2 vleesvarkensbedrijven gevestigd respectievelijk in Odiliapeel en in het Zeeuwse Poortvliet. Op het ene bedrijf lukt het makkelijker om genoeg spek aan de varkens te krijgen dan het andere. Dat heeft onder meer te maken met diergezondheid, die is beter op het Zeeuwse bedrijf. Ook wordt daar al langer met een Tempo-eindbeer gewerkt. De indruk bestaat dat aan Tempo’s makkelijker spek komt dan aan varkens van een PIC337-beer.

Als de diergezondheid goed is, groeien de varkens met gemak 850 gram, is de ervaring. Momenteel wordt geleverd op 100 kilo geslacht gewicht. De voederconversie van de koppels gelten/borgen is 2,65.

Betere stalbenutting

Met een goede koppel lukt het de varkenshouders om gemiddeld 3,5 cent per kilo concepttoeslag te beuren voor de varkens. Ze gaan ervan uit dat de groei in de laatste week nog minimaal 800 gram is. Bij een varkensprijs van € 1,50 brengt dat dagelijks € 1,20 op. Als een varken 3 kilo voer opneemt van 20 cent, blijft bruto 60 cent over per extra kilo vlees. De varkenshouders denken daarmee uit de kosten te komen. Temeer omdat zwaarder leveren bigkosten verlaagt en de stalbenutting verbetert.

Ondanks 2 jaar ervaring heeft de varkenshouder nog niet dé gouden formule voor het mesten van gelten en borgen. Ad van Duijnhoven: “Het draait vaak toch even anders dan verwacht.”

Laatste reacties

  • grolschzetor

    Economisch gezien is spek niet gunstig. Wellicht geeft het een plus aan de opbrengstkant, gaat altijd nog om de kosten ervan af te trekken. Maak het tabelletje maar eens af van zaadje tot vlv.

  • massy

    Doen ze dit voor de varkenshouder of voor zich zelf ? aan u de keus.

Of registreer je om te kunnen reageren.