Varkenshouderij

Achtergrond 9 reacties

Antibioticavrij vergt communicatie

Een groeiende groep bedrijven produceert varkens die verschoond blijven van antibiotica.

Het aantal programma’s met varkens die geen antibiotica krijgen, groeit snel. Een paar voorbeelden: varkenshandel Schuttert is met vleesverwerker Tönnies betrokken bij een vleesconcept voor de Zweedse markt, waarbij in de vleesvarkensfase geen antibiotica zijn toegestaan; het long tail-programma. De Duitse marktleider in biggen, LFD, lanceerde onlangs zijn premiumvleesconcept Value Schwein. Ook hier speelt antibioticavrije varkensvleesproductie een rol.

Een klein jaar geleden meldde Keten Duurzaam Varkensvlees dat zij startte met antibioticavrije varkensproductie. KDV kan al vlees van deze varkens leveren. Tot slot draait het Deense vleesbedrijf Danish Crown al twee jaar proef met varkens die niet in aanraking zijn geweest met antibiotica. De lijst is niet compleet, maar toont de snel groeiende belangstelling voor dit onderwerp.

Jaap de Wit junior is ketenmanager van Keten Duurzaam Varkensvlees (KDV) en verwacht veel van antibioticavrije varkensproductie. "De belangstelling voor varkens uit dit concept is groot." Momenteel is KDV in overleg met afnemers hoe zij de claim ‘antibioticavrij’ kunnen borgen. Welke tests gaan ze uitvoeren? Hoeveel steekproeven moeten genomen worden en waar zitten de risico’s, zijn vragen die daarbij aan de orde komen. Afnemers van het vlees moeten geloven in het concept en vertrouwen hebben in de keten, betoogt De Wit.

RFID-chips

Vertrouwen in de keten en de borging van het concept is noodzakelijk om überhaupt over de afzet van antibioticavrije varkens na te denken. Het is een gegeven dat het niet lukt alle varkens onbehandeld aan de slachtlijn te krijgen. Percentages tussen 60 en 70 zijn haalbaar, blijkt in de praktijk. Daarbij gaat het om de antibiotica-inzet vanaf de eerste levensdag van het varken. Een RFID-chip (Radio Frequency Identification) is volgens De Wit het beste hulpmiddel om eventueel antibioticagebruik vast te leggen. De chip heeft het bijkomend voordeel dat slachtgegevens van varkens zijn te koppelen met informatie uit de stal. Bij KDV zijn 20 varkenshouders die met RFID-chips werken.

Het lezen van een chip in het varkensoor. De borging is cruciaal bij antiboticavrije varkens. - Foto: Ronald Hissink
Het lezen van een chip in het varkensoor. De borging is cruciaal bij antiboticavrije varkens. - Foto: Ronald Hissink

Denemarken: bonus omlaag

In Denemarken doen ze niet moeilijk. In het antibioticavrije programma van marktleider Danish Crown knippen de boeren een blik uit het oor van een varken dat is behandeld met antibiotica. Daarnaast vinden ook onaangekondigde audits plaats in Denemarken, test Danish Crown de varkens in de slachterij en vindt monitoring plaats op de boerenbedrijven.

Danish Crown, en vooral de 30 boeren die antibioticavrije varkens leveren, zitten met een ander probleem. Vanaf mei 2017 gaat de bonus voor deze varkens omlaag van 26 cent per kilo nu naar 20 cent, laat het bedrijf bij monde van een woordvoerder weten. De Denen exporteren het gros van de vlees van de 3.000 antibioticavrije varkens die zij wekelijks slachten, naar de Verenigde Staten. Het lukt het vleesbedrijf echter niet de meerkosten uit de markt te halen. Het project van de coöperatieve vleesverwerker mag niet worden betaald over de rug van de boeren die gangbare varkens produceren, vandaar een verlaging van de bonus.

'Het vlees moet merkbaar lekkerder smaken. Dat is het nummer-1 criterium'.

Breder dan antibioticavrij

Jorg Göbert is directeur van het Duitse LFD-Holding, de nieuwe naam voor de voormalige Straathof-bedrijven in Duitsland. LFD heeft onder de naam Value-Schwein een concept ontwikkeld voor premium-varkensvlees. Antibioticavrije varkensproductie is ook onderdeel van dit concept. Maar het is niet het enige en zeker niet het belangrijkste element, benadrukt Göbert. Het premium-varkensvlees van LFD onderscheidt zich op tal van andere vlakken waaronder herkomst, dierenwelzijn, geen gebruik van gmo-grondstoffen in het voer en het allerbelangrijkste: smaak. LFD claimt dat het met zijn eigen aanfok de basis legt voor varkensvlees dat écht lekkerder is. Göbert: "Het vlees moet merkbaar lekkerder smaken. Dat is het nummer-1 criterium." Consumenten kopen het vlees niet weer, als alleen niet-tastbare claims op het etiket zijn vermeld. Dat het 'extra lekkere' varkensvlees van LFD ook komt van dieren die nooit in aanraking zijn gekomen met antibiotica, is een extra pluspunt. Zeker voor de groeiende groep consumenten die bezig is met de eigen gezondheid en een gezonde levensstijl. Voor andere consumenten weegt juist productie in Duitsland zwaarder, of meerdere argumenten opgeteld.

De LFD-directeur is ervan overtuigd dat met name in Zuid- en Zuidwest-Duitsland markt is voor varkensvlees van onbehandelde dieren. Daarnaast gelooft hij dat ook buiten Duitsland markt is voor vlees van antibioticavrije varkens. LFD werkt ook met RFID-chips. Dat is noodzakelijk in de ogen van Göbert. "We moeten volkomen transparant werken om onze claim te kunnen onderbouwen. Afnemers van deze varkens willen de garantie dat ze ook daadwerkelijk antibioticavrij zijn geproduceerd."

Kritische consument

De consument kijkt steeds kritischer naar de veehouderij. Dierenwelzijn, emissies en diergezondheid zijn thema’s die een groeiende groep mensen bezighouden. In zijn vooruitblik op de vleesmarkt voor 2017 adviseert Rabobank deze thema’s niet te negeren, maar er juist snel op te reageren en op in te spelen. Voor bedrijven die daarop reageren biedt dit juist groeikansen, stelt Rabobank.

Feit is dat antibiotica nodig blijven. Bij LFD slaagt men erin 60% van de varkens zonder antibiotica aan de slachtlijn te krijgen. Danish Crown noemt een vergelijkbaar percentage. Het Deense bedrijf werkt daarbij wel met bedrijven waar het diergezondheidsniveau al op een hoog peil zat. Dieren die alsnog zijn behandeld met antibiotica, gaan in de stroom gangbare varkens. Het vlees blijft zodoende waardevol, maar is minder exclusief dan voorheen.

Lees ook het interview met Gé Backus, directeur Connecting Agri&Food: 'Antibioticavrij ontzorgt supermarkten'

Antibioticavrij vergt communicatie

Laatste reacties

  • John*

    ik vraag me af wat er met die bonus gebeurd bij danish crown als vs markt weer uit het dal is. varkensprijs ligt daar nu historisch laag. klimt die bonus straks ook weer met 40 cent als daar de varkensprijs weer aangetrokken is?

  • John*

    al vraag ik me wel ooit af waarom bestrijdingsmiddelen vrij zoveel gezonder is.. op zowel gewassen als in dieren worden die middelen gebruikt om ongewenste gasten te verdrijven. als je die niet verwijdert komen ze dus in het product mee in de menselijke voeding.. ehec is een prima voorbeeld, meegekomen met de biologische tauge.

    anti biotica vrij kan je straks ook doortrekken naar bestrijdingsmiddelen vrij voer..

  • info389

    Volgens mij moet je om antibioticavrij vlees te claimen ook vlees met antibiotica verkopen!
    En dat vlees is er NIET !!!
    Dus denk nog even goed na voordat je 95% van het ook al antibiotica vrij vlees devalueert ten gunste van een claim die je niet onderscheid.

  • WGeverink

    Klopt info389. Ook een varken wat ooit behandeld is met antibiotica is na de wachttijd gewoon weer 100% antibiotica vrij. Met dat antibiotica vrije programma wordt de indruk gewekt dat de consument met het eten van regulier varkensvlees een antibiotica kuur krijgt wat dus absoluut niet zo is. Wat maken jullie het jezelf moeilijk!

  • mali

    Ieder stuk vlees in de winkel is al antibioticavrij, al 50 jaar lang.

  • massy

    Een varkenshouder pakt zelf ook geen varken dat antibiotica op heeft om in de vriezer te doen. DUS.

  • WGeverink

    Onzin massy. Dat een varken antibiotica heeft gehad is aan de buitenkant niet te zien.

  • massy

    WGeverink Laat die varkenshouder maar eens kiezen dan met of zonder het is het zelfde als met berenvlees.

  • WGeverink

    Beide varkens zijn antibiotica vrij massy. Als in Nederland de beren een maand voor het afleveren gecastreerd zouden worden loopt niemand de kans op berevlees in de pan. Met medicijnen gaat het hetzelfde als met de alcohol in de kerst borrels. Na een wachttijd heeft het lichaam het allemaal weer netjes afgebroken en opgeruimd.

Laad alle reacties (5)

Of registreer je om te kunnen reageren.