Varkenshouderij

Achtergrond

Waarom zeugenhouders voor vleesrijke zeugen kiezen

De vraag naar vettere varkens stijgt. Er is ook een tendens dat zeugenhouders omschakelen naar een magerder zeug die efficiënter biggen produceert.

Zeugenhouders stappen massaal over naar een vleesrijkere zeug. Ze willen een zeug die niet alleen meer biggen produceert en deze zelf kan grootbrengen, maar ook biggen met een hogere genetische aanleg om efficiënt vlees te produceren. Elke big die meer kan worden afgeleverd, vooral bij een hoge biggenprijs, levert de zeugenhouder extra euro’s op.

De nieuwe TN70-zeug heeft ondertussen ruim de helft van de Topigs 20-zeugen bij vermeerderaars vervangen. Al ruim een derde van de Nederlandse zeugenstapel is volgens Roy Strikkeling van Topigs Norsvin een vleesrijke TN70‘er. Ook de vleesrijke Deense zeugen hebben een wezenlijk aandeel verworven in de Nederlandse zeugenhouderij. Net als de TN70 produceren deze vleesrijkere zeugen meer biggen en hebben ze minder vet en meer spieren.
Tekst gaat verder onder de foto

Om te voldoen aan een iets vetter vleesvarken kiezen zeugenhouders met een TN70 zeug voor een Tempo eindbeer. - Foto: Topigs Norsvin
Om te voldoen aan een iets vetter vleesvarken kiezen zeugenhouders met een TN70 zeug voor een Tempo eindbeer. - Foto: Topigs Norsvin

Met een vleestypische Duroc, Tybor of Pietrain als eindbeer produceren deze vleesrijkere zeugen een big die als eindproduct een vleesvarken oplevert met veel mager vlees en minder vet. Een van de voordelen is dat deze vleestypische vleesvarkens een zeer gunstige voerconversie hebben. Op de Duitse markt is er vraag naar dit vleesrijke varken, vooral naar gelten en borgen. De afzet van berenvlees staat onder druk, onder andere doordat het vlees van de beren te mager is om er hammen van te maken.

Nu er meer vraag is naar varkensvlees vanuit de Aziatische markt is een trend te zien dat er meer vraag is naar producten die afkomstig zijn van de rijpere, vettere varkens. Nederlandse varkensslachterijen hebben mede om die reden afgelopen jaar de inkoopcondities en uitbetaling aangepast om vettere dieren meer te belonen.

Welke eindbeer is geschikt?

Vanwege deze gewijzigde uitbetaling van vooral de Nederlandse slachterijen is een verandering te zien in de keuze van de eindbeer. Dit jaar is tot nu toe 20% meer sperma van de Tempo gebruikt ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, aldus Strikkeling van Topigs Norsvin.

De vraag van de afnemer van de biggen, de vleesvarkenshouder en uiteindelijk de slachterij bepaalt voor welke eindbeer de zeugenhouder kiest. De zeugenstapel vormt de basis op het zeugenbedrijf en deze vervangen is niet zo eenvoudig. Veranderen van eindbeer heeft binnen een jaar al effect op de af te leveren vleesvarkens.

Economische beslissing

De keuze van de eindbeer is voornamelijk een economische beslissing. Voerleveranciers ondersteunen de ondernemers met deze rekensom, die uit een aantal componenten bestaan. Ruud de Groot, varkensspecialist bij Agrifirm, geeft aan dat er veel variabelen zijn die de keuze voor de genetica bepalen, zoals de opbrengst van de vleesvarkens, stalbezetting, biggen en genetische aanleg. Het eindproduct bestaat voor 50% uit de zeugenlijn en voor 50% uit de berenlijn. “Met het produceren van een vetter vleesvarken vanuit de genetica van een vleesrijke zeug geef je een stukje potentiële efficiëntie van vleesproductie uit handen”, aldus de Groot.

Minder uitval en minder antibiotica nodig

Een eindbeer die meer spek brengt, heeft ook voordelen. Meer spek geeft meer weerstand en vitalere biggen, waardoor er minder uitval is en minder antibiotica nodig zijn. Dat kan ook gunstig zijn in de huidige maatschappelijke discussies.

Een afleverconcept met een bredere range in aflevergewichten levert een efficiëntere stalbezetting op. Dat valt ook positief uit voor bedrijven die met een all-in all-out-systeem werken.

Azië vraagt vettere varkens

Voor slachterijen is het van belang dat ze niet één soort varken aan de haak krijgen, maar een mix van verschillende karkassen. Dit is noodzakelijk voor een goede vierkantsverwaarding richting de verschillende afzetmarkten in binnen- en buitenland. De afzetmarkt blijft constant in beweging, niet alleen in hoeveelheden, maar ook in waardering.
Tekst gaat verder onder de foto

Vanuit China is er meer vraag naar vetter varkensvlees. - Foto: ANP
Vanuit China is er meer vraag naar vetter varkensvlees. - Foto: ANP

De laatste jaren is een deel van de varkensvleesafzet van Europa verschoven naar de Aziatische markt, die vooral vettere onderdelen wenst. China wil meer zelfvoorzienend worden, maar als de export richting China minder wordt, is de verwachting dat andere Aziatische landen dit overnemen en die vragen ook vettere varkens. Lang niet alle onderdelen gaan naar China en daarnaast vraagt elk land om een verschillend stuk vlees.

Zo vragen Italië en Spanje naar vettere en zwaardere hammen om te drogen en de magere hammen worden uitgebeend voor retail-producten en vleeswaren. Azië vraagt vooral naar vettere buiken, terwijl de magere buiken in Europa in trek zijn. Ook in de afzetmarkt blijkt een tegenstelling. Intramusculair vet is gewenst voor de smaak, maar de vleesverwerkende bedrijven die uitbenen willen liever magerder onderdelen voor een hoger rendement.

‘Genetica zegt niet alles’

Genetica zegt dan ook niet alles. “Een veel voorkomende kruising van Topigs20 x Tempo kan bij de ene varkenshouder een heel ander karkas geven dan bij de andere zeugenhouder”, aldus Tije de Vries van slachterij Compaxo. De Vries vertelt verder dat management, voer en gezondheid een grote rol hierin spelen.

Ook al vraagt de afzet van varkensvlees om diversificatie, het gros van de zeugenhouders zal kiezen voor efficiënte vleestypische zeugen die meer biggen grootbrengt. Met de eindbeer is het eindproduct te sturen.

Vleesrijke zeug is topsporter en heeft eiwitrijk voer nodig

De biggenproductie van de nieuwe genetica, de vleesrijke zeug, stijgt en hierdoor zijn gezonde uiers met voldoende melkproductie nog belangrijker. Naast management en gezondheid speelt voeding hierin een grote rol. Voerleveranciers spelen hierop in met nieuwe voerconcepten.

De vleesrijkere zeug is te vergelijken met een topsporter. De zeugen zijn magerder en hebben hierdoor een hogere eiwitbehoefte voor de spierontwikkeling, anders kunnen ze niet optimaal presteren. Een tekort aan eiwitten in de vorm van aminozuren in het voer zorgt ervoor dat de zeugen afvallen en niet voldoende kunnen herstellen van de kraamperiode.

Dat bevestigt ook Torsten Köhler, innovatiemanager zeugen bij ForFarmers die dit jaar het nieuwe zeugenvoerassortiment Nova lanceerde. “Vleesrijkere zeugen hebben deze aminozuren niet alleen nodig in de lactatieperiode, maar ook tijdens de drachtperiode is een hoger gehalte aan eiwit nodig in het drachtvoer om de spieren in stand te houden.”
Tekst gaat verder onder de foto

De zeug kan alleen het extra voer opnemen als de gezondheid, en voornamelijk het maagdarmstelsel optimaal is. - Foto: Koos Groenewold
De zeug kan alleen het extra voer opnemen als de gezondheid, en voornamelijk het maagdarmstelsel optimaal is. - Foto: Koos Groenewold

Meer voer opnemen

De nieuwe genetica produceert meer biggen en moet hierdoor meer voer opnemen. De zeug kan alleen het extra voer opnemen als de gezondheid, en voornamelijk het maagdarmstelsel optimaal is. Alle zeugen zijn kwetsbaar voor maagzweren, maar bij een hogere prestatie is structuur nog meer van belang. Te fijn voer geeft kans op maagzweren. “We hebben wel bedrijven gezien waar tot 70 procent van de zeugen last heeft van maagzweren”, aldus Köhler.

Naast structuur is de samenstelling van de vezels van belang voor de darmgezondheid. Door de gehele cyclus heen moeten de vezels zo constant mogelijk gehouden worden, met als doel de transitie van dracht- naar lactovoer zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Voor alle genetica zullen er kleine aanpassingen nodig zijn. Zo hebben Deense zeugen bijvoorbeeld meer vezels nodig om rustiger te blijven in de drachtperiode. De basis voor een optimale prestatie in een volgende worp begint al in het kraamhok, waar naast aminozuren, structuur en vezels ook meer vitaminen nodig zijn.

Of registreer je om te kunnen reageren.