Expertblog

18 reacties

‘Ammoniak versus oxiden’

De oplossing voor het stikstofprobleem lijkt niet zo heel lastig.

In de landbouw hebben we het over ammoniak. Scheikundigen laten al een tijdje weten dat wanneer je in relatie tot de huidige problematiek praat over stikstof, je eigenlijk niet exact kunt duiden waarover je praat.

Ammoniak (NH3) is direct gelinkt aan de veehouderij. De stikstofoxiden (NO, NO2) zijn direct gelinkt aan de industrie en verkeer. Die twee, ammoniak en de stikstofoxiden, gedragen zich in de natuur heel verschillend.

Ammoniak ‘drijft’ minder ver door de lucht dan het RIVM aanneemt

Ammoniak ‘drijft’ minder ver door de lucht dan het RIVM aanneemt. Wageningen UR toonde in een onderzoek rond het Dwingelderveld aan dat ammoniak van verschillende aanliggende melkveebedrijven op maximaal 400 meter van de bron te meten is, daarbuiten niet meer. Voor de volksgezondheid zijn het juist de stikstofoxiden die schadelijk zijn.

Economische groei in de andere sectoren van Nederland gaat qua stikstofruimte dan per definitie over de rug van de veehouders

Als het rapport van de Commissie-Remkes gevolgd wordt, dan wordt piekbelasting weggenomen en gaan we minder hard rijden om op de korte termijn door te kunnen met bouwprojecten. Iedere sector krijgt vervolgens tijd om zelf te komen met maatregelen die een reductie van stikstofuitstoot opleveren. Juist ja, een stikstofreductie.

Lees verder onder de foto.

Het stikstofprobleem is oplosbaar, schrijft columnist Herrold Lammertink. Wat we moeten voorkomen, is dat alleen andere economische sectoren kunnen groeien, over de rug van de veehouderij, zo legt hij uit. - Foto: Herbert Wiggerman
Het stikstofprobleem is oplosbaar, schrijft columnist Herrold Lammertink. Wat we moeten voorkomen, is dat alleen andere economische sectoren kunnen groeien, over de rug van de veehouderij, zo legt hij uit. - Foto: Herbert Wiggerman

Als landbouw is dat dus een reductie van de ammoniakemissie, als industrie en verkeer een reductie van emissie van stikstofoxiden. Twee totaal verschillende stikstofbronnen die nu onderling uitwisselbaar geworden zijn door het idee van het ministerie om extern salderen mogelijk te maken. Economische groei in de andere sectoren van Nederland gaat qua stikstofruimte dan per definitie over de rug van de veehouders.

Nieuwe manieren om ammoniak verder te reduceren

De vraag rijst dan in hoeverre we als veehouderij in staat zijn om een milieuruimte te creëren en veilig te stellen voor de sector zelf, waarbinnen voldoende ontwikkelingsruimte is voor de toekomstige veehouder. De reeds gerealiseerde reducties in ammoniakemissie sinds 1990 zijn erg sterk, maar dat wil nog niet zeggen dat er niets meer te halen is. Nieuwe technieken en andere inzichten geven echt nog wel wat ruimte om stappen te zetten. Daarmee creëer je vervolgens ontwikkelingsruimte.

Belangrijk is dat we gaan praten over feiten; metingen en berekeningen moeten openbaar zijn en naadloos op elkaar aansluiten

De oplossing lijkt niet zo heel lastig. De benodigde randvoorwaarden om te komen tot een goede aanpak moeten wel eerst scherp weggezet worden. Dat is lastiger en kost tijd. Nu allerlei zaken overhaast in gang zetten terwijl je niet weet waar je staat, is gedoemd te mislukken.

Belangrijk is dat we gaan praten over feiten. Metingen en berekeningen moeten openbaar zijn en naadloos op elkaar aansluiten. Er moet vertrouwen zijn in die getallen bij alle sectoren.

Gevraagd: nulmeting emissie per sector en per stikstofbron

Duidelijk moet worden wat qua emissie per sector en per stikstofbron het vertrekpunt is, ofwel de nulsituatie. Deze milieuruimte per sector is de basis. Iedere sector stelt zelf reductiedoelen en realiseert die binnen een gestelde periode.

De overheid stelt hiervoor geld beschikbaar en stimuleert de sectoren om te innoveren waarmee het probleem opgelost wordt. Vakinhoudelijke mensen komen met de echte oplossingen. Vakkennis is voorhanden in de praktijk. Ministeries kunnen hier op de juiste plekken meer gebruik van maken.

Lees alles over het stikstofbeleid en het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in dit dossier.

Laatste reacties

  • De scheiding is niet zo simpel als hier geschetst.
    Ook in de landbouw gebruiken we veel verbrandingsmotoren waarbij veel NOx vrij komt; o.a. bij trekkers maar ook bij vrachtvervoer van goederen (kr8voer e.d.) en verder nog bij de productie van kunstmest.
    Was het maar zo simpel.

  • Mtswie

    Als ik dit zo lees dan hoeft de uitstoot van NH3 niet te worden gereduceerd. Dit slaat immers dicht bij het bedrijf neer.
    Hoeven we alleen nog maar te stoeien met de Nox.

  • Henk.visscher

    Artikel stelt het te simpel, maar een ding staat als een paal boven water, oxiden en ammoniak kun je niet met elkaar uitwisselen, zorg dat we dat goed gaan uitleggen in de media, wie heeft er nog een artikel van wetenschappers die ddar iets over zeggen, van de boerderij hoeven we dat toch niet te verwachten, die loopt net als LTO, achter de feiten aan

  • kanaal

    alles best, maar geen verhoging van de kostprijs.

  • Zuperboer

    De onvoorwaardelijke inzet van de landbouw tot reductie van NH3 vanaf 1990 loopt ons nu voor de voeten. Andere sectoren verhoogden hun uitstoot juist. Dan is het makkelijk scoren. Maar in de geest van de Leider de Vaderlands zal e.e.a. naar hartelust worden weggelachen.

  • D. de Jong

    Resultaten uit het verleden zijn geen garanties voor de toekomst!!!!

  • Attie

    Eens met kanaal, geen cent voor over..
    Wel voor arme ondervoede kinderen!!

  • varken23

    Hoe zit dat eigenlijk met adlblue (ureum, stikstofhoudende verbinding) bij dieselmotoren? Dat zet toch stikstof oxide om in stikstof en water (ammoniak) omdat dat minder 'schadelijk' is voor het milieu?
    Moderne dieselmotoren stoten dus dezelfde vorm van stikstof uit als de veehouderij??

    Dat komt in de stikstofdiscussie helemaal niet aan bod.

  • Eerst de sanering en diefstal van tafel, daarna is er te praten over meerwerk tegen betaling.
    vr gr René

  • Bennie Stevelink

    Dit lijkt mij een zaak voor de langere termijn. Het aanvullend onderzoek is op zijn vroegst over 3 jaar klaar. Daar kunnen we op dit moment dus niets mee.

  • Alco

    Het zijn maar drie vragen waar het nu om gaat.
    1. Gaat de natuur werkelijk achteruit?
    2. Zo ja. Wat is het aandeel van de landbouw daarin?
    3 Zo ja. Wat is daar mis mee?

  • Karel57

    Door Adbleu worden stikstofoxiden omgezet in stikstof en water. Die stikstof is de stikstof zoals die al voor bijna 80% in de lucht zit die we inademen. Dat heet elementaire stikstof. Water is gewoon water. Er komt dus geen ammoniak uit de uitlaat. Stikstofoxiden en ammoniak (allebei stikstofverbindingen) zijn de stoffen waar we het nu over hebben (en waar we teveel van hebben).

  • Oké dan

    Varken23 ammoniak zet stikstofoxide om in stikstof en water daarvoor wordt ammoniak gebruikt ( Ad blue wordt omgezet in ammoniak). Alleen als de temperatuur te laag is of er te veel Ad blue wordt toegevoegd kan er ammoniak vrijkomen. Overigens reageerd ammoniak in de lucht ook met stikstofoxiden tot stikstof en water. Dus ammoniak vanuit de veehouderij neutraliseert ook stikstofoxiden in de lucht.

  • Oké dan

    Karel57 er kan dus wel ammoniak uit de uitlaat komen!

  • Oké dan

    2 NH3 van Euro-6d-TEMP en Euro-6d-FINAL Nieuwe diesel personenauto’s die aan RDE eisen moeten voldoen (Euro-6d-TEMP en Euro-6d-FINAL) worden over het algemeen uitgevoerd met een SCR katalysator, om NOx te reduceren met behulp van ammoniak, uit een ureumoplossing (AdBlue). Er zijn geen eisen, zoals bij vrachtwagens, aan de uitstoot van ammonia, uit dergelijke systemen. De kans is daarom groot dat om de NOx uitstoot in alle gevallen onder de limiet te houden, sommige systemen meer ammonia dan nodig zullen injecteren en niet geconverteerd zullen uitstoten.

    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/tno_2019_emissiefactoren_wegverkeer_-_actualisaties_2019.pdf&ved=2ahUKEwj2lNWnnMTlAhWKKVAKHaJ4D0kQFjABegQIBRAB&usg=AOvVaw2SofJ1u2XlFs9Wv8LGGp1L

  • Oké dan

    In de afgelopen decennia hebben de landbouw- en afvalbeheersectoren, de twee belangrijkste Europese bronnen van ammoniak, hun uitstoot met respectievelijk 29 en 24% verminderd. De uitstoot van ammoniak in het wegvervoer is in Europa echter met 378% gestegen (technisch verslag nr. 6/2013), voornamelijk als gevolg van een toename van het aantal voertuigen in het wagenpark en het ontbreken van emissievoorschriften voor voertuigen. Om te voldoen aan de National Ambient Air Quality Standard voor PM2

    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4432089/

  • info196

    Misschien is het goed dat het rapport van de WUR inzake het onderzoek bij Dwingelderveld weer es boven tafel komt. Schijnt dat het weggemoffeld is omdat de (schokkende en duidelijke) uitkomsten niet passen binnen de huidige aannames van de Haagse politiek.
    Zou meneer Lammertink het rapport willen printen, daarna de belangrijke conclusies met een markeerstift willen kleuren en het rapport vervolgens 150 x willen kopieren? Graag afgeven aan de 2de Kamervoorzitster. Dan heeft elk 2de kamerlid het in de koffer en kan NIEMAND zeggen: ik heb het niet geweten!

  • info196

    lees bijv maar eens de nederlandse samenvatting op pagina 5 (V)
    https://edepot.wur.nl/328849

Laad alle reacties (14)

Of registreer je om te kunnen reageren.