Rundveehouderij

Partner

Laat uw maïs niet verdrogen

Voorkom groeivertraging in maïs en start op tijd met beregenen.

In met name het oosten van Nederland is het neerslagtekort inmiddels weer opgelopen tot boven de 120 millimeter (bron: KNMI). Omdat voor de komende periode nauwelijks neerslag van betekenis wordt verwacht, dreigt 2019 – net als 2018 – bij de 5 procent droogste jaren sinds de start van de metingen uit te komen.

Het doorlopend potentieel neerslagtekort in Nederland - bron: KNMI.
Het doorlopend potentieel neerslagtekort in Nederland - bron: KNMI.

Maïstelers, zeker op zandgrond, merken ondertussen goed dat het droog begint te worden. De vraag is nu of maïs – om de maximale opbrengst te behalen – beregend moet worden of niet.

Als dit liefst wel moet gebeuren, dan kan dat uiteraard alleen als er de beschikking is over beregeningswater en er (nog) geen beregeningsverboden uitgevaardigd zijn.

Met de problemen in 2018 als gevolg van droogte nog vers in het geheugen, is het zo belangrijk om de volle aandacht te besteden aan de maïs op de percelen en zeker op tijd te beregenen.

De benodigde hoeveelheid water voor productie is vele malen geringer dan voor koeling

Water is in de eerste plaats nodig om de temperatuur van plantenweefsel op een acceptabel niveau te houden (transpiratie = zweten = koelen). De benodigde hoeveelheid water voor productie is vele malen geringer dan voor koeling.

Hoewel maïs met relatief weinig water toe kan – per kilogram droge stofproductie ongeveer de helft minder dan bijvoorbeeld gras -, zijn er een paar momenten tijdens de groeifase van maïs waarbij water onontbeerlijk is.

Eén van die momenten is aanstaande. Wanneer maïs zich in de zogenaamde schietersfase bevindt (sterke lengtegroei), is de nood aan water zeer hoog, ook met het oog op de naderende bloei.

Droogte is aan de mais in het eerste stadium te herkennen aan opgerolde bladeren

Een slechte vochtvoorziening in de komende 3 tot 4 weken en dus ook in de periode van bloei vertaalt zich in een slechte bevruchting van de kolf en daarmee een geringe korrelaanzet. Dit leidt onherroepelijk tot opbrengstderving.

Droogte is aan de mais in het eerste stadium te herkennen aan opgerolde bladeren. De huidmondjes sluiten geheel of gedeeltelijk en de groei zal afnemen. Belangrijk is het niet zo ver te laten komen.

Het Nederlandse neerslagtekort in 2019 - bron: KNMI.
Het Nederlandse neerslagtekort in 2019 - bron: KNMI.

Bij droogte is het volgende te verwachten

  • tijdens de vegetatieve groei: gestoorde lengtegroei (kort blijvende planten)
  • vóór de bloei: steriliteit (geen kolfontwikkeling), kolfkwasten die niet uit de schutbladeren komen (geen bevruchting)
  • rond de bloei: reductie van de kolflengte
  • na de bloei: lege kolfneuzen (geaborteerde eicellen in de kolfspits)
  • tijdens de korrelvulling: suboptimale fotosynthese (afnemende productie: geen suiker – geen zetmeel) en korrelvulling (eventueel noodrijpheid)
  • verdrogende restplanten (productiestop, versneld oogsten, conserveringsproblemen (weinig suiker voor snelle fermentatie afwezig, veel lucht/zuurstof in het droge gehakselde product).

Meer beregenen is nooit zinvol

Houd daarom nu de vochttoestand op bewortelingsdiepte van maïspercelen nauwlettend in de gaten. Indien de vochtvoorziening nu al ontoereikend is – en u de mogelijkheid en toestemming heeft om te beregenen om zo verzekerd te zijn van een goede opbrengst -, twijfel dan echt niet te lang met het beregenen van het maïsgewas.

Aan de hand van de pF-curve op het bemestingsverslag is tegenwoordig te herleiden hoeveel water het perceel maximaal kan vasthouden. Meer beregenen is nooit zinvol, want het teveel aan water wordt niet vastgehouden in de bewortelbare zone.

Percelen met een voldoende hoog percentage organische stof zijn in het voordeel tijdens droge periodes

Daardoor kan het water naar diepere lagen uitspoelen of het spoelt af.

Tevens kunnen waardevolle uitspoelingsgevoelige nutriënten naar diepere grondlagen verdwijnen. Percelen met een voldoende hoog percentage organische stof zijn in het voordeel tijdens droge periodes.

Organische stof draagt niet alleen bij aan een goede bodemstructuur, het kan ook bodemdeeltjes aan elkaar te houden. Die zijn hierdoor in staat om water langer vast te houden.

Beregening van een perceel maisland in het Gelderse Ulft - foto: Henk Riswick.
Beregening van een perceel maisland in het Gelderse Ulft - foto: Henk Riswick.

Opnamecapaciteit speelt ook grote rol

Het water blijft langer beschikbaar voor de mais in periodes van droogte. Voor zandgronden is dit belangrijk, maar ook voor andere grondsoorten. Naast de beschikbaarheid van (grond-)water speelt de opnamecapaciteit een grote rol in de waterhuishouding van de maïsplant.

Een goede bemestingstoestand is hierbij een belangrijke voorwaarde. Het element kalium speelt een cruciale rol. Kalium is een belangrijke voedingstof voor de stofwisseling in de hele maïsplant.

Het bevordert niet alleen het transport van specifieke stoffen in de plant, het stuurt ook de waterhuishouding en verbetert de waterbenutting. Maïs met kaliumtekort is dan ook meer gevoelig voor droogte.

Mais die optimaal van kalium en borium is voorzien, is in het voordeel

Ook de aanwezigheid van voldoende borium in de grond – en vervolgens in de plant – is heel belangrijk. Borium heeft, naast kalium, een belangrijke functie in de waterhuishouding van de plant. Maïs die optimaal van kalium en borium is voorzien, is in het voordeel.

Ook wordt door de wereldwijde problematiek van de watertekorten door KWS in de veredeling al heel lang aandacht besteed aan de selectie van maïsrassen die minder gevoelig zijn voor droogte.

Mocht u twijfelen over de vochtvoorziening van het maïsperceel, neemt dan contact op met uw regionale KWS-adviseur. Meer informatie over het verdere groeiverloop van maïs gedurende de zomer is hier ook te vinden.