Varkenshouderij

Achtergrond

Huisverkoop varkensvlees is nichemarkt

Het aantal varkenshouders met verbreding is klein, huisverkoop is een nichemarkt. Toch levert huisverkoop een vast extra inkomen in het bedrijf.

Ongeveer een kwart van alle agrarische bedrijven past een vorm van verbreding toe. In de varkenshouderij is met 12% van de bedrijven minder verbreding. Een derde van de 383 in 2016 door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) geregistreerde verbreders wekt energie op. Huisverkoop wordt door 55 varkenshouders bedreven. Toch gaat Mariska van Koulil, projectleider multifunctionele landbouw bij ZLTO, ervan uit dat het aantal een stuk hoger ligt: “5 varkens per jaar worden niet opgegeven. Er zullen nog genoeg bedrijven zijn die een aantal keer per jaar een varken slachten en in pakketten verkopen, maar dat niet opgeven in de landbouwtelling.”

De Knoerishoeve overweegt een vleesautomaat aan te schaffen. Lees het verhaal onderaan dit artikel.

Kleinschalige bedrijven

De meeste bedrijven die aan huisverkoop doen, hebben vaak geen reguliere varkenshouderij. Juist deze kleinschaligere bedrijven creëren met hun verhaal de meerwaarde in het bedrijf. Het aantal bedrijven, kleinschalig of gangbaar, met huisverkoop neemt niet toe. Maar de bedrijven die aan huisverkoop doen, professionaliseren in rap tempo. Deze boerderijwinkels ontwikkelen zich van verkoop op een middag vanuit de keuken naar een kleine verkoopruimte die meerdere dagen per week open is.
Artikel gaat verder onder de grafiek.

Klant wil gemak

De overweging om met huisverkoop te beginnen, ligt vooral in het bieden van kwaliteit. Bij de kleinschaligere bedrijven gaat het ook om het verhaal. Consumenten zijn, mede door de voedselschandalen van de laatste jaren, meer op zoek naar zekerheden over hun voedsel. Belangrijke reden om rechtstreeks van een boerderij te kopen, is toch wel weten waar het voedsel vandaan komt. Die transparantie hebben veehouders voor op supermarkten. “Maar ook de supermarkten maken grote slagen in kwaliteit en transparantie. Dat is een van de redenen dat boerderijwinkels te maken krijgen met toenemende concurrentie van supermarkten”, waarschuwt Van Koulil. Niet elke boerderij heeft een geschikte ligging voor een boerderijwinkel. Volgens Koulil is uit peilingen onder consumenten naar voren gekomen dat ze maximaal 10 kilometer voor hun producten willen rijden. Tenzij een boerderij iets speciaals te bieden heeft.

Voor de minder courante delen moet ook afzet geregeld worden

Risico‘s

Het gemak van de consument komt ook terug in de vraag naar bepaalde producten. De tijd dat alle delen van het varken hun weg wel vonden, is voorbij. Consumenten zoeken vooral snel te bereiden producten in de vorm van worstjes, filetlapjes en karbonades. Dit brengt het risico mee dat er voor de minder courante delen ook een afzet geregeld moet worden. Het is al een uitdaging voor een beginnende huisverkoper om dicht in de buurt een slager te vinden die kleine aantallen dieren wil slachten en verwerken. Het zijn veelal de kleine slachterijen die dit doen.

Vers versus diepvries

Een van de belangrijkste keuzes die bij huisverkoop komt kijken, is de vraag hoe het vlees aangeboden wordt. Vers of ingevroren? Met verse verkoop moeten er veel kilo’s per week omgezet worden, omdat vlees nu eenmaal beperkt houdbaar is. Een vriezer biedt meer zekerheid, omdat de verkoop van een varken over meerdere weken gespreid kan worden. Door vooraf een klantenonderzoek uit te voeren, is een goede inschatting te maken welke verkoopmethode het best past.
Artikel gaat verder onder de tweet.

Seizoenspieken

Bij de keus van de verkoopmethode is het belangrijk rekening te houden met seizoenspieken. Varkensvlees wordt steeds meer als barbecueproduct gezien. In de zomer zal er meer vlees omgezet worden dan in de winter. Om daarop in te spelen, kan in de zomer wel meer geslacht worden, maar dan moet de verkoper wel de minder courante delen kwijt kunnen. Een combinatie tussen een koeling en een vriezer kan daarbij een oplossing zijn. De kosten voor de aanschaf van een professionele koeling of vriezer beginnen vanaf € 500 à € 600 voor modellen met een inhoud vanaf 270 liter en een schuifdeksel. Staande vriezers nemen minder ruimte in, maar zijn duurder; veelal begint dat bij € 1.200. Om minder tijd kwijt te zijn aan de verkoop, kiezen bedrijven ook vaker voor automaten waar klanten na betaling zelf het product uit kunnen halen. Een mogelijkheid om goedkoper aan een koeling of vriezer te komen, zijn executieveilingen, maar dan is er geen garantie dat het apparaat naar behoren werkt.
Artikel gaat verder onder de foto.

Vooral kleinschalige varkensbedrijven met een verhaal, zoals Akkervarkens, passen huisverkoop toe. - Foto: Hans Banus
Vooral kleinschalige varkensbedrijven met een verhaal, zoals Akkervarkens, passen huisverkoop toe. - Foto: Hans Banus

Maatwerk online

De laatste jaren is onlineverkoop sterk in opkomst. Voor beide partijen biedt dit uitkomst. Klanten kunnen hun gewenste hoeveelheid bestellen en krijgen deze veelal thuisbezorgd. Op locatie ophalen wordt ook veel toegepast, in korte tijd alle klanten op het erf kost dan relatief weinig tijd. Er zijn verschillende initiatieven die pas varkens slachten op het moment dat alle vleespakketten verkocht zijn. Het werken met pakketten op bestelling heeft als voordeel dat de te verkopen hoeveelheden vooraf bekend zijn. Vaak worden bij deze verkoopmethodes alle onderdelen van een varken in de pakketten verkocht.

Oplopende kosten nadelig

Goed aangepakte huisverkoop kan al snel geld opleveren. Een ruimte voor verkoop is meestal wel voorhanden, alleen zal die ingericht moeten worden volgens hygiëne-eisen. Van andere sectoren zijn ruim voldoende rekenvoorbeelden bekend, van de varkenshouderij echter niet. Aan de hand van gegevens uit de andere sectoren is er toch een redelijke inschatting te maken.

Het voorbeeld hieronder is gebaseerd op een huisverkoop met 145 varkens per jaar, die per stuk 60 kilo verkoopbaar vlees leveren dat voor gemiddeld € 8 per kilo verkocht wordt. De € 15.000 aan winkelinventaris is voor een uitgebreidere winkelinrichting. Veel huisverkopers beginnen met een kleine bijruimte met een enkele koeler of vriezer, waardoor dit bedrag lager kan uitvallen en ook de aanschaf van tweedehands koeling kan de opstartkosten verlagen. Met een volledige winkelfunctie blijft er ruim € 16.000 per jaar over.
Artikel gaat verder onder deze foto.

Van de varkenshouderij zijn geen rekenvoorbeelden voorhanden over huisverkoop, maar een inschatting valt wel te maken. - Foto: Van Assendelft Fotografie
Van de varkenshouderij zijn geen rekenvoorbeelden voorhanden over huisverkoop, maar een inschatting valt wel te maken. - Foto: Van Assendelft Fotografie

‘In de zomer draaien we op zondag de omzet van een week’

Verkoop van varkensvlees (‘De Knoerishoeve’) is al lang verweven met het bedrijf Peters-Van Dijk.

Voor de overname door Mark en Marielle verkochten Henk en Nellie al kwart en halve varkens. Na de overname in 1997 bouwden ze dit uit met een winkel in de garage. “We kunnen niet concurreren met supermarkten, maar moeten het van de Brabantse gemoedelijkheid hebben. Er zit altijd volk. De een komt voor een bakske koffie en bedenkt zich dan dat een stukje vlees ook wel nodig is, de ander komt voor het vlees en blijft buurten”, lacht Mark.

Naam: Nelli (69), Henk (72) Peters. Plaats: Odiliapeel (N.-Br.). Bedrijf: Nellie en Henk verkopen sinds 1997 varkensvleesproducten. Dochter Marielle runt samen haar man Mark In vof een halfgesloten bedrijf met 1.000 zeugen en 5.000 vleesvarkens. - Foto: Van Assendelft Fotografie
Naam: Nelli (69), Henk (72) Peters. Plaats: Odiliapeel (N.-Br.). Bedrijf: Nellie en Henk verkopen sinds 1997 varkensvleesproducten. Dochter Marielle runt samen haar man Mark In vof een halfgesloten bedrijf met 1.000 zeugen en 5.000 vleesvarkens. - Foto: Van Assendelft Fotografie

Elke maandag gaan er 7 of 8 opfokgelten naar de slager, hoeveel er uiteindelijk zelf verkocht worden, ligt ook aan het seizoen. Op donderdag haalt Henk het vlees op, wat dan tot zondag vers verkocht wordt. Daarnaast ligt er ook altijd vlees in de vriezer. Mark kiest bewust voor gelten: “We hebben altijd gelten die net niet goed genoeg zijn voor de fokkerij. Zo heb je ook nooit risico op berengeur. En het vlees is wat meer doorregen en heeft meer smaak.”

Klanten uit de wijde omtrek

Het barbecueseizoen is topdrukte: “Dan draaien we op een zondag een grotere omzet dan anders de hele week.” De klanten komen inmiddels uit de wijde omtrek, mede omdat ze weten wat ze kopen: ambachtelijk klaargemaakt vlees zonder extra vocht of conserveringsmiddelen. Ze werken samen met Manders Maaltijdservice uit Volkel, zo hoeven mensen maar naar één adres om de hele barbecue te regelen.

De veehouders verkopen ook veel worstenbroodjes en snuitjes, kleine worstenbroodjes in de vorm van een varkenssnuit. Ondanks de oplopende productiekosten voor slachten, keuren, portioneren en verpakken, is de huisverkoop een mooie extra tak.

Aanschaf vleesautomaat

Ze overwegen bij De Knoerishoeve een vleesautomaat aan te schaffen. “Als ons pap en ons mam ermee stoppen, gaan we er zeker mee door. We hebben wel eens aan een boerderijwinkel gedacht, maar dat moeten pa en ma nu ook nog aan kunnen. Zodra er vreemde arbeid bij moet, dan wordt het lastiger. Die mensen moeten ook aan hun uren komen en je weet eigenlijk nooit wanneer er volk komt”, overdenkt Mark.

Of registreer je om te kunnen reageren.