Varkenshouderij

Achtergrond 2 reacties

Werken met bijproducten snel in de vingers

Paul Hermans begon vorig jaar met het voeren van bijproducten. De keuzes zijn goed doordacht en de varkenshouder heeft er aardigheid in.

De nieuwe locatie van Paul Hermans mag er zijn. De varkenshouder verruilde 2 jaar geleden zijn oude bedrijf nabij het dorp Hapert voor een locatie met meer mogelijkheden in het nabijgelegen Bladel. Daar bouwde hij een nieuw bedrijf voor 4.000 vleesvarkens. Binnen enkele jaren moet een stal voor 500 zeugen verrijzen.

Niet onbekend met bijproducten

Bij het ontwerp van zijn nieuwe bedrijf is Hermans niet over 1 nacht ijs gegaan. Alles klopt en is tot in detail uitgedacht. Ook maakte hij de keuze om bijproducten te gaan voeren. Helemaal onbekend is hij er niet mee. “Brijvoer met brood en eigen geteelde ccm voerden we al vanaf 1984 op de oude locatie.” Zijn vader was echter nooit voorstander van bijproducten voeren. “Maar ik zie bij vergelijkingen van cijfers dat het nog altijd interessant is.”

‘Wel moeten we bij brijvoer met bijproducten extra kosten voor opslag maken’

Het alternatief voor een brijvoerinstallatie zou een computergestuurde droogvoerinstallatie zijn. “Er zit weinig verschil in investeringskosten voor de installaties. Wel moeten we bij brijvoer met bijproducten extra kosten voor opslag maken.” De varkenshouder telt een verschil van € 5 aan jaarkosten per plaats. Dat moeten de lagere voerkosten dus goedmaken.

Artikel gaat verder onder de getoonde foto‘s.

Naam: Paul Hermans (41). Plaats: Bladel (N.-Br.). Bedrijf: op een nieuwe locatie circa 4.000 vleesvarkens en 30 hectare grond waarvan 24 hectare ccm voor eigen gebruik. Hermans betrekt nu nog biggen met hoge gezondheid van een vermeerderaar (PIC x 426 eindbeer) maar wil binnen enkele jaren uitbreiden met 500 zeugen om een gesloten bedrijf te krijgen. De vleesvarkens worden geslacht bij Van Rooi Meat voor het Beter Leven-concept. De nieuwe locatie is voorzien van een brijvoerinstallatie voor natte bijproducten en voormenger om ingekuilde producten te voeren. Hij ziet een structureel voerkostenvoordeel van € 7 per afgeleverd varken. - Foto's: Bert Jansen
Naam: Paul Hermans (41). Plaats: Bladel (N.-Br.). Bedrijf: op een nieuwe locatie circa 4.000 vleesvarkens en 30 hectare grond waarvan 24 hectare ccm voor eigen gebruik. Hermans betrekt nu nog biggen met hoge gezondheid van een vermeerderaar (PIC x 426 eindbeer) maar wil binnen enkele jaren uitbreiden met 500 zeugen om een gesloten bedrijf te krijgen. De vleesvarkens worden geslacht bij Van Rooi Meat voor het Beter Leven-concept. De nieuwe locatie is voorzien van een brijvoerinstallatie voor natte bijproducten en voormenger om ingekuilde producten te voeren. Hij ziet een structureel voerkostenvoordeel van € 7 per afgeleverd varken. - Foto's: Bert Jansen

Bewuste bunkers gekozen

Uitgangspunten voor de installatie waren met name het kunnen voeren van stabiele, veilige rantsoenen, het regelmatig leeg kunnen laten vallen van bunkers en de mogelijkheid om het systeem op termijn uit te breiden met zeugen en biggen. Het maken van de mengsels en uitdoseren gebeurt met een zogenoemd pendelsysteem. Dat paste goed qua snelheid en portiegrootte. In de afdelingen werkt Hermans met sensorvoedering (zie kader onderaan dit artikel). Het systeem is iets duurder maar er zijn minder voerplaatsen per hok nodig. Een nadeel is dat de varkens niet samen kunnen vreten. “Voor de controle is dat wel wat lastiger. Maar ik loop met een emmer luzerne rond en kan ze toch goed zien.”

Paul Hermans bij 8 opslagbunkers voor natte bijproducten. Dit aantal is royaal maar kwam bouwtechnisch goed uit. Het maakt het mogelijk bunkers even leeg te laten.
Paul Hermans bij 8 opslagbunkers voor natte bijproducten. Dit aantal is royaal maar kwam bouwtechnisch goed uit. Het maakt het mogelijk bunkers even leeg te laten.

Bewust gekozen voor bunkers

De bijproducten gaan in 8 bunkers van elk 55 kuub. Daarnaast staan er in de opslagruimte 2 voormengers van 45 kuub om ingekuilde producten te voeren. In 5 silo’s gaat soja, een tarwegerstmengsel en 2 aanvullende voeders. Hij koos bewust voor bunkers. “De producten zijn zichtbaar en bunkers zijn goed te reinigen.” De bunkers zijn mee gestort met de rest van de bouw waardoor de meerkosten ten opzichte van silo’s meevallen. Met 8 bunkers is de druk op de opslag niet groot, zodat opslag goed leegkomt en hij ze kan reinigen.

De voerkeuken met onderaan de mengers in een pendelsysteem. Via de vijzels kan Hermans ook droge grondstoffen doseren.
De voerkeuken met onderaan de mengers in een pendelsysteem. Via de vijzels kan Hermans ook droge grondstoffen doseren.

Voormenger

Met de voormenger voert Hermans tarwezetmeel, frites en ccm. Hij maakt met de shovel wekelijks een mengsel wat vanuit de voormenger in de installatie wordt gepompt. Vanwege de eigen teelt van ccm stond een voormenger vast. Er gaat jaarlijks 600 ton van het maisproduct doorheen.

Met een voormenger kan Hermans eigen geteelde en aangekochte ccm voeren. Hij maakt 1 keer per week een voormengsel aan.
Met een voormenger kan Hermans eigen geteelde en aangekochte ccm voeren. Hij maakt 1 keer per week een voormengsel aan.

Kijk op de markt

In samenspraak met zijn voeradviseur is gekozen voor een rantsoen met zes natte bijproducten. Het was best lastig om producten te vinden die passen. Soyfeed is een interessant product dat goed rekent maar niet iedereen kan het vanwege de stroperigheid voeren. “Dat gaat echter wonderbaarlijk goed.” Een opvallend product is wijnbier. “Dat krijgen de beren in de eindfase, dat geeft minder rijgedrag.” Tot nu toe zijn er geen producten gewisseld.

Van elk product drogestofmonster

De varkenshouder heeft inmiddels aardig kijk op de markt, wat goed is om te weten wanneer fabrikanten ruim in hun aanbod zitten. “Er is altijd ruimte voor onderhandeling. En als een fabrikant zelf belt, heb je een gunstige positie.” Hij vindt het belangrijk om streng te zijn op de kwaliteit; van elk product neemt hij een drogestofmonster en eist dat op basis daarvan wordt afgerekend. Een partij die niet aan zijn eisen voldoet, kan rechtsomkeert maken.

‘De rantsoenen zijn nu precies zoals ik ze wil’

De rantsoenen maakt hij samen met de brijvoerspecialist van de voerfabrikant. “Ik heb er ook een beetje verstand van en wil weten welke keuzes worden gemaakt en waarom. De rantsoenen zijn nu precies zoals ik ze wil.” Hij beschrijft ze als een optimum tussen stabiel en gezond en lage kosten.

Dankzij sensorvoedering kan de voerbak wat korter blijven zodat in de hokken minder ruimte verloren gaat.
Dankzij sensorvoedering kan de voerbak wat korter blijven zodat in de hokken minder ruimte verloren gaat.

Pompen op voorraad

Alles bij elkaar kijkt de varkenshouder tevreden terug op 1,5 jaar bijproducten voeren. Het meeste meegevallen is de werking van de installatie. Dat is ook deels te danken aan goed voorbereid zijn. “Ik heb altijd pompen op voorraad en ik snap hoe de installatie werkt.” Ook gisten of andere negatieve kwaliteitsaspecten van de bijproducten zijn niet noemenswaardig. “Standaard zuur ik het voormengsel aan. De hoge omloopsnelheid is ook belangrijk.” Hij calculeert een voerkostenvoordeel van € 7 per afgeleverd varken; ruimschoots voldoende om de meerkosten terug te verdienen.

De vulbuizen voor de bijproductensilo’s zitten centraal bij elkaar. Ook de 2 voormengers hebben een nummer.
De vulbuizen voor de bijproductensilo’s zitten centraal bij elkaar. Ook de 2 voormengers hebben een nummer.

Kort lijstje tegenvallers

Het lijstje tegenvallers is kort; eigenlijk kan hij alleen de tijd en aandacht die inkopen van grondstoffen met zich meebrengt noemen. Ook het maken van de voormengsels kost een paar uur per week maar was ingecalculeerd. “Ik wil doorgaan zoals het nu gaat.” Grote veranderingen verwacht hij pas op het moment dat de nieuwe zeugenstal er staat. Met welke producten die zeugen gevoerd gaan worden, weet Hermans nog niet.

Het bedrijf van Paul Hermans.
Het bedrijf van Paul Hermans.

Systeem met pendels en sensors in de voerbak

Voor het voeren van bijproducten zijn verschillende technieken voorhanden. Paul Hermans werkt voor het aanmaken en rondsturen van het brijvoer met een zogenoemde pendelinstallatie. Daarvoor staan in de voerkeuken twee voorraadbakken waarin een rantsoen wordt klaargemaakt. Terwijl de ene charge naar de betreffende afdeling wordt gepompt, wordt in de andere bak alvast een andere charge gemaakt. Het geeft het systeem daarmee een hoge capaciteit. Ook is het mogelijk om relatief kleine porties voer te maken; dat is handig voor het systeem met sensorvoedering.

Onbeperkt brijvoer verstrekken

Hermans heeft omwille van de ruimte in de afdeling gekozen voor deze sensorvoedering. Onder in de trog zitten sensoren die de hoeveelheid voer in de bak bepalen en de snelheid meten waarmee de varkens het voer opnemen. Afhankelijk van de systeemmogelijkheden kan de voergift automatisch worden bijgesteld navenant de beoogde voergift. Het systeem maakt het ook mogelijk om onbeperkt brijvoer te verstrekken. Een nadeel is dat de varkens niet gelijktijdig kunnen vreten, zoals bij een lange trog wel het geval is.

Laatste reacties

Of registreer je om te kunnen reageren.