Redactieblog

5 reacties

‘Efficiencywinst vooral naar consument’

Kenmerkend voor de landbouw is dat een groot deel van de efficiencywinst bij anderen terechtkomt.

Bij zijn afscheid als voorzitter van ZLTO begin vorige maand bezigde Hans Huijbers nogal stevige taal over de positie van de boer in de keten. Volgens het Financieele Dagblad heeft hij onder meer gezegd dat de melkprijs voor de boer al 40 jaar dezelfde is.

Rond 1980 was de gemiddelde producentenprijs voor melk omgerekend 29 cent per kilo. De laatste 5 jaar was dat gemiddeld 36 à 37 cent, zegt Cees van Bruchem.
Rond 1980 was de gemiddelde producentenprijs voor melk omgerekend 29 cent per kilo. De laatste 5 jaar was dat gemiddeld 36 à 37 cent, zegt Cees van Bruchem.

Klopt die uitspraak? Rond 1980 was de gemiddelde producentenprijs voor melk volgens het onvolprezen statistiekboek ‘Landbouwcijfers’ omgerekend ongeveer 29 eurocent per kilo.

Voor de laatste 5 jaar kom ik op basis van gegevens van Wageningen Economic Research (WER, voorheen LEI) op een gemiddelde prijs van 36 à 37 cent. Dat is dus toch wel wat hoger. Al blijft de melkprijs duidelijk achter bij de inflatie, die in die periode ruim 100% was.

Kostprijs steeg met 6 cent

De kostprijs van melk ging in dat tijdsbestek – wederom volgens WER – omhoog van zo’n 35 naar 41 cent. Dat is dus iets minder dan de opbrengstprijs. Dat kan niet los worden gezien van de enorme schaalvergroting. De melkproductie per bedrijf is nu ongeveer 5 keer zo groot als rond 1980.

Dit is een vrij algemeen beeld voor de agrarische sector. De prijzen blijven achter, terwijl de productiviteit relatief sterk stijgt. Die trend is al decennia lang aan de gang, zelfs al vóór de opkomst van de grote supermarktconcerns.

De hardwerkende boeren blijven onderbetaald; misschien werken ze wel te hard

Rond 2010 leek er een kentering te komen, maar de laatste jaren hebben de reële landbouwprijzen hun dalende lijn hervat. Dat wijst erop dat het aanbod sterker toeneemt dan de vraag. Alle verhalen over miljarden mensen die steeds meer gaan consumeren ten spijt.

Er zijn meer sectoren met een sterke productiviteitsgroei en dalende prijzen. Zo kostte mijn eerste computer zo’n 25 jaar geleden 3 keer zoveel als degene die ik nu heb.

Kenmerkend voor de landbouw is echter dat een groot deel van de efficiencywinst bij anderen terechtkomt, met name bij de consument. De hardwerkende boeren blijven onderbetaald; misschien werken ze wel te hard.

Laatste reacties

  • rudi.van.geffen1

    In 1978 beurzen boeren in Nederland 90 cent
    Dat is 40 eurocent

  • pinkeltje

    Punt is dat een boer niks over de prijs van zijn product heeft te vertellen. Dat wordt hem verteld. Bij de melk is het nog eenvoudiger dan bij de aardappelen. De prijs staat op de afrekening van de fabriek. En ben je het er niet mee eens. Even goede vrienden! En waarom zou een afnemer méér betalen dan waarvoor je het product bij de boer kunt kopen? Boeren zijn niet verenigd, willen zich niet verenigen en mogen zich niet verenigen om een prijs af te dwingen. En ze doen hun werk graag en met veel liefde, altijd op zoek naar manieren om de productie op te voeren dus wie heeft er een probleem?

  • Bennie Stevelink

    Als prijzen niet achter zouden blijven bij de inflatie zou er geen welvaartsgroei zijn. Het is een logisch gevolg van verhoging van arbeidsproductiviteit.

  • farmerbn

    De politiek wil lage prijzen voor voedsel en doen daar alles voor. Als de wereldmarktprijs voor een product lager is dan de interne prijs, dan laten ze producten van buiten toe. Is het andersom dan sluiten ze de grens of gebruiken ze heffingen. Ben benieuwd hoe het de komende tijd zal gaan met de Europese varkensprijzen nu China en de buurlanden onze varkens gaan opkopen. Je zag het ook met de babymelkpoeder toen Chinezen de schappen leegkochten. Meteen actie van de^politiek om toch maar voldoende hier te houden. Dan geldt marktwerking niet meer.

  • agratax.1

    Het hier geschetste probleem zal alleen maar erger worden als de arbeidsproductiviteit verder stijgt door automatisering en robotisering. Deze hulp kost geen arbeid alleen maar een sloot geld om aan te schaffen en dus is productiviteit verhoging nodig om dit te bekostigen. Gevolg een zgn. verder overvoerde markt met als gevolg dalende boeren prijzen en door allerlei zaken buiten de boer om een stijgende consumenten prijs voor voeding. Zo i altijd gegaan en zal het blijven gaan tot dat er inderdaad een te kort komt en dan gaat het Grote Geld de landbouwproductie overnemen zoals ze nu al doet in de Goedkoopte landen.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.