Varkenshouderij

Achtergrond

Groeiplannen kleinschalige varkenstak bijgesteld

Jeroen en Cora Meijering hebben een kleinschalig bedrijf opgezet. Ze lopen vast op hoge kosten en knellende wet- en regelgeving.

Het is nat in Zeeland en het veldje voor het huis van Jeroen en Cora Meijering is veranderd in één grote modderpoel. De drachtige zeugen die er vertoeven maakt het zichtbaar niks uit; de dames liggen lekker naast elkaar onder een eenvoudig afdak. Niet alleen de zeugen maar ook de vleesvarkens en runderen hebben volop ruimte ter beschikking. “We zijn nu vijf jaar bezig”, vertelt Jeroen. “We begonnen met twee varkens, twee koeien en twee hectare grond van de provincie.” Inmiddels is de veestapel flink aangegroeid maar blijft – bewust – kleinschalig.

Jeroen en Cora ondernemen sinds 2012 onder de naam Hof de Eendragt. Naast de varkens, de runderen en vleesafzet hebben ze beide een baan buitenshuis. - Foto's: Peter Roek
Jeroen en Cora ondernemen sinds 2012 onder de naam Hof de Eendragt. Naast de varkens, de runderen en vleesafzet hebben ze beide een baan buitenshuis. - Foto's: Peter Roek

Bijzondere stap

Het starten met het bedrijf was een bijzondere stap. Beiden hebben weliswaar agrarische roots, maar werkten fulltime in een heel andere sector. Cora: “We zagen ons niet voor altijd op kantoor zitten.” Er was genoeg ruimte op het voormalige akkerbouwbedrijf waar ze woonden en zo zijn ze thuis kleinschalige ondernemers geworden. “Op een zo natuurlijk mogelijke manier.”

Nog vijf jaar nodig

Het idee was de verkoop van eigen geproduceerd varkens- en rundvlees en beheer van natuurgronden door de runderen. “Het doel was vijf jaar geleden daar een inkomen voor één persoon uit te halen.” Een bedrijfsplan is gemaakt met een aantal scenario’s. Inmiddels zijn ze ongeveer halverwege. “We verwachten nog vijf jaar nodig te hebben om te komen waar we willen, qua inkomen maar ook qua voorzieningen.”

Goede moedereigenschappen

De eerste zeugen zijn afkomstig uit de reguliere varkenshouderij. Deze zijn telkens gekruist met Berkshire. Ze streven naar driekwart Berkshire-bloed. “De Berkshire geeft de smaak, maar de reguliere varkens geven groeisnelheid.”

In de voormalige akkerbouwloods is een eenvoudige binnenhuisvesting gemaakt waar de zeugen kunnen werpen.
In de voormalige akkerbouwloods is een eenvoudige binnenhuisvesting gemaakt waar de zeugen kunnen werpen.

De zeugen werpen in de schuur in een ruim strohok. Het kraamhok heeft geen beugels, maar wel een afgeschermd biggennest met steigerbuizen. “We zijn ervan overtuigd dat zeugen van nature voor hun eigen toom willen en kunnen zorgen en merken dat die eigenschappen er ‘uitgekweekt’ zijn. Door op moedereigenschappen te selecteren, hebben we minder uitval en minder werk.” Cijfers worden grofmazig bijgehouden; tomen van tien tot twaalf biggen komen vaak voor, maar ook uitschieters naar boven.

Vier weilandjes

Na twaalf weken gaan de biggen naar één van de vier weilandjes van 1 tot 2 hectare waar tien vleesvarkens lopen. Beren en gelten apart. Deze weilandjes liggen binnen vier kilometer van huis. Daar krijgen ze mengvoer in de vorm van grote paardenkorrels. “Dat laten we speciaal maken zodat de varkens het in het gras goed opvreten.” Daarnaast krijgen ze oud brood en vreten ze wat van het gras.

Op een leeftijd van 12 weken gaan de biggen naar één van de vier weilandjes van 1 tot 2 hectare. Beren en gelten apart.
Op een leeftijd van 12 weken gaan de biggen naar één van de vier weilandjes van 1 tot 2 hectare. Beren en gelten apart.

Voldoende vraag naar vlees

Als de varkens slachtrijp zijn, mag Jeroen ze in de weilandjes gaan vangen. “Meestal valt het mee, maar als ze het eenmaal doorhebben kun je het wel vergeten.” Na de vangst worden ze bij een zelfslachtende slager geslacht en verwerkt. Thuis maken ze er vleespakketten van, die in een grote vriezer gaan.

De overheid is het probleem

Het vlees wordt zowel aan huis als aan enkele winkels en restaurants in de regio verkocht. De afzet is geen enkel probleem. “We hebben zelfs niet voldoende voor de vraag. De overheid is het probleem.”

De zeugen lopen op een stukje grond voor het huis. Ze hebben een eenvoudige overkapping ter beschikking. Genetisch is er nog wel wat variatie.
De zeugen lopen op een stukje grond voor het huis. Ze hebben een eenvoudige overkapping ter beschikking. Genetisch is er nog wel wat variatie.

Groeiplan bijgesteld

Er gaat namelijk wel iets veranderen. Het groeiplan voor de varkens is bijgesteld. Naar beneden wel te verstaan. “De kosten voor de varkens zijn relatief hoog en er is veel meer grond nodig om dat aantal varkens te kunnen houden.” Cora rekent met een kostprijs van € 3,80 per kilo vlees. Een grote kostenpost is het slachten van de varkens, met name doordat voor die paar varkens een dierenarts aanwezig moet zijn. Ook de tijd die met voeren en controleren is gemoeid valt tegen. Daar komt bij dat ze geen vrijstellingen hebben voor gezondheids- en hygiëneregels zoals hobbybedrijven wel hebben. “Elk weilandje met vleesvarkens heeft een apart UBN-nummer en moet een eigen was- en spoelplaats hebben. Dat is niet haalbaar.” De huisvestingskosten zijn weliswaar laag, maar daar staan hoge pachtprijzen voor de grond tegenover. Het aanbod grond in deze regio is beperkt; de varkens moeten op zand lopen want klei is niet geschikt.

De varkens en runderen worden geslacht bij een slager en komen in onderdelen terug. Vlees wordt ingevroren verkocht.
De varkens en runderen worden geslacht bij een slager en komen in onderdelen terug. Vlees wordt ingevroren verkocht.

Meer runderen slachten

De varkens blijven wel op het bedrijf, maar op kleinere schaal. Voor een bedrijf met arbeid en verdienste in de beste verhouding en de minste wettelijke hindernissen, kiezen ze daarom voor natuurbeheer in combinatie met het extensief houden van runderen. De dieren zijn van het ras Hereford en doen het goed op een sober rantsoen dat ze op de voornamelijk natuurgronden krijgen voorgeschoteld. Het vlees is volgens de ondernemers van een mooie kwaliteit en ook daarvoor geldt dat er nu meer vraag dan aanbod is.

Het is de bedoeling om te groeien in het aantal runderen, van het ras Hereford. Ze doen het goed op een sober rantsoen.
Het is de bedoeling om te groeien in het aantal runderen, van het ras Hereford. Ze doen het goed op een sober rantsoen.

Er worden nu ongeveer tien runderen per jaar geslacht en dat aantal zal wel stijgen. “We groeien mee met de vraag naar vlees en het aanbod van onder andere grond. We doen alles op eigen kracht en dat betekent dat we soms voor keuzes komen te staan.”

Of registreer je om te kunnen reageren.