Varkenshouderij

Achtergrond 1 reactie

Wereldmarkt vraagt zoveel varkens dat kip oprukt

Varkensvlees wordt steeds duurder en er lijkt voorlopig nog geen limiet in zicht. Inmiddels is duidelijk dat de verhouding tussen vraag en aanbod dusdanig zoek is dat andere soorten vlees, met name kip, concurrerend worden. Dé oorzaak: Afrikaanse varkenspest in China.

Het jaar 2020 wordt er een waarin de wereldwijde problemen met Afrikaanse varkenspest (AVP) nog meer dan nu het prijspeil van varkensvlees en vlees in het algemeen gaan beïnvloeden. De vraag zal toenemen, de aanbodzijde kan dat eigenlijk alleen maar aan door productieverhoging, in combinatie met marktverschuivingen.

Consumptie varkensvlees zal afnemen, kip stijgt

Doordat de prijzen gaan stijgen, komt er ook effect op de gemiddelde consumptie van varkensvlees. Die zal afnemen, ten faveure van vooral kip. Dat alles blijkt uit het jongste halfjaarrapport van de Foreign Agricultural Service (FAS), de afdeling voor analyse van de agrarische wereldmarkten van het Amerikaanse ministerie van landbouw (USDA), over de situatie aan het vleesfront wereldwijd.

De FAS behandelt altijd rund- en kalfsvlees, varkensvlees en gevogelte, maar geeft de varkensvleesmarkt ditmaal een prominente rol.

Wat kunnen we verwachten wat betreft de beschikbaarheid van varkensvlees?

Wereldwijde varkensvleesmarkt – de trends

  • Varkensvleesmarkt beweegt aan vraag- én aanbodzijde
  • Prijsstijging dwingt consument tot zoeken naar alternatieven
  • EU-productie ook enigszins op de handrem uit angst voor Afrikaanse varkenspest (AVP)

Lees verder onder de foto.

De slachterijen wereldwijd kunnen op volle toeren draaien. De vraag gaat crescendo. Vooral China is een magneet voor varkensvlees geworden. - Foto: Paul Dijkstra
De slachterijen wereldwijd kunnen op volle toeren draaien. De vraag gaat crescendo. Vooral China is een magneet voor varkensvlees geworden. - Foto: Paul Dijkstra

Afrikaanse varkenspest

De Afrikaanse varkenspest heerst in meerdere landen met een aanzienlijke varkensproductie, in het bijzonder China. Als gevolg daarvan neemt volgend jaar de productie van varkensvlees wereldwijd af met 10%, meldt de FAS. Vooral de terugval van de productie in China, met een kwart, is enorm. Deze weegt het zwaarst, China is immers ’s werelds grootste varkensproducent én consument. Echter, in Azië is de AVP in het afgelopen jaar verder verspreid en moeten ook de Filippijnen (minus 16%) en Vietnam (minus 6%) een veer laten. Zuid-Korea heeft weliswaar 14 uitbraken gemeld, maar heeft het probleem weten te isoleren en verwacht vooralsnog geen effect op de eigen productie. Japan is nog buiten schot gebleven.

Grote exporteurs geven gas

In de EU is sprake van matige vraag naar varkensvlees in eigen huis. Uitbreiding van de varkenssector staat er bovendien onder druk, als gevolg van milieu- en welzijnsmaatregelen.

Daarnaast hebben enkele lidstaten (met name Polen en in mindere mate België) te maken met AVP.

De AVP is dan ook een onzekere factor die invloed heeft op de situatie in de EU. De andere grote exporteurs zijn daar vrij van, maar als AVP ook in het westen van de EU gaat opspelen, ligt de export meteen op zijn gat.

Desondanks geeft FAS prognose van een procentje productiegroei in de EU, vooral gestimuleerd door de groeiende ‘buitenlandse’ vraag. De andere grote exporterende landen geven meer gas. De Verenigde Staten voorzien 4% groei van de varkensvleesproductie, Canada boekt 2% groei en Brazilië 5%.

Lees verder onder de foto.

China is een markt waar veel bijproducten verkocht kunnen worden. Op een ander front in Azië, namelijk Japan, gaat de concurrentiestrijd over de afzet van de betere delen. - Foto: Bert Jansen
China is een markt waar veel bijproducten verkocht kunnen worden. Op een ander front in Azië, namelijk Japan, gaat de concurrentiestrijd over de afzet van de betere delen. - Foto: Bert Jansen

Mexico en Canada

Om een beeld te kunnen geven van de ontwikkelingen in de vraag naar varkensvlees en het beschikbare aanbod, is het zinvol om een‘varkensvleesbalans’ te berekenen, waarbij je de binnenlandse consumptie in mindering brengt op de productie (voorraden zijn hierin niet meegenomen). Het kan dus bijvoorbeeld zo zijn dat de EU iets meer exporteert dan de nieuwe productie oplevert, maar die verschillen blijken door de bank genomen niet bijster groot te zijn. Toch vallen twee afwijkingen in dezen op:

  1. Voor Mexico voorziet de FAS dit jaar en volgend jaar een grotere import dan te verwachten zou zijn op basis van productie en consumptiegegevens. Hier speelt mee dat de handel met de VS om politieke redenen een tijd flink in het slop heeft gezeten. Deze is recentelijk weer op gang gekomen.
  2. Canada gaat juist meer varkensvlees exporteren. Dat moet dan wel naar de VS en Mexico, want sinds juni dit jaar accepteert China geen Canadees rund- en varkensvlees meer.

De noodzaak voor Canada om meer varkensvlees te exporteren komt door sterke terugval in de traditioneel aanzienlijke levende export (vooral biggen) vanuit Canada naar de VS, waar de eigen varkensstapel is gegroeid.

Prijs drukt aankopen varkensvlees

In totaal groeit de wereldwijde export van varkensvlees in 2020 met 10%, naar 10,4 miljoen ton. Van dat totaal wordt ruim een derde opgeslokt door China. In 2018 was China’s aandeel in de wereldwijde varkensvleesimport nog geen 20% (bijna 1,6 miljoen ton). Het land gaat ten opzichte van dit jaar, waarin de import toch al stevig is geweest, de aankoop van buitenlands varkensvlees noodgedwongen met 35% opschroeven. Ook de Filippijnen gaan bijna een derde meer importeren.

Puur op basis van de terugval in de eigen productie zouden China en de Filippijnen meer moeten gaan kopen in het buitenland dan de FAS in zijn prognoses meldt. Ze accepteren echter niet alle varkensvlees, iets wat bijvoorbeeld de groei van de varkensvleesimport uit Brazilië, hoe mooi die ook lijkt, toch afremt. Eerst zullen de potentiële nieuwe slachterijen/leveranciers daar aan Chinese eisen moeten voldoen. Zeker zo belangrijk: doordat de AVP het aanbod varkensvlees wereldwijd heeft gedrukt zijn de prijzen dusdanig gestegen dat de afzet in de minder draagkrachtige regio’s onder druk is komen te staan.

Varkensvleesprijzen verdubbeld in China

In het afgelopen jaar zijn de varkensvleesprijzen in China verdubbeld. Het belangrijkste alternatief voor varkensvlees is kip. De totale consumptie van kip in China was vorig jaar 11,6 miljoen ton (varkensvlees 55,4 miljoen ton). Dat wordt in 2020 16,1 miljoen ton (varkensvlees 38,1 miljoen ton). China zal volgens de FAS in 2020 de eigen productie van kip met 14% opkrikken. Dit jaar steeg de productie al met 18%. Daarnaast stijgt de import noodgedwongen. Zo is de Braziliaanse export van kip naar China dit jaar bijzonder gestegen. En het zal geen verrassing zijn dat ook daarvan de prijs al stijgt.

Lees verder onder de foto.

Chinees gerecht met gestoomd varkensvlees. China trekt momenteel sterk aan het varkensvlees. - Photo by SJ Baren on Unsplash
Chinees gerecht met gestoomd varkensvlees. China trekt momenteel sterk aan het varkensvlees. - Photo by SJ Baren on Unsplash

Brazilië zet groei in voor export, in stilte komt ook Rusland opzetten

De EU en de VS zijn de grote exporteurs van varkensvlees, maar de concurrentie roert zich en er komt een nieuwe kaper op de kust. Brazilië is er in vijf jaar tijd in geslaagd de productie met 13% op te krikken, terwijl de eigen consumptie veel minder groeide. Voor het komende jaar zal Brazilië volgens prognose ruim een miljoen ton varkensvlees beschikbaar hebben voor export. Dat is twee derde meer dan vijf jaar geleden.
De export kan het komende jaar met 20% groeien. Een voorwaarde is wel dat de slachterijen en verwerkers voldoen aan eisen die importeurs (vooral China) stellen aan hun werkwijze, met name wat betreft voedselveiligheid en bio-security.

Rusland
In stilte werkt Rusland stug door aan verbetering van de eigen productie. Vooral in de laatste twee jaar zijn grote stappen gezet. Als alles een beetje meezit wordt Rusland in 2020 voor het eerst zelfvoorzienend wat betreft varkensvlees. Daarna kan geëxporteerd worden. Dat past precies in de plannen van president Poetin, die streeft naar meer afzet van agrarische producten op de wereldmarkt. Met graan zijn op dat gebied al goede resultaten geboekt.

Naast de massamarkt blijft Aziatisch premiumsegment een strijdtoneel

De varkensvleestekorten in China zijn weliswaar een mooie opsteker, zelfs voor de VS, die nog steeds te maken hebben met fikse Chinese importtarieven. Het prijspeil in China is dusdanig gestegen dat ook Amerikanen er de kost kunnen verdienen.
Aan de gemiddeld door de EU gerealiseerde kiloprijs bij levering van varkensvlees aan China is goed te zien dat het nog steeds gaat om een substantieel percentage bijproducten. Voor de afzet van de betere delen is men aangewezen op de Europese markt en landen met kapitaalkrachtig publiek.

Japan en Korea
Japan blijft voor de varkensvleesexporteurs dé place to be als het erom gaat duurdere delen te slijten. De eigen productie is sinds vijf jaar geleden met 5% gegroeid, de consumptie met 9%. Per jaar komt Japan 1,5 miljoen ton varkensvlees tekort. Korea heeft een relatief sterkere eigen productie, maar biedt eveneens goede mogelijkheden om juist duurdere varkensdelen af te zetten. Juist in deze regio’s zetten de VS doorgaans een derde van hun varkensvleesexport af. Ten opzichte van vorig jaar is deze enkele procenten minder. Dat zullen ze willen goedmaken.

Wat zijn dé trends rond China en varkensvlees? Lees verder onder de foto.

In het qua bevolking rap uitdijende China bestaat een groeiende vraag naar onder meer varkensvlees. - Foto: K Hsu op Unsplash
In het qua bevolking rap uitdijende China bestaat een groeiende vraag naar onder meer varkensvlees. - Foto: K Hsu op Unsplash

China en varkensvlees – de trends

  • Er lijkt ook in 2020 voldoende varkensvlees voorhanden te zijn om aan de vraag wereldwijd te voldoen, dankzij productie-uitbreiding. Het tekort in China is groot, maar daarin is flinke teruggang in de consumptie verdisconteerd.
  • De AVP heeft verstrekkende gevolgen voor de Chinese zelfvoorzieningsgraad in varkensvlees. Deze daalt in twee jaar tijd met ruim een derde. Teruglopend aanbod én hoge prijzen trekken de consumptie eveneens substantieel naar beneden.
  • Kip is een van de alternatieven voor varkensvlees. China heeft een respectabele eigen productie, maar zal daarnaast meer uit het buitenland gaan betrekken. Brazilië is met voorsprong de grootste exporteur en profiteert al.

Eén reactie

  • Mooi , in Nederland een mooi tuintje maken en de rest vd Wereld pakt het op.
    Nu is het de AVP die de vraag naar giga hoogtes doet stijgen, wat is het volgende ??

    Allemaal aan de VEGGIE dan komt het vast goed.
    vr gr René

Of registreer je om te kunnen reageren.