Rundveehouderij

Nieuws

Minder ammoniak, maar meer broeikasgas met snipperbodem

De ammoniakemissie in vrijloopstallen met een composterende houtsnipperbodem is gemiddeld 9 kilo per dierplaats per jaar, 31% lager dan een ligboxenstal. Dit blijkt uit metingen op 3 praktijkbedrijven en bij Dairy Campus.

Melkveehouders denken bij composterende houtsnipperbodems al snel aan extra risico op Xtas-besmetting (extreem thermofiele bacteriesporen), maar hoewel de risico’s daarop in deze proef niet zijn meegenomen, lijkt het gevaar daarvan beperkt, stelt onderzoeker Paul Galema van WUR. Uit 10 recente monsters genomen bij Dairy Campus bleken die in alle gevallen ruim onder de zuivelnorm van Log 5 te zitten, zelfs onder de Log 4, aldus Galema.

Wegzakken koeienurine in houtsnipperbedding

Het snel wegzakken van de koeienurine in de houtsnipperbedding en de omzetting van ammoniak tijdens het composteren zijn mogelijke verklaringen voor de lagere gemeten ammoniakemissie. Een vrijloopstal met meer ruimte voor de koeien kan samengaan met minder ammoniakemissie per dierplaats uit de stal. Ter vergelijking: de referentie is een ligboxenstal met betonnen roosters die in de Regeling ammoniak en veehouderij is opgenomen met een emissiefactor van 13 kilo ammoniak per dierplaats per jaar.

Het snel wegzakken van de koeienurine in de houtsnipperbedding en de omzetting van ammoniak tijdens het composteren zijn mogelijke verklaringen voor de lagere gemeten ammoniakemissie in houtsnipperbodems.  - Foto: Ronald HIssink
Het snel wegzakken van de koeienurine in de houtsnipperbedding en de omzetting van ammoniak tijdens het composteren zijn mogelijke verklaringen voor de lagere gemeten ammoniakemissie in houtsnipperbodems. - Foto: Ronald HIssink

Meer broeikasgassen

De processen in de houtsnipperbodem zorgen wel voor meer broeikasgassen. De emissie van methaan bedraagt 189,9 kilo per dierplaats per jaar. Dat is gemiddeld 34% hoger dan een ligboxenstal. Ook de lachgasemissie ligt met 3,2 kilo per dierplaats per jaar fors hoger dan de emissiefactor van 0,23 kilo N2O per dierplaats per jaar voor de ligboxenstal.

Buizensysteem in de vloer

De bedding in de vrijloopstallen werd op alle locaties belucht door een buizensysteem in de vloer. De toplaag werd dagelijks bewerkt met een getrokken of aangedreven werktuig. Op alle locaties vond compostering plaats, blijkt uit de gemeten temperatuur en CO2-productie van de bedding. Tussen beluchten van het ligbed door blazen of door zuigen is geen verschil gevonden in stalemissies. Ook blijkt dat nauwelijks ammoniak via het afzuigsysteem is uitgestoten, < 1% van de totale stalemissie. Echter, de bijdrage aan de methaan- en lachgasemissie is aanzienlijk, respectievelijk gemiddeld 12,5% en 39,7% van de stalemissie. Mogelijk biedt dat kansen om de methaan bij de uitlaat te verwijderen.

Beoordeling in bedrijfsverband

De emissie van ammoniak en die van lachgas vertegenwoordigen een stikstofverlies van 9,6 kilo N per dierplaats per jaar. Dat stikstofverlies is voor de gemeten vrijloopstallen vergelijkbaar met dat van een ligboxenstal. Daarin is het N-verlies op basis van de emissiefactoren voor ammoniak en lachgas 10.8 kilo N per dierplaats per jaar.

Balansmetingen op dezelfde bedrijven in 2015 en 2016 lieten een hoger stikstofverlies zien. Het verschil wordt mogelijk verklaard door de emissie van stikstofgas (N2) dat kan ontstaan tijdens compostering. Voor een volledige vergelijking van vrijloopstallen en ligboxenstallen op bedrijfsniveau zouden ook de verliezen tijdens opslag en gebruik van compost uit vrijloopstallen op het land gemeten of berekend moeten worden. Omdat de manier van management van invloed lijkt te zijn op de verliezen van stikstof en koolstof, is verdere verdieping van kennis over een goed management van de bodem noodzakelijk.

Of registreer je om te kunnen reageren.