Varkenshouderij

Achtergrond 1 reactie

Kilo groei met kerngezonde krulstaartvarkens

De Finse varkenshouders Rami en Susanna Yrjälä hebben oog voor voeding en diergezondheid. Dat leidt tot goede technische resultaten.

In Finland is stikstof geen sta-in-de-weg voor de veehouderij. De nieuwe vleesvarkensstal van familie Yrjälä staat namelijk middenin het bos in Mynämäki in het zuiden van Finland. Daarbij moet gezegd dat de familie ook de enige varkenshouders zijn in de directe omgeving.

Een jaar geleden namen Rami en Susanna Yrjälä hun nieuwe stal met 1.300 vleesvarkensplaatsen in gebruik. Dit is meteen een verdubbeling van de bedrijfsomvang. Ze hadden namelijk al een stal met 600 vleesvarkensplaatsen en een opfokstal met 300 plaatsen. Om deze beide stallen vol te houden, kopen ze speenbiggen van 7 kilo.

Lees verder onder de foto

Susanna (42) en Rami (43) Yrjälä hebben in Mynämäki (Fin.) een vleesvarkensbedrijf met 1.900 plaatsen en 300 biggenopfokplaatsen. De vleesvarkens liggen in twee stallen. - Foto: Henk Riswick
Susanna (42) en Rami (43) Yrjälä hebben in Mynämäki (Fin.) een vleesvarkensbedrijf met 1.900 plaatsen en 300 biggenopfokplaatsen. De vleesvarkens liggen in twee stallen. - Foto: Henk Riswick

Puntgevels van geïsoleerde panelen

De nieuwe stal is royaal en robuust gebouwd. Tot goothoogte zijn de muren van beton. Voor de puntgevels is gebruik gemaakt van geïsoleerde panelen. In harmonie met de romp van de stal is aan de voorzijde een uitbouw gemaakt met alle ruimte voor de voerkeuken, warmtewisselaar, kantoor en de hygiënesluis. De nokhoogte van de uitbouw is een fractie hoger dan van het rompgebouw en voorzien van een roldeur. Met groter materiaal naar binnen rijden is zodoende geen probleem.

Een hoge voeropname is een belangrijk wapen tegen staartbijten.

 

Mestkoeling in combinatie met warmtewisselaar

De jongste biggen in de nieuwe stal zijn bijna een maand geleden opgelegd. De ruimtetemperatuur is 18,5 graden. De vloer is wel verwarmd. Het bedrijf werkt met mestkoeling in combinatie met een warmtewisselaar. De warmte uit de mest wordt gebruikt om de vloer te verwarmen en het drinkwater voor de dieren op te warmen tot 17 graden. Het water uit de eigen bron is namelijk ijskoud. Dagelijks wordt 12 kuub water opgewarmd.

Tekst gaat verder onder de foto’s


  • De warmtewisselaar haalt warmte uit de mest en geeft dit door om de vloer en het water voor de brij op te warmen.

    De warmtewisselaar haalt warmte uit de mest en geeft dit door om de vloer en het water voor de brij op te warmen.

  • Het varkensbedrijf van de familie Yrjälä heeft 1.900 vleesvarkensplaatsen en 300 speenbiggen. - Foto's: Henk Riswick

    Het varkensbedrijf van de familie Yrjälä heeft 1.900 vleesvarkensplaatsen en 300 speenbiggen. - Foto's: Henk Riswick

Koeling beperkt vorming ammoniak

Bijkomend voordeel van de mestkoeling is dat het fris is in de afdelingen. De koeling beperkt de vorming van ammoniak. De emissie blijft tevens beperkt door het kleine emitterende oppervlak. De hokken zijn 5,45 meter diep en 2,45 meter breed. Het rooster is 1,76 meter lang, met daarvoor nog 44 centimeter drain, smalle openingen waar de urine door kan lopen. Het aandeel dichte vloer heeft dus sterk de overhand in de hokken.

Lees verder onder het kaartje

Bedrijfsgegevens:

 

  • 1.900 vleesvarkensplaatsen
  • 300 speenbiggen
  • 1.000 gram groei per dag
  • 2% uitval
  • 59% mager vlees, bovengemiddeld
  • € 600 bouwkosten vleesvarkensstal
  • 14 weken van opleg tot opleg
  • 4 dagen leegstand

 

Lange troggen

De varkens krijgen brijvoer uit roestvrijstalen troggen die bijna 5 meter lang zijn. Viermaal daags wordt gevoerd. De troggen mogen niet lang leeg staan. In Finland is het verboden staarten van biggen te couperen. Op de bedrijven is daarom veel aandacht voor voeding. Ten eerste om de darmen gezond te houden, maar ook om te voorkomen dat de varkens een hongergevoel hebben.

In de buik van de varkens mag het niet gaan rommelen, om welke reden dan ook. Tekortkomingen in de voeding zijn het grootste risico voor staartbijten. Dat hebben de Finnen wel geleerd in de afgelopen zeventien jaar dat ze met varkens met krulstaarten werken. Daaruit komt ook de keuze voor een lange trog voort. Alle varkens moeten tegelijk kunnen eten en ook nog eens allemaal genoeg voer opnemen.

Tekst gaat verder onder de foto’s


  • De varkens groeien met gemak een kilo per dag. De uniformiteit van de dieren mag nog beter.

    De varkens groeien met gemak een kilo per dag. De uniformiteit van de dieren mag nog beter.

  • De voerkeuken is ruim en voorzien van een grote roldeur. Eenmaal door de hamermolen komt het graan direct in de menger terecht.

    De voerkeuken is ruim en voorzien van een grote roldeur. Eenmaal door de hamermolen komt het graan direct in de menger terecht.

  • Stro is het laatste middel in de bedrijfsvoering om staartbijten te voorkomen. Het begint met het vermijden van elke vorm van stress door te zorgen voor goed voer, een goed stalklimaat en gezonde dieren. De Finse varkens zijn PRRS- en mycoplasmavrij. De basisgezondheid is zodoende erg goed te noemen. - Foto's: Henk Riswick

    Stro is het laatste middel in de bedrijfsvoering om staartbijten te voorkomen. Het begint met het vermijden van elke vorm van stress door te zorgen voor goed voer, een goed stalklimaat en gezonde dieren. De Finse varkens zijn PRRS- en mycoplasmavrij. De basisgezondheid is zodoende erg goed te noemen. - Foto's: Henk Riswick

Voer van zelfgeteelde tarwe en gerst

De varkens krijgen tot een maand na opleg compleet mengvoer. De familie Yrjälä voert van dezelfde leverancier als de vermeerderaar die de biggen levert. Na een maand wordt in een tijdsbestek van drie dagen overgeschakeld op voer met zelf geteelde grondstoffen, voornamelijk tarwe en gerst. Het graan wordt op het bedrijf gemalen en verdwijnt via de hamermolen direct in de menger. Deze is gevuld met het opgewarmde water. De brij wordt compleet gemaakt met een aanvullend voeder.

Het eindproduct in de vleesvarkensstal is een mix.

De varkens doen het goed op dit granenrijke mengsel. In het traject van 30 tot 120 kilo, groeien de borgen en gelten met gemak een kilo per dag. De hoge groei wordt gehaald, ondanks een klein percentage mindere biggen die er ook tussen zitten. De vermeerderaar werkt met Deense genetica, maar is bezig om te schakelen naar Topigs Norsvin 70-zeugen. De eindbeer is een Deense Duroc. Het eindproduct in de vleesvarkensstal is zodoende een mix.

Iedere 14 weken nieuwe biggen

De hoge groei is voor een groot deel te danken aan de goede diergezondheid. Finland is vrij van mycoplasma en PRRS. De genetische aanleg van de dieren komt zodoende veel beter tot uiting dan op veel Nederlandse bedrijven. Met 94 dagen is een afdeling leeg. De eerste varkens gaan elf weken na opleg naar de slachterij. Iedere veertien weken krijgen de varkenshouders nieuwe biggen. Ze hebben dan vier dagen om een afdeling te reinigen en te laten drogen.

De varkens zijn tevens salmonellavrij. Finland hanteert een nultolerantie voor deze bacterie, voor de complete veehouderij. De boeren kunnen zodoende niet van iedere willekeurige handelaar voer kopen. De leveranciers moeten aantoonbaar, salmonellavrije grondstoffen leveren.

Voeding, gezondheid en stalklimaat

Varkens met krulstaarten vragen een diergericht management. Voorop moet staan dat de varkens zo weinig mogelijk stress ervaren. De voeding, gezondheid en het stalklimaat moeten daarom continu kloppen. Als extraatje daarboven krijgen de varkens dagelijks stro in een ruif, en een handje zaagsel. Dit laatste helpt de hokken met een groot percentage dichte vloer droog te houden. Dat gaat in de zomer niet zonder extra arbeid.

Het hoofdstuk voeding is voor een belangrijk deel uitgewerkt, vertelt Susanna Yrjälä. “We hebben de juiste voercurve gevonden, waarbij de voeropname maximaal is. Een hoge voeropname is een belangrijk wapen tegen staartbijten. We weten uit ervaring dat wanneer het stabiel draait bij de vleesvarkens, het risico op staartbijten gering is.”

Tekst gaat verder onder de foto’s


  • De lucht komt binnen via kleppen in het plafond. Om in de winter de luchtstroom te ondersteunen, zijn er vlinderbuizen gemonteerd.

    De lucht komt binnen via kleppen in het plafond. Om in de winter de luchtstroom te ondersteunen, zijn er vlinderbuizen gemonteerd.

  • De rookmelder. De rode leiding loopt door de hele stal en zuigt rook aan en brengt dit bij de sensor in geval van brand. - Foto's: Henk Riswick

    De rookmelder. De rode leiding loopt door de hele stal en zuigt rook aan en brengt dit bij de sensor in geval van brand. - Foto's: Henk Riswick

Nieuwe vleesvarkensstal kost € 600 per plaats

De varkenshouders zijn bescheiden, maar niettemin zichtbaar in hun nopjes met de nieuwe vleesvarkensstal. Deze heeft een flinke duit gekocht, € 600 per plaats. Dit is inclusief afleverruimte voor het hele bedrijf en de nieuwe voerkeuken. Bovendien zit er veel eigen arbeid in van het gezin en hun kinderen.

Voor de bouw van de stal en inventaris is gewerkt met Finse bedrijven. De verzekeraar heeft ook een vinger in de pap en aangedrongen op een rookmelder en een houten plafond, want dat is minder gevaarlijk bij brand dan kunststof. Door de hele stal loopt een rode, kunststof leiding met kleine gaatjes. De lucht in deze dunne pijp stroomt door de rookmelder, die de boer waarschuwt in geval van brandgevaar. De investering in het rookalarm is € 12.000, waarbij de verzekeraar meebetaalt in de vorm van een lagere brandpremie.

Toeslag van slachterij HKScan

De varkens gaan naar de coöperatieve vleesverwerker HKScan. De slachterij stimuleert de bouw van nieuwe stallen in de vorm van een toeslag op de varkensprijs van 3 cent per kilo, gedurende een aantal jaren. Daarbij gaat het varkens laden sneller met de nieuwe afleverruimte. Voor de Finse markt zijn het gangbare varkens. Omdat Finland bijna zelfvoorzienend is voor varkensvlees, fluctueert de opbrengstprijs veel minder dan in de meeste andere Europese landen. In 2018 brachten varkens gemiddeld € 1,52 per kilo geslacht gewicht op. De huidige opbrengstprijs zit daar zo’n 10 cent boven.

Eén reactie

  • niet

    Mooie stal kunnen we hier nog van leren volgens mij. Kunnen de varkenshouders er een gezinsinkomen uithalen?? Lees ik nergens. Opbrengstprijs valt me tegen maar als ze nooit geen dip hebben komt het denk ik goed. Laat het hier ook uit de markt komen de lange staarten beginnen er vast wat mee!!!

Of registreer je om te kunnen reageren.