Varkenshouderij

Achtergrond 1 reactie

Win stalwarmte terug, bespaar op stookkosten

Warmteterugwinning via stalwarmte kan op diverse manieren. De terugverdientijd hangt af van meerdere factoren en verschilt per bedrijf.

Er zijn verschillende technieken voor het terugwinnen van stalwarmte. Dat kan voordelen opleveren, ook in bestaande situaties. De grootste winst zit vaak in het reduceren van stookkosten. Het verhogen van de minimumventilatie en klimaatverbetering hebben daarnaast een positieve uitwerking op de resultaten. Henk Altena, adviseur Bouw bij ingenieursbureau Rombou, heeft hoge verwachtingen van het terugwinnen van stalwarmte. “Dat is in mijn ogen een vorm van kwaliteitsverbetering. Maar blijf goed beoordelen of een techniek voldoende rendabel is.”

Henk Altena, adviseur bouw bij ingenieursbureau Rombou (rechts), heeft hoge verwachtingen van warmteterugwinning. Varkenshouder Jos Bessembinder (links) gebruikt geen warm water uit de stal, maar pompt grondwater op. - Foto: Ruud Ploeg
Henk Altena, adviseur bouw bij ingenieursbureau Rombou (rechts), heeft hoge verwachtingen van warmteterugwinning. Varkenshouder Jos Bessembinder (links) gebruikt geen warm water uit de stal, maar pompt grondwater op. - Foto: Ruud Ploeg

Hergebruik warmte via luchtwasser

Varkens produceren veel warmte. Deze warmte is altijd voorradig, maar wordt meestal naar buiten geventileerd. Het is mogelijk om de stalwarmte deels op te vangen. Dat kan via de luchtwasser. Het waswater wordt opgewarmd door ventilatielucht. Deze warmte kan worden herbenut via een zogenoemde platenwisselaar. Die zet het verwarmde waswater om in schoon warm water, waardoor het beter toepasbaar is. Ook zonder een luchtwasser kan met een warmtewisselaar de warme ventilatielucht worden gebruikt voor het verwarmen van water (lucht/water) of inkomende buitenlucht (lucht/lucht). Een centraal luchtafvoerkanaal is daarbij van belang.

Besparing stookkosten met warmtepomp en luchtinlaatwisselaar

Het verwarmde water uit de luchtwasser is zo’n 18 graden. Het water kan worden gebruikt door een warmtepomp of een luchtinlaatwisselaar. De warmtepomp is een elektrische kachel die het water verder opwarmt tot 45 graden. Via ruimte- of vloerverwarming kan het water worden gebruikt voor het verwarmen van de hokken. “De warmtepomp heeft een COP-waarde van 4-5. Dat staat voor een laag verbruik en een hoog rendement”, aldus Altena, die met dit systeem een stookkostenbesparing van 60% voorziet.

Een ander systeem is de toepassing van een luchtinlaatwisselaar. Het verwarmde water van 18 graden wordt gebruikt om inkomende buitenlucht mee te verwarmen. Bij een buitentemperatuur van -10 graden kan de inlaatlucht met alleen stalwarmte worden verwarmd tot 8 graden boven nul. “Het risico op tocht en vochtige binnenkomende lucht wordt weggenomen en de minimumventilatie kan omhoog”, zegt Altena, die een besparing van 50% op de stookkosten mogelijk acht en daarbij een verbetering van de technische resultaten voorspelt.

Met een luchtinlaatwisselaar is het ook mogelijk om koude buitenlucht direct met warme lucht in contact te brengen. “Ook met deze techniek voorkom je tocht en vochtige lucht en kunnen stookkosten met de helft worden teruggebracht.”

Varkenshouder Jos Bessembinder in Wierden (Overijssel) past een alternatieve manier toe. Hier wordt geen warm water uit de stal gebruikt, maar grondwater opgepompt. Altena: “Grondwater is wat kouder, waardoor het rendement van de warmtepomp wat lager is. Met grondwater kan wel goed worden gekoeld.”

Investering in warmtepomp snel terugverdiend

Met een rekenvoorbeeld toont Altena aan dat de investering in een warmtepomp, bij de benutting van stalwarmte, in ruim drie jaar kan worden terugverdiend. “Stel je hebt een stal voor 400 zeugen en je stookt 75 kuub aardgas per zeug per jaar. Dat is 30.000 kuub op jaarbasis. Een kuub aardgas kost € 0,50. De stookkosten komen uit op € 15.000. De warmtepomp kost bijvoorbeeld € 35.000. Daarmee is een besparing van 60% mogelijk. Dat komt neer op € 9.000 per jaar. Voor de investering in deze duurzame techniek beur je bovendien een ISDE-subsidie van circa € 5.000, waardoor de terugverdientijd iets meer dan drie jaar is.”

Altena benadrukt dat de voordelen van het terugwinnen van stalwarmte afhangen van meerdere factoren. Op zeugenbedrijven liggen de meeste kansen. Puur kijkend naar het reduceren van stookkosten zijn de mogelijkheden op vleesvarkensbedrijven met een gasverbruik van 2 tot 3 kuub per plaats per jaar beperkt. “Maar in combinatie met koelen kan warmteterugwinning toch interessant zijn. Zeker de opties om inkomende buitenlucht voor te verwarmen kunnen voordelen bieden”, aldus Altena, waarbij hij doelt op mogelijke verbetering van de technische resultaten. “Het is erg interessant om de minimumventilatie te verhogen zonder tegelijkertijd de kans op tocht te vergroten. Dat vertaalt zich vaak in een betere groei en minder gezondheidsproblemen en dat levert euro’s op.”

Eén reactie

  • WGeverink

    Energie wordt telkens duurder en warmte wisselaars besparen energie maar gebruiken ook energie. Ook vragen warmte wisselaars onderhoud en reparaties. Voor je je geld investeerd in zaken die elke maand geld kosten aan energie, reparaties en tijd kijk eerst eerst naar de isolatie! Een flink pak isolatie op het plafond en de buitenmuren maakt het op temperatuur houden van een stal een fluitje van een cent. En van isolatie krijg je ook niet elke maand een rekening. Ik ben een grote fan van isolatie. Het zou trouwens wel gaaf zijn als op een goed geisoleerd gesloten bedrijf met de ventilatie warmte uit de vleesvarkensstal de kraamstal en biggen afdelingen verwarmd zou kunnen worden.

Of registreer je om te kunnen reageren.