Varkenshouderij

Achtergrond

Betrouwbare alarmering van belang op varkensbedrijf

Door schaalvergroting groeit ook de financiële waarde achter alle technische installaties op het bedrijf. Snel en betrouwbaar doorgeven van een alarmmelding is van belang.

Als varkenshouder heb je de verantwoordelijkheid over levende have. Hierbij hoort ook een werkend alarmsysteem dat waarschuwt als er problemen zijn bij regelapparatuur, zoals het automatisch voersysteem en klimaatcomputers, maar ook bij brand.

➤ 5 opties voor het versturen van een alarmmelding
➤ Aandachtspunten voor het doorgeven van storingen

Overschakelen van ISDN-lijnen

Volgend jaar verdwijnen de ISDN-lijnen en moeten varkensbedrijven die hier gebruik van maken, overschakelen naar bijvoorbeeld een breedbandoplossing zoals internetbellen. Indien op het bedrijf gebruik gemaakt wordt van het doorgeven van storingen via deze ISDN-lijn is het van belang of het huidige alarmeringssysteem ook geschikt is voor internetbellen. Voldoet een aanpassing van het systeem of moet er geïnvesteerd worden in een geheel nieuw systeem.

Voor veel veehouders gaf ISDN, ten opzichte van een analoge lijn, het voordeel dat op hetzelfde abonnement er tegelijkertijd gebruik gemaakt kon worden van 4 telefoonlijnen, voor bellen, internetten, eventueel nog een fax en doorgeven van de alarmering van de technische installaties in de stal. De ‘gewone’ analoge lijn, ook wel PSTN genoemd blijft nog wel bestaan. “De techniek achter analoge telefonie verandert wel, maar daar merken klanten niks van”, aldus een woordvoerder van KPN die verder aangeeft dat klanten de diensten die via de telefoonlijn lopen, ook gewoon kunnen blijven gebruiken. Voor ISDN is dat een ander verhaal, daar gaat KPN per 1 september 2019 definitief mee stoppen.

Privé en zakelijk gebruik

Op een gezinsbedrijf lopen privé en zakelijk vaak door elkaar heen. “Het komt regelmatig voor dat installateurs met spoed het alarmsysteem in de stal moeten aanpassen of vernieuwen omdat er privé en dus ook zakelijk is overgeschakeld naar internetbellen, maar het alarmsysteem hier niet op aangepast is”, vertelt Marc Kooistra accountmanager bij Adésys die het Octalarm-IP-systeem levert aan installateurs.

Octalarm meest betrouwbaar

Installateurs geven aan dat het alarmsysteem Octalarm momenteel het meest betrouwbare systeem op de markt is. Kooistra geeft aan dat voor alarmsystemen die na 2008 nieuw zijn aangeschaft met een internetaansluiting, aangepast kunnen worden naar internetbellen. Hiervoor is een internetmodem met een analoge poort nodig en een extra noodstroomvoeding à € 225 voor het internetmodem. Oudere alarmsystemen moeten in zijn geheel worden vervangen. Een nieuw Octalarm-IP is beschikbaar vanaf € 1.215, afhankelijk van het aantal ingangen.

Welke opties zijn er?

Voor het doorgeven van het alarm hebben varkenshouders de keuze tussen een analoge lijn (PSTN), semafoon, VoIP (internetbellen), gsm/4G (mobiel bellen) of de satelliet.

In bepaalde gevallen stellen verzekeraars meerdere opties van communicatie (redundantie) verplicht in de voorwaarden. “Als je verstikking door uitval van ventilatiesystemen wil verzekeren, dan is een alarmering bij storing in het ventilatiesysteem verplicht”, aldus John de Hoon van Interpolis. Hij geeft aan dat de werking van het klimaatsysteem ook van belang is voor het welzijn van de dieren. In de moderne stallen zijn de dieren afhankelijk van techniek die wel eens een storing geeft.

Waar is de storing?

Het is van belang voor de varkenshouder om te bepalen van welke storingen je een alarmmelding wilt ontvangen en wie deze ontvangt. Het is verstandig om voer en klimaat op een aparte ingang van de alarmering te monteren om een verschil in meldingen te krijgen. Voor de kosten hoeft een varkenshouder het niet te laten. “Het verschil in een Octalarm met 2 ingangen en een met 12 ingangen is nog geen € 450”, geeft Kooistra aan. Als er regelmatig een alarmmelding voor het voer komt, dat niet levensbedreigend voor de dieren is, kan de volgende melding van een uitval van een ventilator makkelijker genegeerd worden met ernstigere gevolgen. Ook is het advies om de verschillende stallen op een aparte ingang te plaatsen. Dit bespaart de ondernemer tijd om te zoeken waar de storing is.

Verzekeren voor schade

De techniek kan je ondanks alles toch in de steek laten en als je het financiële risico daarvan niet kunt dragen is een verzekering een oplossing. Meerdere verzekeraars bieden een verzekering aan voor schade door verstikking van dieren bij uitval van ventilatiesystemen.

Regelmatig testen van het bedrijfsalarm is goed in te plannen

Hierbij gelden aanvullende eisen aan de klimaatinstallatie waarbij een alarminstallatie en het testen hiervan verplicht is. “Een zeugenbedrijf is gewend om met vaste protocollen te werken. Regelmatig testen van het bedrijfsalarm is goed in te plannen”, aldus De Hoon, die aangeeft dat dit nog onvoldoende gebeurt. Liever nog ziet De Hoon dat er meer geïnvesteerd wordt in preventief onderhoud van de systemen, dan te vertrouwen op een alarmering en een verzekering. Onderhoud vergroot de bedrijfszekerheid van de installatie.

Betrouwbaarheid op locatie

Het is voor de varkenshouder van belang om in beeld te hebben welke communicatie-opties er op de bedrijfslocatie mogelijk zijn en wat de betrouwbaarheid is. Niet alle providers van mobiele telefonie hebben overal een goed bereik. Glasvezel in het buitengebied is in opkomst. Er zijn veel initiatieven geweest en nu nog gaande om glasvezel aan te leggen. “Voor snel internet is het een uitkomst, maar omdat veel toepassingen gebruik maken van het medium internet is het ook kwetsbaarder dan de analoge lijn”, geeft De Hoon aan die meer zekerheid ziet in het doorgeven van meldingen via de satelliet zoals AgroAlarm dat doet.

24 uur per dag lijnbewaking

Kooistra geeft aan dat internet niet meer weg te denken is in de huidige maatschappij. “We bieden met lijnbewaking 24 uur per dag controle op de verbinding. Als er geen verbinding meer is met het alarmsysteem wordt er een mail of sms verstuurd vanaf de online server naar de eindgebruiker”, aldus Kooistra. De lijnbewaking van Adésys, is voor alle klanten zelf in te stellen in het alarmsysteem en kosteloos. Momenteel zijn er echter minder dan 1.000 gebruikers die dat ook werkelijk hebben gedaan. Het is van groot belang dat de alarmmeldingen aankomen bij de eindgebruiker en hiervoor zijn er diverse opties, maar uiteindelijk is de ondernemer zelf verantwoordelijk voor de actie die ondernomen wordt. En dat kan preventief zijn of reactief naar aanleiding van een alarmering.

Aandachtspunten voor het doorgeven van storingen

Verzekeraars stellen een aantal belangrijke voorwaarden aan de werking en communicatie van alarmsystemen. In het geval van een verzekering bij verstikking/uitval van regelapparatuur gelden er strenge maatregelen en komt er een expert vooraf kijken of er een verzekering mogelijk is.

Elke verzekeraar heeft eigen polisvoorwaarden, lees het polisblad goed door om misverstanden te voorkomen. Let wel op dat je als ondernemer altijd zelf verantwoordelijk bent voor het doorgeven en ontvangen van een alarmmelding.

Elk jaar een nieuwe mobiel uit voorzorg

Een betrouwbare alarmering is van groot belang op de ‘Grenshoeve’ vertelt Jan Scholten, bedrijfsleider op het zeugenbedrijf van Handelshuis Schuttert in Beerzerveld (Ov.).

Jan Scholten (58) is verantwoordelijk voor de alarmering en krijgt alle meldingen op zijn mobiel of semafoon binnen. Via een voicemail kan de exacte locatie van de storing snel worden gevonden en opgelost. - Foto: Joris Telders
Jan Scholten (58) is verantwoordelijk voor de alarmering en krijgt alle meldingen op zijn mobiel of semafoon binnen. Via een voicemail kan de exacte locatie van de storing snel worden gevonden en opgelost. - Foto: Joris Telders

De resultaten van 2.000 vermeerderingszeugen met biggen en eigen aanfok is mede afhankelijk van de techniek in de stallen. Omdat het doorgeven van storingen feilloos moet werken is dit jaar het 7 jaar oude alarmsysteem vervangen door een nieuw systeem met meer ingangen.

12 opties om storing door te geven

Het nieuwe alarmsysteem heeft de mogelijkheid om voor 12 opties een storing door te geven. En deze 12 ingangen zijn ook allemaal in gebruik door de 2 stallen die gescheiden zijn aangesloten op het alarmsysteem. Storingen van de brijvoerinstallatie, de klimaatcomputers, de frequentieregelaars en de stroomtoevoer van de beide stallen en aggregaten worden gemeld. Van elke storing krijgt Scholten een sms-bericht op zijn mobiele telefoon met daarin een code en daarnaast een voicemail bericht waarop ingesproken is welke stal het betreft en wat voor soort storing. “Dat scheelt een zoektocht, vooral op een bedrijf met deze omvang”, aldus Scholten die verantwoordelijk is voor de alarmering en ook alle meldingen binnen krijgt. “Met een brijvoerinstallatie heb je gewoonweg wat vaker een storing dan met alleen ventilatiesysteem, dan is het goed om te weten wat voor melding het is en je gerichte actie kunt ondernemen.”

Semafoon meest betrouwbaar

De bedrijfsleider woont niet bij het bedrijf en is ook niet elk weekend in de stal aanwezig. Daarom is er een tweede telefoon op het bedrijf voor de medewerker in het geval Scholten niet bereikbaar is. In het weekend wordt er ook gebruik gemaakt van een semafoon voor het doorgeven van storingen.

De semafoon is het meest betrouwbaar om meldingen te ontvangen, maar heeft wel als nadeel dat je niet kunt zien waar de storing is en je moet er wel aan denken om het apparaat mee te nemen. “Mijn mobiel heb ik dag en nacht bij me en de 4G-verbinding heeft hier een goed bereik, ook in de stallen”, aldus Scholten. Een bijkomend voordeel is dat met de mobiel ook de brijvoerinstallatie opnieuw opgestart kan worden.

Regelmatig een nieuwe telefoon

Om betrouwbare meldingen te kunnen blijven ontvangen schaft de bedrijfsleider elke 1 à 2 jaar een nieuwe telefoon aan, als deze al niet eerder sneuvelt tijdens het werk. Scholten wil het risico niet nemen dat de telefoon meldingen niet ontvangt doordat de telefoon te vol is en hierdoor traag is.

Of registreer je om te kunnen reageren.