Boerenblog

17 reactieslaatste update:28 feb 2019

‘Kies voor 1 merk duurzame melk’

A-ware brak de markt open voor een meerprijs op melk met een duurzaamheidsclaim. Dat leidde tot instroom van 300 melkveehouders. De duurzaamheidsclaim is echter dun en niet houdbaar en drukt uiteindelijk alle melkprijzen. Het is tijd om alle melk onder één duurzaamheidsmerk te vermarkten.

Het was een meesterzet. A-ware gaf iedereen het nakijken toen het in november 2017 aankondigde samen met Albert Hein duurzame zuivel in de markt te gaan zetten. Marktleider FrieslandCampina (RFC) was totaal verrast. Naast de problemen die er al waren met quotering en ontevreden veehouders, kwam ook nog de vraag waarom RFC dit niet had bedacht. De verwarring was groot, en geforceerd zette RFC een nieuw duurzaamheidsdenken neer. Zijn veehouders begrepen dit niet echt, laat staan dat ze het waardeerden. A-ware profiteerde hiervan en ging driftig nieuwe boeren werven.

De huidige situatie is een onderlinge strijd van zuivelaars over duurzaamheid

Onlangs sprak ik een boer die er spijt van heeft dat hij is overgestapt. Bij RFC heeft zich al een aantal boeren gemeld die hun opzegging van het lidmaatschap wilden terugdraaien. Helaas, nee dus, dat kan niet meer. Wat is er nou gebeurd het afgelopen jaar? A-ware en Albert Heijn hebben een eigen duurzaamheidsconcept neergezet en daarmee de weg naar duurzame zuivel voor een meerprijs geëffend. Maar het is wel een eigen ‘merk’ dat het karakter heeft van de slager die zijn eigen vlees keurt. RFC heeft met andere partijen invulling gegeven aan ‘On the way to PlanetProof’. Niet RFC, maar andere organisaties geven daarbij aan wat duurzaam is en de zuivelaar zoekt de boeren erbij. Het onafhankelijk SMK ziet toe en toetst. Het is een grote inspanning voor melkveehouders om daar aan te voldoen.

Het sterke punt van PlanetProof is dat meerdere supermarktketens hier in mee kunnen gaan. Zij zetten PlanetProof-producten in hun schappen. Ik schat in dat binnen een jaar; -1- de meeste supermarkten dit als hun standaard gaan gebruiken en -2- de meeste zuivelondernemingen iets dergelijk gaan opzetten. Zij zullen ‘On the way to PlanetProof’ als standaard nemen.

Hierdoor is het duurzaamheidsmerk van A-ware en Albert Heijn een kort leven beschoren. Albert Hein heeft een misrekening gemaakt. Het gaat marktaandeel in de zuivel verliezen door duurzaamheid op deze wijze in te vullen en zal uiteindelijk bakzeil halen. A-ware’s duurzaamheid ontbeert gewoonweg maatschappelijk draagvlak doordat het iets uit de eigen koker is.

Zowel NZO als ZuivelNL wil uniform invulling geven aan duurzaamheid

Hoe snel kan in de beleving en in de markt iets veranderen? Op een RFC-ledenbijeenkomst over duurzaamheid in februari was dit voor iedereen duidelijk. Een uitpuilende zaal met een positieve stemming en boeren die inmiddels begrijpen dat duurzaamheid een uitdaging is, sterker nog: een voorwaarde voor succes. RFC’s topmelk wordt enorm positief in de markt ontvangen en ik schat in dat binnen zeer korte tijd alle boeren die voldoende kunnen leveren. De eisen zijn echter streng en je voldoet daar niet zomaar aan. Zeker de KringloopWijzer 2018 zal voor veel boeren ontoereikend duurzaam blijken om aan de eisen te voldoen.

Verdeeldheid in zuivelsector leidt tot lagere melkprijs

Die 300 van RFC naar A-ware overstappende boeren hebben niet kunnen voorzien dat hun handelen onbedoeld heeft geleid tot de nu ontstane situatie van verdeeldheid in de zuivel en melkveehouderij. Zowel NZO als ZuivelNL probeert op te komen voor de Nederlandse melkveehouderij en wil uniform invulling geven aan duurzaamheid. A-ware gaat echter zijn eigen gang en start kaasproductie in Ierland met goedkopere melk dan de Nederlandse. Daarmee gaat ze de concurrentie aan met andere kaas op de Europese markt. Ik betwijfel of A-ware ermee zit dat dit leidt tot een lagere melkprijs in Nederland. Ook met het opstarten van de mozzarella-productie komend jaar zit de kans erin dat de markt overvoerd wordt en dat dit ten koste gaat van onze melkprijs.

Mooier zou zijn 1 collectief en 1 duurzaamheidsmerk

De huidige situatie is een onderlinge strijd van zuivelaars over duurzaamheid ten koste van Nederlandse melkveehouders. Dat geeft alleen maar verliezers en gaat ten koste van de melkprijs van alle boeren.

Volgens mij is het dus kiezen of delen. NZO en ZuivelNL functioneren al langere tijd suboptimaal. A-ware speelt zijn eigen spel vanuit eigenbelang. Ik kan me voorstellen dat A-ware uit de NZO stapt of dat de anderen hem uit deze organisatie zetten om weer een duidelijke koers te kunnen bepalen. Mooier zou zijn 1 collectief en 1 duurzaamheidsmerk: ‘On the way to PlanetProof’.

Laatste reacties

  • Kelholt

    Neelie Kroes heeft er toch voor gezorgd hoe het collectief in de Nederlandse melkveehouderij eruit moet zien ten gunste van AH &CO

  • Bennie Stevelink

    Toen in december 2017 A-ware en AH hun duurzame zuivellijn presenteerden was ik geschokt. Ik vreesde dat RFC gedegradeerd zou worden naar de weinig renderende B-positie in de markt. Diezelfde avond was er een discussie bij Foodlog over de nieuwe ontwikkeling. Er ontstond een dialoog tussen Dick Veerman en mijzelf. Om half twee ‘s nachts heb ik de laatste reactie nog geplaatst. Ik weet nu de datum nog uit mijn hoofd: het was 13 december.
    Nooit had ik verwacht dat RFC zo snel en zo krachtig zou antwoorden dat A-ware en AH met hun duurzame zuivel in het defensief zouden worden gedrukt.
    Het enthousiasme van boeren die er aan mee doen brengt tegelijk het positieve gevoel terug in de coöperatie.

  • Attie

    Nou nou, in het defensief gedrukt, wat hebben we het weer getroffen! Je zal maar een opvolger hebben en in de dubbeltjes regeling geraken!

  • brutus71

    @Bennie gaat natuurlijk ook aan de Topline leveren als ik dit zo lees

  • Bennie Stevelink

    Nee @Brutus, ik kan zelf helaas niet aan de eisen voldoen. Mijn reactie is niet gebaseerd op mijn eigen situatie maar op datgene wat voor de coöperatie en de melkveesector het beste is. De succesvolle introductie van de duurzame zuivellijn versterkt de marktpositie en daarmee de winstgevendheid van RFC.
    Tegelijk biedt het boeren een alternatief voor de race to the bottom. Je bent als boer niet meer gedwongen om marge eenzijdig uit de kostprijs te halen. Een deel van de boeren heeft nu een mogelijkheid om het uit de opbrengstprijs te halen. Boeren hebben een keuze mogelijkheid gekregen.

  • brutus71

    @Bennie, jij geeft precies aan dat dit systeem dus 2 wegen geeft Toplineof race to the bottom, Topline haal je niet, dan maar race to the bottom, vreemd dat je er zo enthousiast over bent.
    Bovendien zullen de eisen steeds zwaarder worden.

  • Bennie Stevelink

    @Brutus, het gaat erom dat er keuze mogelijkheid is, dat boeren niet gedwongen zijn allemaal hetzelfde te doen. En dat wij voldoende melk kunnen afzetten met een duidelijke plus op de opbrengstprijs.
    Mijn grootste vrees was dat RFC zou afgelijden naar een slecht renderende bulkcoöperatie. Dat zou niet alleen rampzalig zijn voor de leden van RFC maar ook voor de leveranciers van A-ware. Hun melkprijs is immers niet gebaseerd op de waardecreatie van A-ware maar op de melkprijs van de coöperatie. Hoe lager de coöperatie presteert, hoe lager de melkprijs voor de leveranciers van A-ware, hoe hoger de winst voor Jan Anker.

  • Bennie Stevelink

    Bij Foodlog wordt hoog opgegeven over de marketingkwaliteit van AH en A-ware. Wat betreft de marketing van duurzame zuivel vraag ik mij af of ze niet een oliedomme fout hebben gemaakt. Een fout vergelijkbaar als die de vissers hebben gemaakt met de pulsvisserij.
    De vissers hebben de pulsvisserij voor zichzelf alleen gehouden waardoor vissers in andere landen in het nauw kwamen. De politiek in andere landen zag de situatie van hun eigen vissers en gingen met nep-argumenten de pulsvisserij verbieden. De vissers hadden de pulsvisserij met andere landen moeten delen, dan was ze nooit verboden.

    A-ware heeft in samenspraak met AH een duurzame zuivellijn ontwikkeld exclusief voor AH. Andere supermarkten zagen geen mogelijkheid ook een eigen duurzame zuivellijn te ontwikkelen en voelden zich klemgezet. Opmerkelijk snel kwam RFC met een duurzame zuivellijn die maatschappelijk beter geborgd was als die van A-ware en AH. Doordat alle andere supermarkten op het gebied van duurzame zuivel met de rug tegen de muur stonden werd de duurzame zuivel van RFC als redder in nood binnen gehaald.
    Door de duurzame zuivel van A-ware exclusief voor AH te maken hebben ze bij alle andere supermarkten de deur wagenwijd open gezet voor de duurzame zuivel van RFC.
    Het succes van de topline zuivel van RFC is waarschijnlijk te danken aan de marketing van AH en A-ware.

  • Alco

    Alle melk moeten we zien als topline.
    Afscheidingen geven onbewust een trap na voor de overige melkstromen.

  • devriesjurgen

    Harm Holman snapt er niets van Het lijkt wel als of RFC hem betaald. Planet Proof zorgt dat wij als veehouders straks aan alle (onbetrouwbare) Kringloop wijzer normen moeten voldoen en dat RFC het weer net als met weidemelk weggeeft in de markt. Dezelfde schandalen als bij I&R komen eraan. Het systeem Kring Loop Wijzer is niet door de overheid geaccepteerd omdat het fraude gevoelig is.
    Heb meer vertrouwen in A-ware die samen met een retailer iets ontwikkeld. Daar kom je verder mee. Simpel en goed controleerbaar systeem. Bij Planet proof is de boer de dupe

  • kleine boer

    Bennie wat alco schrijft klopt als een bus waarom is jou melk bijvoorbeeld niet topline planetproof enz enz mankeert er wat aan dat zijn dan de vragen die gaan komen vd consument en dan bij de lidl en aldi de melk kopen...

  • Gerrit Lammertink

    Opmerkelijk dat er al spijtoptanten zijn die naar A-Ware zijn gegaan/moesten!
    Dat hadden ze toch van tevoren wel kunnen bedenken, 10 jaar topmelkprijs gehad en nog niet tevreden!

  • JC Vogelaar

    Wat een commotie om PaperPlofPlanet op de kaart te krijgen wat een humor

  • flinkert

    Vreemd dat een gelouterd (oud)bestuurder van RFC zich afzet tegen een no-nonsense bedrijf dat weet waar de gaten in de markt zitten en daar gebruik van maakt. Ga er maar van uit dat de uitbetaalde melkprijs, en die wordt in de finale, aan het einde van het jaar bepaald, van Aware sterk kan concurreren met die van RFC. De slagkracht, van Aware, een relatief kleinere speler op de zuivelmarkt, is groot, door de no-nonsense cultuur, die als lekkere kaas, door de gehele organisatie geurt.
    ik snap dat Holman teleurgesteld is in de slagkracht van RFC, maar met bovenstaand artikel een andere organisatie onderuit halen, vind ik beneden alle peil.

  • koestal

    Het is niet erg dat zoveel melkveehouders over stappen naar Aware,nu staan er elke dag al melkauto,s van RFC bij de fabriek van Aware te lossen. RFC mag een deel van z,n eigen melk niet verwerken van de EU. Nu mag Aware die melk zelf ophalen

  • Bennie Stevelink

    @flinkert, Jan Anker heeft niet als doel een zo hoog mogelijke melkprijs voor de boeren te realiseren; A-ware is geen coöperatie. De melkprijs die de boeren beuren wordt afgeleid van de prijs die coöperaties betalen. Hoe lager de coöperaties betalen hoe liever Jan Anker het is. Het levert hem extra winst op.

  • Attie

    Dat ben ik wel met je eens Bennie, maar dan heeft A-ware toch bijgedragen aan een hogere FC prijs? Door de bulkmelk over te nemen, en te verwerken.

Laad alle reacties (13)

Of registreer je om te kunnen reageren.