Varkenshouderij

Achtergrond

Met slimme module 24/7 zicht op klimaatverloop

Een slimme module monitort continu de niveaus CO2 en vocht. Het helpt John van Kessel de ventilatie in zijn stal nauwkeurig in te stellen.

Als John van Kessel in de kraamafdeling naar de zijgevel wijst, is het even goed kijken. “Dat is alles, dat kleine kastje.” Het heet officieel ClimAlert en wordt sinds dit jaar door voerfabrikant Nijsen/Granico in de markt gezet. Het is een slimme module met 4 sensoren om de niveaus CO2 en vocht, de temperatuur en de luchtdruk te meten. “Eerder liet ik 1 keer per jaar het klimaatsysteem doormeten. Maar dat is een momentopname.”

Ook de klimaatapparatuur kan wel de minimum- en maximumtemperatuur aangeven, maar niet het exacte verloop over de dag en de nacht. Toen Van Kessel hoorde van het systeem was hij dan ook snel om. Ook omdat hij interesse heeft in gebruik van data om daarmee oorzaken van afwijkingen in de productie op te sporen.


  • John van Kessel (34) heeft met vader Ricus en zijn vrouw Vivian een zeugenbedrijf. De gespeende biggen (PIC x 408) worden afgezet in Duitsland. - Foto's: Bert Jansen

    John van Kessel (34) heeft met vader Ricus en zijn vrouw Vivian een zeugenbedrijf. De gespeende biggen (PIC x 408) worden afgezet in Duitsland. - Foto's: Bert Jansen

  • Bedrijfsgegevens: 850 zeugen • 6 weken, leeftijd aanvoer gelten • 1,5-weekproductiesysteem • 14 productiegroepen • 3 mensen werkzaam

    Bedrijfsgegevens: 850 zeugen • 6 weken, leeftijd aanvoer gelten • 1,5-weekproductiesysteem • 14 productiegroepen • 3 mensen werkzaam

Continu 4 metingen

De sensoren van de ClimAlert doen dus continu 4 metingen. Temperatuur is vooral bruikbaar om het verloop te zien en de stalapparatuur te ijken. De hoeveelheid CO2 in de lucht is een goede indicator of er voldoende luchtverversing is. Waarden boven 3.500 ppm duiden op te weinig ventilatie. Ook de hoeveelheid vocht in de lucht geeft een beeld van het ventilatieniveau. Deze moet rond 60% liggen. Een te natte afdeling zorgt voor ziektedruk; een te droge afdeling geeft irritatie aan slijmvliezen.

In de zomer is het bovendien bruikbaar bij het inschakelen van de vernevelingsinstallatie om de temperatuur van de inkomende lucht te doen dalen. Het meten van de luchtdruk geeft inzicht in de hoeveelheid onderdruk en afwijkingen door bijvoorbeeld windinvloeden. Deze worden berekend met data van metingen buiten de stal.


  • De ClimAlert is een klein kastje dat 4 metingen kan verrichten. De module gaat regelmatig naar een andere afdeling.

    De ClimAlert is een klein kastje dat 4 metingen kan verrichten. De module gaat regelmatig naar een andere afdeling.

  • Via een opening aan de onderkant meet de ClimAlert de temperatuur, percentage CO2 en vocht en de luchtdruk.

    Via een opening aan de onderkant meet de ClimAlert de temperatuur, percentage CO2 en vocht en de luchtdruk.

  • Van Kessel kan de gegevens bekijken via een internettoepassing. Naast de actuele stand van zaken is ook het historisch verloop te zien.

    Van Kessel kan de gegevens bekijken via een internettoepassing. Naast de actuele stand van zaken is ook het historisch verloop te zien.

De data worden draadloos naar het netwerk gestuurd. Via de pc krijgt de varkenshouder de data te zien. Naast de actuele stand in een dashboard en historische grafieken kan hij de data ook exporteren voor verdere analyse.

Ventilatie aangepast

Zijn eerste positieve ervaring met het systeem had de varkenshouder direct na installatie afgelopen zomer. Hij had in die periode namelijk nevelkoeling aangelegd en de fabrikant beloofde een daling tot 7 graden van de temperatuur van de binnenkomende lucht. Dat bleek aardig te kloppen. “Maar alleen bij droge dagen. Bij een te hoge luchtvochtigheid is het effect minder.” De meting gaf hem het inzicht dat het pas zinvol is om de koeling aan te zetten na 10.00 uur in de ochtend.

Uit metingen van de CO2 bleek in de zomermaanden een erg laag gehalte tijdens de nachtelijke uren. “De instelling op basis van temperatuur van de klimaatcomputer was niet nauwkeurig genoeg.” Op basis daarvan besloot hij de minimumventilatie zo’n 5% te laten zakken. Overigens noemt Van Kessel het opvallend dat er telkens een CO2-stijging is rond het voeren van de zeugen. Blijkbaar leidt dat direct tot extra vrijkomen van CO2.

Een aantal instellingen in de klimaatcomputer is inmiddels aangepast, zoals de minimumventilatie in de winter.
Een aantal instellingen in de klimaatcomputer is inmiddels aangepast, zoals de minimumventilatie in de winter.

De varkenshouder verwacht de komende maanden meer inzicht te krijgen in het werkelijke ventilatieniveau en zal waar nodig de apparatuur bij te stellen. Dat geldt ook voor het moment van inschakelen van de verwarming; daarvoor zijn de gehaltes CO2 en vocht goede indicatoren. Zolang hij maar 1 module heeft, blijft deze 5 weken in een afdeling en eventueel nog 5 weken ter controle als instellingen zijn veranderd. Daarna verhuist het systeem naar een andere afdeling.

Gewichtsverloop zeugen

Een ander vlak waar hij voordeel verwacht, is het koppelen met productiegegevens. Hij noemt met name een voldoende hoge voeropname van de zeugen voor het behoud van de conditie. Het koppelen van bijvoorbeeld het gewichtsverloop van de zeugen aan de klimaatgegevens, geeft inzicht in de relatie tussen die 2 en of aanpassingen nodig zijn in het klimaat.

“Ik ben ook benieuwd naar de verschillen tussen de 2 klimaatsystemen in de kraamstal, omdat de voeropname soms afwijkt.” Een deel is voorzien van plafondventilatie met frisseneuzensysteem in de zomer; in de andere afdelingen komt de lucht via bakken tegen de zijgevel bij de zeugen.

Van Kessel is benieuwd naar het effect van het type klimaatsysteem in de kraamafdelingen. Hier het frisseneuzensysteem.
Van Kessel is benieuwd naar het effect van het type klimaatsysteem in de kraamafdelingen. Hier het frisseneuzensysteem.

De mogelijkheden om dit optimaal te doen, zijn met 1 module beperkt. De varkenshouder had het ambitieuze plan om 14 modules aan te schaffen. Hij werkt met een 1,5-weeksysteem en 14 productiegroepen. Bij elke productiegroep zou dan continue 24/7 alles gemeten worden. “Dat biedt zoveel meer mogelijkheden.” Van Kessel schrok echter van het prijskaartje dat daar aanhing. “We betalen nu € 50 per maand per module.” Voor 1 module vindt hij dat prima, maar € 8.400 per jaar is toch wel wat te gortig. De varkenshouder sluit niet uit in de komende jaren het aantal wel uit te breiden als prijzen dalen. Voor nu draagt het systeem alvast bij aan meer betrouwbare instellingen en inzicht in de werking van het hele klimaatsysteem.

Of registreer je om te kunnen reageren.