Varkenshouderij

Achtergrond 2 reacties

Zo maak je de varkensstal snel 2020-proof

Met een luchtwasser kunnen varkenshouders voldoen aan het Besluit emissiearme huisvesting. De mogelijkheden en kosten verschillen per bedrijf.

Deelnemers aan de stoppersregeling hebben de keuzemogelijkheid hun varkensbedrijf ook na 2020 voort te zetten. Zij hebben nog anderhalf jaar om te voldoen aan de eisen van het Besluit emissiearme huisvesting.

Situatie in kaart brengen
Kosten berekenen

Het is op dit moment onduidelijk hoeveel potentiële stoppers alsnog besluiten door te gaan. “Maar er is best een grote groep varkenshouders die nu nog in beweging komt”, zegt Gieljan van Iersel, senior adviseur bedrijfsontwikkeling bij Agrifirm Exlan.

Een van die ondernemers is Tom van den Hurk. Samen met zijn ouders heeft hij een melkgeitenbedrijf met 1.600 dieren, met vleesvarkens als neventak. Als deelnemer aan de stoppersregeling ziet Van den Hurk toch voldoende perspectief om te investeren in de tweede bedrijfstak. Begin volgend jaar gaat hij de vleesvarkensstal op de tweede bedrijfslocatie 2020-proof maken. Van den Hurk raamt de investering op € 60.000. Met eigen arbeid wil hij de kosten drukken.

‘Wij zien perspectief om door te gaan’

Familie Van den Hurk investeert zo’n € 60.000 om een van de vleesvarkensstallen 2020-proof te maken. “Die stal kan nog prima mee”, aldus Tom van den Hurk.

Naam: Tom van den Hurk (27). Plaats: Maren-Kessel (N-B). Bedrijf: Samen met zijn ouders John en Patricia houdt Tom van den Hurk 1.600 melkgeiten en 2.000 vleesvarkens. De varkens worden gehouden op twee locaties. Na 2020 gaat Van den Hurk verder met 1.600 varkens. - Foto's: Bert Jansen
Naam: Tom van den Hurk (27). Plaats: Maren-Kessel (N-B). Bedrijf: Samen met zijn ouders John en Patricia houdt Tom van den Hurk 1.600 melkgeiten en 2.000 vleesvarkens. De varkens worden gehouden op twee locaties. Na 2020 gaat Van den Hurk verder met 1.600 varkens. - Foto's: Bert Jansen

Stoppen geen definitieve beslissing

Jarenlang had familie Van den Hurk een gesloten varkensbedrijf met een kleine 200 zeugen. Sinds 2006 ligt de focus van de ondernemers op de melkgeiten. Sinds ze vorig jaar een nieuwe stal in gebruik namen, houden ze 1.600 geiten. “De varkenstak is echt onze tweede tak”, aldus Tom van den Hurk. Familie Van den Hurk meldde zich in 2013 aan voor de stoppersregeling. “Onze financiële situatie zag er toen anders uit. Maar de beslissing om te stoppen was zeker niet definitief. We wilden onze opties openhouden. Anders hadden we ons ook niet aangemeld.”

De ondernemers hebben vleesvarkens op 2 locaties. Ze werken volgens het all in-all out-principe. “Qua arbeid passen de varkens prima als tweede tak op ons bedrijf. De arbeidspieken zijn goed in te plannen en de dagelijkse werkzaamheden vallen mee. Dat was een belangrijke overweging om door te gaan met de varkens.”

Met een centraal afzuigkanaal in de nok van de stal en een combiluchtwasser achter de stal wil familie Van den Hurk de bedrijfslocatie in het Brabantse Maren-Kessel (rechtsonder te zien) 2020-proof maken.
Met een centraal afzuigkanaal in de nok van de stal en een combiluchtwasser achter de stal wil familie Van den Hurk de bedrijfslocatie in het Brabantse Maren-Kessel (rechtsonder te zien) 2020-proof maken.

Centraal afzuigkanaal en combiluchtwasser

1 van de 3 stallen staat op een andere locatie. Daar hoort ook een woning bij. De stal dateert uit 1995 en voldoet niet aan de eisen van het Besluit emissiearme huisvesting. “Maar de stal is nog veel te goed. Het is zonde om er niks meer mee te doen. Bovendien willen we de vergunning niet laten vervallen”, aldus Van den Hurk. Met een centraal afzuigkanaal in de nok van de stal en een combiluchtwasser achter de stal willen de ondernemers de bedrijfslocatie 2020-proof maken. Van den Hurk gaat uit van een kostenpost van zo’n € 60.000. “Dat is een fikse investering. De varkens worden er niet duurder van. Toch zien we voldoende perspectief om door te gaan”, aldus Van den Hurk. In de stal wordt al computergestuurd gevoerd. De hokinrichting is in de nabije toekomst nog wel aan vervanging toe.

Familie Van den Hurk investeert zo'n €60.000 om een van de vleesvarkensstallen 2020-proof te maken. "Deze stal kan nog prima mee", aldus Tom van den Hurk.
Familie Van den Hurk investeert zo'n €60.000 om een van de vleesvarkensstallen 2020-proof te maken. "Deze stal kan nog prima mee", aldus Tom van den Hurk.

Veel zelf doen

De aanvraag voor een zogenoemde milieuneutrale wijziging is de deur uit. De aanpassingen aan de stal worden begin 2019 uitgevoerd, zo is het plan. “We kunnen veel zelf doen. Het luchtkanaal is vrij eenvoudig te maken. We willen een gebruikte combiwasser kopen. We hoeven op deze locatie geen geur te reduceren. De strengere eisen zijn bij ons dus niet van toepassing. Dat scheelt.”

Op de thuislocatie zijn nu nog 2 stallen in gebruik. De oudste stal wordt gesloopt. “Thuis hebben we een chemische luchtwasser in gebruik. Intern salderen mag hier straks niet meer. Dat vind ik maar vreemd. Aan de andere kant van de Maas (in Gelderland, red.) gelden andere regels.”

Situatie in kaart brengen

Hoe kan je ammoniak voldoende reduceren tegen zo laag mogelijke kosten? Voor varkenshouders die alsnog willen voldoen aan het Besluit emissiearme huisvesting is dat de centrale vraag. Voor adviseurs is het zaak per bedrijf een goede inschatting te maken. “Na een eerste berekening weten wij wat er op de bedrijfslocatie mogelijk is”, aldus Dick Hengeveld, adviseur bij ingenieursbureau en adviesdienst Rombou, dochter van Flynth. “Vervolgens gaan we de kosten berekenen”, vertelt Henk Altena, adviseur bouw bij Rombou. Volgens Altena is het plaatsen van een luchtwasser in veel gevallen dé oplossing om voldoende ammoniak te reduceren. “Maatregelen op vloer- en kelderniveau zijn een stuk ingrijpender en lang niet altijd toereikend als het gaat om ammoniakreductie”, aldus Hengeveld.

Het precieze kostenplaatje verschilt per bedrijf. “De plaats en uitvoering van een luchtkanaal is bepalend en kan de kosten flink laten oplopen”, aldus Altena, die ondernemers aanraadt realistisch naar het kostenplaatje te kijken en zich goed te laten begeleiden. “Stoppen of doorgaan is een emotionele kwestie. Varkenshouders hebben liefde voor hun vak. Maar het is ook een economische beslissing. Je moet de investering terugverdienen.”

Kritieke opbrengstprijs

Wat kost het gemiddeld genomen om een bestaande vleesvarkensstal klaar te stomen voor 2020? Joan Jansen, adviseur bij Flynth adviseurs en accountants, neemt een bedrijf met 1.000 vleesvarkens als voorbeeld bij het maken van een globaal kostenplaatje. “De precieze kosten verschillen per bedrijf. Je moet rekening houden met een investering van € 75 tot € 95 per varkensplaats. Altena vult aan: “Een complete luchtwasser bij 1.000 vleesvarkens kost circa € 35.000. Met een chemische luchtwasser ben je € 8.000 kwijt voor de opslag van spuiwater. Het maken van een centraal afzuigkanaal langs de stal (centrale gang aan de zijkant, red) kost € 20.000 en voor het aanpassen van de ventilatie kan je snel € 15.000 rekenen. Een centraal afzuigkanaal boven in de stal is vele malen duurder, afhankelijk van de afdelingsmuren.”

Is de investering rond te rekenen?

Is een dergelijke investering op een bedrijf met 1.000 vleesvarkens rond te rekenen? Dat verschilt per bedrijf, stelt Joan Jansen. “Het hangt grotendeels af van de financiering. Met een huidige financiering van € 125 tot € 150 per plaats zie ik mogelijkheden voor deze investering. De kritieke opbrengstprijs per kilo geslacht gewicht is daarbij een belangrijke graadmeter. Je moet niet alleen uit de kosten komen, je moet ook marge maken.”

Bedrijven met een omvang van 1.000 tot 1.500 vleesvarkens zijn kleiner dan het gemiddelde vleesvarkensbedrijf. Volgens Jansen is investeren en werken met een voergeldcontract voor deze bedrijven een serieuze optie. “Dan ben je verzekerd van een vast inkomen. Dat maakt de investering iets zekerder. Het is een vorm van risicomanagement.”

Net als bij familie Van den Hurk gaat het in veel gevallen om een neventak. “Voor deze bedrijven kan investeren in de varkenstak ook een fiscale overweging zijn”, aldus de Flynth-adviseur.

Luchtkanaal op het dak

“De kosten hangen af van de situatie. Dat is maatwerk per bedrijf. Vleesvarkensstallen zijn in ieder geval gemakkelijker 2020-proof te maken dan zeugenstallen.” Jos de Groot, directeur Bouw bij DLV Advies, kent een paar vleesvarkensbedrijven die onlangs investeerden in het emissiearm maken van één of meerdere stallen. Het betreft bedrijven met een omvang van zo’n 1.000 vleesvarkens. In alle gevallen werd een centraal afzuigkanaal aangelegd en een luchtwasser geplaatst. “Een luchtkanaal kost € 200 tot € 400 per strekkende meter, afhankelijk van de situatie. In sommige gevallen moet ook de ventilatie worden aangepast”, aldus De Groot. Volgens hem kan een centraal luchtkanaal op meerdere manieren worden aangelegd. “Soms zien we mogelijkheden in de bestaande situatie. We hebben ook al een paar keer een luchtkanaal op het dak gemaakt, langs de dakrand.”

Houd bij de keuze voor een chemische luchtwasser rekening met de kosten voor opslag van zwavelzuur en spuiwater, zo raadt De Groot aan. “Wanneer je daar nog voorzieningen voor moet treffen, ben je zo € 15.000 verder.”

Kosten kunnen oplopen

Net als Joan Jansen van Flynth vindt ook Gieljan van Iersel van Agrifirm Exlan € 75 per varken een reële raming van de totale kosten. Daarbij dient een bedrijf met 1.000 vleesvarkens wederom als uitgangspunt. “In die ruwe schatting heb ik een luchtwasser, een luchtkanaal en gedeeltelijk aanpassen van het ventilatiesysteem meegenomen”, verduidelijkt Van Iersel. “In sommige gevallen, zoals in stallen met kleine afdelingen, zijn veel aanpassingen nodig. Dan kan dit bedrag wel oplopen tot € 100 per dierplaats.” Volgens Van Iersel is investeren in een luchtwasser vrijwel altijd de beste en goedkoopste optie om aan de eisen van het Besluit emissiearme huisvesting te voldoen. “Soms zijn kleine afdelingsluchtwassers ook nog een optie. Maar die zijn qua voorzieningen vaak lastiger in te passen.”

Waar je als varkenshouder in Brabant vanaf 2022 met alle stallen aan strenge milieueisen moet voldoen, is er buiten die provincie de mogelijkheid om intern salderen toe te passen. “In Brabant praten we over forse investeringen per stal. Buiten Brabant is 1 luchtwasser vaak voldoende om een bedrijf met 2 stallen emissiearm te krijgen”, besluit Van Iersel.

Lees ook: Luchtwasser schoonmaken, hoe doe je dat goed?

Laatste reacties

  • wat een investeringen! en dan tegen de wereldmarktprijs mee doen, petje af! Houdt er rekening mee dat een luchtwasser even goed werkt als het water wat er gebruikt wordt. Bij een goede vertering is er minder ammoniak. Een goed vertering begint bij water wat goed wil opnemen. Een simpel proefje geeft de veehouder al inzicht. Pak een glas water en doe er een handje voer in, hoe ziet dat er na een uur uit. Veel ondernemers hebben een ontharder op de eigen bron en leiding water, doe het eens met beide water typen.

  • Muito

    Combiwasser is wel groot risico. Geurreductie is nu heel weinig. En het imago is slecht. Dus zullen ze die wel helemaal van de Rav lijst willen. Het probleem is dat niemand weet wat ze over 5 jaar wel of niet accepteren. Geen lijn op te trekken.

Of registreer je om te kunnen reageren.