HSK400906_18

Fosfaatrechten en prijs fosfaatrechten

Lees in het dossier alles over de veelbesproken onderwerpen fosfaat, fosfaatreductie, derogatie en fosfaatrechten.

Terug naar dossier
Redactieblog

5 reacties

‘Kamerleden aan zijlijn bij aanpassing forfaits’

De roep om mestnormen voor de veehouderij te actualiseren, was groot. Nu is er veel kritiek

De roep om mestnormen voor de veehouderij te actualiseren, was groot. In een zoektocht naar ruimte in het fosfaatrechtenstelsel – door bijvoorbeeld knelgevallen – werd stevig gelobbyd om de forfaitaire excretienormen te actualiseren.

De normen die nu gelden, zijn voor het laatst herzien in 2015 en door toename van efficiëntie, ander voer en ander weer zou een actualisatie van de normen zorgen voor minder stikstof- en fosfaatproductie per dier.

De mestnormen die nu gelden zijn voor het laatst herzien in 2015 - foto: Bert Jansen.
De mestnormen die nu gelden zijn voor het laatst herzien in 2015 - foto: Bert Jansen.

Voor veel melkveehouders zou dit gunstig uitpakken: met lagere mestproductie kunnen ze op basis van de beschikbare grond en op basis van het aantal aanwezige fosfaatrechten meer dieren houden. Daarnaast is het werken met verouderde cijfers niet wenselijk.

Geen geduld in Tweede Kamer

Ondanks de brede roep weigerde landbouwminister Carola Schouten eerder de normen te actualiseren. Dat deed ze bewust niet. Ze vreesde dat daarmee meer dieren gehouden zouden worden. Daarmee zou het risico op het overschrijden van de nationale productieplafonds weer toenemen.

Schouten wilde de normen pas aanpassen als het aantal fosfaatrechten én de fosfaat- en stikstofproductie onder de plafonds zouden zitten. De Tweede Kamer wilde dit geduld niet opbrengen.

Met de aanpassing van de normen komt ook de stroom van kritiek

De Tweede Kamer heeft onder aanvoering van Helma Lodders (VVD) en Jaco Geurts (CDA) via een motie aangedrongen op het actualiseren van de forfaits, waarbij voor september duidelijkheid moet zijn over de nieuwe normen. Die is er met de internetconsultatie gekomen.

En met de aanpassing van de normen komt ook de stroom van kritiek. Vooral van ondernemers die te maken hebben met normen die omhoog gaan, of die te maken krijgen met andere of nieuwe diercategorieën. Met alle gevolgen van dien.

Het feit dat cijfers van 2018 niet meegenomen worden bij de berekeningen wekt argwaan

In sommige reacties wordt zelfs gesproken dat de aanpassing in strijd is met de eigendomsrechten van de mens. Ook zijn er, ondanks de bijgeleverde rapporten, veel vragentekens bij de rekenmethodes en de aannames die gedaan worden. Het feit dat de cijfers van 2018 niet meegenomen worden bij de berekeningen wekt argwaan.

De kritiek op de internetconsultatie is niet alleen inhoudelijk, maar geldt ook voor de procedure. Belangenorganisaties verwijten het ministerie met opzet de internetconsultatie in de vakantieperiode te houden, waardoor boeren en organisaties minder tijd hebben om te reageren.

Ondanks de brede roep weigerde landbouwminister Carola Schouten eerder de mestnormen te actualiseren - foto: ANP.
Ondanks de brede roep weigerde landbouwminister Carola Schouten eerder de mestnormen te actualiseren - foto: ANP.

Minister kon niet veel anders

De minister kon echter niet veel anders: de Kamer wilde dat de normen voor september openbaar zouden zijn. Bovendien is het niet voor het eerst dat de consultatie in de zomerperiode is. In de zomer van 2014 lag de wijziging voor de excretieforfaits van rundvee ook voor in een internetconsultatie.

Daarop kwamen toen welgeteld zeven reacties, waarvan twee van LTO. Op de internetconsultatie voor het wijzigen van de biologische forfaits in augustus 2016 kwamen vier reacties binnen.

Het aanpassen van normen gebeurt niet met directe wetgeving, maar via een ministeriële regeling

De Tweede Kamer, die aandrong op de herziening, worstelt ondertussen met de kwestie. Het aanpassen van de normen gebeurt namelijk niet met directe wetgeving, maar via een ministeriële regeling. Dat is een regeling die door de minster wordt vastgesteld en daarmee algemeen verbindend is.

Anders dan bij wetgeving kan een minster een dergelijke regeling zelfstandig vaststellen, zonder dat de Eerste en Tweede Kamer hierbij betrokken zijn. Daarmee is een regeling sneller dan een wetswijziging.

Regeling uitwerking van raamwet

In Nederland zijn de meeste ministeriële regelingen een uitwerking van een raamwet die eerder is aangenomen door het parlement. Zo is de ministeriële regeling voor de mestnormen onderdeel van de meststoffenwet.
VVD, CDA, ChristenUnie, D66 en SGP vroegen deze week de minister met spoed om de onderliggende berekeningen en aannames openbaar te maken. Nog voor de internetconsultatie op 14 augustus sluit. Dat is een van de weinige dingen die Kamerleden nu kunnen doen.

De Tweede Kamer kijkt aan de zijlijn toe en is bij een ministeriële regeling geen onderdeel van het spel

Direct invloed uitoefenen op een ministeriële regeling kunnen politici niet. Die wordt immers niet als wetsvoorstel behandeld in de Kamer. Alleen via moties kan via de politieke route geprobeerd worden om bij te sturen, maar voorstellen afkeuren of wegstemmen, zit er niet in.

De bal ligt na de internetconsultatie volledig bij de minister, die op basis van de reacties zal besluiten de regeling al dan niet aan te passen. De Tweede Kamer kijkt aan de zijlijn toe en is bij een ministeriële regeling geen onderdeel van het spel.

Laatste reacties

  • Kelholt

    De laatste alinea laat mooi zien waarom reageren geen enkele zin heeft. De minister bepaald en voor de bühne houdt ze nog een internerconsultatie.

  • Henk.visscher

    Ik wil wetenschappelijke onderbouwing van alle normen,er zitten xus ook aannames bij, het is te gek voor woorden

  • koestal

    Boeren hoeven op geen enkele souplesse te rekenen van de minister,ook de kamerleden zitten aan de zijlijn.We leven in een boeronvriendelijk land. Boeren en tuinders zorgen daarentegen voor een enorme export van agrarische produkten.

  • denk dat Schouten wel zal luisteren naar inhoudelijke argumenten....bovendien hebben alle regeringspartijen en Sgp nu bezwaar gemaakt dus lijkt me stug dat ze kop in het zand steekt.....eerlijk duurt het langst...

  • egbert

    Normen gaan nu lineair omhoog van begin tot eind is al lang bekend dat dat niet klopt . In de melktabel van p moeten de normen bij een hogere productie steeds minder ver omhoog gaan.
    Dit past de regering niet komt er meer vee binnen de p rechten waar die sukkels al te veel van uit hebben gegeven.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.