Expertblog

‘Overschatte grasopname geeft ‘slechte’ benutting’

Het is kiezen tussen een forfaitair systeem of een dynamisch systeem, geeft Herrold Lammertink aan.

De eerste snede gras is in 2018 redelijk binnengekomen. In de regio’s waar de droogte toesloeg, werd al snel duidelijk dat de tweede snede niet de gewenste opbrengst ging halen. Niemand wist dat de volgende snede de najaarskuil zou worden.

Effecten van droge jaar

Uit de eerste KringloopWijzers komen getallen, waarbij de effecten van het droge jaar 2018 duidelijk worden. Grote verschillen per regio. Waar normaliter via de bedrijfsspecifieke excretie aangetoond werd dat de koeien een lagere excretie hadden dan de bijhorende forfaitaire normen, zie je nu dat vooral de stikstofexcretie niet meevalt.

Slechtere benutting op papier

De droogte maakte dat vers gras onvoldoende benut werd. Koeien liepen weliswaar buiten, maar hadden al een bijna volledig winterrantsoen aan het voerhek genuttigd. Op zichzelf hoeft dit voor de stikstofefficiëntie van de koe niet nadelig te zijn, ook een winterrantsoen kan prima geoptimaliseerd worden. Uit de KringloopWijzer blijkt echter dat de aangegeven weidegang en de bijbehorende grasopname aanzienlijk overschat wordt ten opzichte van wat er daadwerkelijk aan vers gras door de koe is gegaan. En juist deze overschatting maakt dat er aanzienlijk meer eiwit ‘op papier’ is gevoerd dan in werkelijkheid en dat betekent dus een ‘slechtere’ benutting op papier.

De forfaitaire normen zijn duidelijk een overschatting van de daadwerkelijke fosfaatexcretie

Opvallend blijft dat ondanks een tegenvallend resultaat voor stikstof, het resultaat voor fosfaat er wel degelijk was. Wel iets minder dan in voorgaande jaren, maar nog steeds een duidelijk voordeel op de normatieve forfaits. Gevoelsmatig, maar ook steeds vaker onderbouwd vanuit de KringloopWijzer, blijkt dat de forfaitaire normen duidelijk een overschatting zijn van de daadwerkelijke fosfaatexcretie.

Vertekend beeld

Dan heeft de droogte ook nog een groot effect in het lopende jaar. Vorig jaar is er veel kuilgras uit de ‘oude’ voorraad gevoerd. En met weinig nieuwe voorraad, is de hoeveelheid kuilgras op veel bedrijven aan de krappe kant. Dus in 2019 zal aankoop van extra ‘eiwit’ nodig zijn.

Op ‘papier’ is er minder efficiënt geboerd qua fosfaat en stikstof dan in de praktijk

De droogte geeft zo een behoorlijk vertekend beeld. Op ‘papier’ is er minder efficiënt geboerd qua fosfaat en stikstof dan in de praktijk. Er is een bestendige lijn nodig om ‘harde’ uitspraken te kunnen doen over de behaalde resultaten. Ik zie hiervoor wel mogelijkheden.

Forfaitair of dynamisch systeem

Het is kiezen tussen een forfaitair systeem met daarin normen die dichter bij de waarheid liggen dan de huidige, waarbij het individueel onderscheid tussen ondernemers en dus het verschil in vakmanschap uitgeschakeld is. Of je kiest voor een dynamisch systeem, het bedrijfsspecifieke, waarbij je beoordeelt over een langere periode. Een consistente lijn over meerdere jaren in de resultaten en bedrijfsvoering zegt meer dan een bepaald resultaat in een specifiek jaar.

In beide gevallen komen we dichter bij de waarheid van de daadwerkelijke excretie.

Of registreer je om te kunnen reageren.