Varkenshouderij

Achtergrond 2 reacties

Investeren in toekomst van het varkensbedrijf

In de varkenshouderij wordt weer verdiend. De kunst is het geld zodanig te besteden dat het bedrijf daar op lange termijn van profiteert. Een van de beste en tevens goedkoopste investeringen is in jezelf.

Hoewel 2019 nog enkele weken duurt, is nu wel duidelijk dat het financieel gezien een goed varkensjaar wordt. Zeugenhouders zien dat al terug op hun bankrekening. Zij hebben in 2017 ook al goed gedraaid.

Vleesvarkenshouder kan sinds kort weer sparen

In de vleesvarkenshouderij is het herstel nog pril. Voor vleesvarkenshouders is het sinds halverwege dit jaar mogelijk om extra geld opzij te leggen. Niettemin koerst de vleesvarkenshouderij af op een historisch hoge voerwinst van ruim boven de € 100 per plaats.

Dit zet varkenshouders aan om stil te staan bij de vraag hoe zij hun extra marge slim kunnen investeren, merken adviseurs. Zij krijgen daar regelmatig vragen over van hun klanten.

Opleving komt in extreem onzekere periode

Wel is het zo dat de sterke opleving van de varkensmarkt in een periode komt dat de onzekerheid in de agrarische sector groter is dan ooit. Stikstof speelt een grote rol in deze onzekerheid. In Noord-Brabant houdt het provinciebestuur vast aan versnelde verduurzaming van de veehouderij. Nu er eindelijk wordt verdiend, is de politieke situatie weer erg onzeker, ervaren varkenshouders.

In varkenshouderij blijft weer geld over onderaan de streep

  • Rekening-courant van varkenshouders loopt op
  • Bufferen is doorgaans slimmer dan extra aflossen
  • Sta extra stil bij eigen wensen en capaciteiten

Lees verder onder de foto.

Investeren in groene stroom is een vorm van risicospreiding en draagt bij aan de noodzakelijke verduurzaming van een bedrijf. - Foto: Koos Groenewold
Investeren in groene stroom is een vorm van risicospreiding en draagt bij aan de noodzakelijke verduurzaming van een bedrijf. - Foto: Koos Groenewold

Investeren of schulden afbouwen?

Daarnaast is niet iedere varkenshouder zover om te denken aan investeren. Degene die financieel ondergemiddeld draaien, zijn nog bezig hun schulden af te bouwen.

Toch is de varkensmarkt goed. Met input van sectorspecialist varkenshouderij René Veldman van Rabobank en financieel adviseur Erik van der Hijden van FarmAdvies zet Boerderij een aantal mogelijkheden voor varkenshouders op rij om nu geld in te steken. Investeringen waar een varkensbedrijf de komende jaren de vruchten van plukt en zodoende financieel gezien robuuster wordt.

➤ Optimalisatie bedrijfsopzet

Biggenruimte is op veel zeugenbedrijven krap, terwijl de productie stijgt. Een ander voorbeeld is investeren in een goede quarantaine- en adaptatieruimte, zodat diergezondheid stabieler blijft na instroom van gelten op het bedrijf. Extra biggenruimte bouwen gaat niet zomaar, bijvoorbeeld als het bouwblok vol is. Soms blijkt het financieel gunstiger om een aantal zeugen in te leveren ten gunste van biggenplaatsen. Dit kan het hele bedrijf ten goede komen, weet Veldman uit ervaring. Ook gesloten worden is een optie.

➤ Vervangingsinvesteringen

Achterstallig onderhoud aan het bedrijf nu doen of mogelijk naar voren halen is het overwegen waard. De doelen zijn divers van hokinrichting tot voerinstallatie of elektrische installatie.

➤ Varkensrechten kopen

De politieke onzekerheid neemt toe. In de stikstofplannen wordt geopperd fosfaat aan stikstof te koppelen, bijvoorbeeld bij verkoop van stikstofrechten. Banken willen dat bij een financieringsaanvraag de varkensrechten in bezit zijn. Maar Veldman pleit er ook voor rechten te kopen als deze deels worden gehuurd. Veldman: “Rechten zijn een basisvoorwaarde voor een bedrijf en niemand weet zeker of er over twee jaar nog huurrechten zijn.”

➤ Automatiseren/arbeidsbesparing

Een extra voerlijn in de biggen- of zeugenstal om meer voeders automatisch te verstrekken is een voorbeeld om het werk te verlichten en het bedrijf mogelijk beter te laten draaien. Maar ook technieken of hulpmiddelen om de bigoverleving te verhogen zijn opties om in te investeren en het bedrijf te versterken.

Lees verder onder de foto.

Extra inkomsten maken het eenvoudiger om te investeren. Niettemin is meer varkens niet vanzelfsprekend voor elke varkenshouder.
Extra inkomsten maken het eenvoudiger om te investeren. Niettemin is meer varkens niet vanzelfsprekend voor elke varkenshouder.

➤ Verduurzamen

De mogelijkheden om te verduurzamen zijn divers. Ingegeven door de SDE-regeling is investeren in zonnepanelen populair onder veehouders. Extra interessant is zonne-energie in combinatie met warmtepompen. Deze combinatie zorgt ervoor dat een bedrijf met minder of zelfs zonder aardgas kan. Gasloos is mooi omdat het gebruik van gas onaantrekkelijk wordt gemaakt. Het gebruik van ledverlichting en andere energiebesparende maatregelen zorgen voor een blijvende kostprijsverlaging.

Andere opties om nu bij stil te staan zijn sanering van asbestdaken en uitstraling van het bedrijf. Bij dat laatste valt te denken aan de landschappelijke inpassing.

➤ Diergezondheid

Gezonde dieren leveren een bedrijf geld op en vergroten het werkplezier. Met de huidige hoge opbrengstprijs is het niet logisch de stal leeg te draaien en te bevolken met gezonde dieren. Het is wel een optie daar nu geld voor te reserveren en te kiezen voor depop-repop zodra de varkensmarkt onderuitgaat. Verbeteren van de diergezondheid kan ook minder radicaal dan herbevolken met spf-dieren. Op een draaiend bedrijf is het ook mogelijk de diergezondheid te verbeteren, te beginnen bij de instroom van gelten. Fouten met de adaptatie en quarantaine is in twee derde van de gevallen de reden dat het niet lekker draait op een varkensbedrijf, klonk pas op een informatieavond.

➤ Personeel en continuïteit

Goed personeel houden is belangrijk voor stabiele en goede resultaten op langere termijn. Investeren in personeel is investeren in het bedrijf. Te denken valt aan goede huisvesting voor (buitenlandse) medewerkers. Ook een fijne kantine en dito omkleedruimte zijn plezierig voor het personeel, maar ook voor bezoekers.

➤ Financiering aanpassen

Voor bedrijven die zwaar gefinancierd zijn is dit mogelijk dé tijd om extra af te lossen. Dit kan met behoud van looptijd van de lening. In dat geval zakken de maandlasten en is meer geld beschikbaar in toekomstige, mindere marktomstandigheden. Vaste rente afkopen tegen een gunstiger voorwaarden is ook een optie.

Adviseur Erik van der Hijden denkt niet als eerste aan het verlagen van de financiering in een goede markt. Hij pleit voor reserves aanleggen, zie verderop. Ook adviseert hij in veel gevallen te investeren met een belangrijk deel bankgeld. Voor een plan dat rendeert wil een bank altijd geld verstrekken, is zijn ervaring.

➤ Buffer vormen

Met stip op 1 staat bij Van der Hijden het advies om buffers te vormen. Hoe groot een buffer moet zijn, is afhankelijk van de kostprijs van een bedrijf. Om houvast te bieden adviseert hij € 200 per zeug en € 20 per vleesvarken. Gezien het historisch verloop van de varkenscyclus zouden deze bedragen voldoende moeten zijn voor een bedrijf dat gemiddeld tot goed draait. Dat geldt zeker voor een vleesvarkensbedrijven omdat deze minder onderhevig zijn aan grillen van de markt dan zeugenbedrijven. Een ruime buffer voorkomt dat in slechte tijden rekeningen blijven liggen of de aflossing vastloopt. Banken zetten tegenwoordig de aflossing niet zomaar stil. Op tijd crediteuren kunnen voldoen geeft gewoon enorm veel rust.

➤ Persoonlijke ontwikkeling

De mogelijkheden om extra verdiensten goed te besteden zijn divers, blijkt uit de opsomming. Dan is privé nog niet meegenomen, net zo min als investeren buiten de sector. Sommige varkenshouders kiezen ervoor te beleggen op de beurs of in onroerend goed. Het allerbelangrijkst om in te investeren is meteen het goedkoopst, betoogt Van der Hijden: in jezelf. Hij pleit ervoor goed stil te staan bij vragen als wat wil ik en wat kan ik als ondernemer? Hij kent voorbeelden waarbij een grote groeistap van een ondernemer nooit leidde tot het verwachte extra rendement. In tegendeel juist. Als de ondernemer 3.000 zeugen op twee locaties niet aankan terwijl het voorheen met de helft van de zeugen op een bedrijf wel goed draaide, is de teleurstelling groot.

Zowel Van der Hijden als Veldman zien genoeg varkenshouders die bewust niet willen groeien, maar iets zoeken naast de varkens. Liefst iets dat aansluit op de varkenstak. Een gewilde investering is dan in energieproductie.

Lees verder onder de foto.

Mark van Dijk (50) van varkensbedrijf van Dijk-Peters in Odiliapeel. - Foto: Van Assendelft Fotografie
Mark van Dijk (50) van varkensbedrijf van Dijk-Peters in Odiliapeel. - Foto: Van Assendelft Fotografie

‘Zeker geen gekke dingen gaan doen’

De tijd dat Mark van Dijk zijn geld alleen in het varkensbedrijf investeerde, is voorbij. Een deel van de staldaken ligt vol zonnepanelen, genoeg voor de productie van 1 megawatt groene stroom. Zijn beide dochters doen op hoog niveau aan voltige, gymnastische oefeningen op de rug van een paard. Daarom richt hij een voormalige stal in als trainingsruimte voor de meiden. De ruimte is tevens geschikt om les te geven. Dat willen de dochters ook gaan doen, zodat ze ook kunnen proeven aan het ondernemerschap. Het mes snijdt daarmee aan twee kanten.
Sinds begin dit jaar bezitten Van Dijk en zijn vrouw drie hectare grond in de gemeente Mill en Sint Hubert. De bedoeling is hier een recreatiegebied van te maken met minihuisjes waarin mensen kunnen overnachten. Voor de ontwikkelingen van dit gebied heeft hij een landschapsarchitect in de arm genomen en een adviesbedrijf op gebied van milieu en ruimtelijke ordening. Om dit te realiseren dient het bestemmingsplan te worden aangepast. De ondernemer zit midden in het proces. Hij hoopt dat over twee jaar zijn plan voor het recreatiegebied een feit is.

Liefst gesloten
Het is daarentegen niet zo dat de ontwikkeling van de varkenstak stil staat. Van Dijk heeft een vergunning liggen voor 2.000 vleesvarkens. Maar het liefst wil hij zijn bedrijf geheel gesloten maken. Aan de bouw van een stal is hij nog niet toe. Van Dijk: “De bouwkosten zijn momenteel veel te hoog. Ik verwacht dat deze volgend jaar wel zakken, als stallenbouwers het rustiger krijgen.” De verdere ontwikkeling van het varkensbedrijf hangt ook van zijn twee zoons af. Deze zijn 14 en 17 jaar en laten nog niet blijken per se boer te willen worden.
Voorlopig doet de varkenshouder het rustig aan. Van Dijk: “De puntjes op de i zetten, en ik werk met leuk team van vier personeelsleden. Ik geef mijn ogen en oren goed de kost en ga zeker geen gekke dingen doen. Er komen ook weer mindere tijden of we worden gedwongen versneld verder te verduurzamen. Het is belangrijk nuchter te blijven, ons verhaal te blijven vertellen en goed te luisteren.” Ook lost hij niet extra af in deze periode dat de varkensprijzen hoog zijn. “Dat is nergens voor nodig.”
De politieke onrust als gevolg van de stikstofproblemen volgt Van Dijk, maar hij ligt er niet wakker van. “Als ik daar veel mee bezig ben slaap ik niet. Ik kan ook niet in de toekomst kijken. Ik ben gelukkig met alles wat ik heb en blijf gewoon positief.”

Bedrijfsgegevens:
1.250 zeugen
4.500 vleesvarkens
1 megawatt energieproductie
4 personeelsleden

De marges in de zeugenhouderij fluctueren veel sterker dan in de vleesvarkenshouderij. Dit jaar komt de voerwinst in de sinds lange tijd weer eens boven de € 100 uit. Dat is uitzonderlijk te noemen.

Laatste reacties

  • RonaldB

    Verduurzamen
    Paar panelen op het dak en je bent duurzaam
    Vraag de Duitsers maar hoe dat op een mooie zomerdag gaat wanneer de windmolens stil worden gezet en de stroom met verlies geëxporteerd wordt
    Super duurzaam geld rondpompen

  • massy

    Je kan ter ook in gaan zwemmen !!!!!

Of registreer je om te kunnen reageren.