28 reacties

‘Extra eisen melkproductie vereisen eerlijke vergoeding’

Vlog-voeren leidt tot minder koeien. De melkveehouderij is verworden tot een groot knelgeval. Wegens reductiejaar en fosfaatrechten gingen al bergen koeien naar de slachthaak.

Het rechtssysteem blijkt wederom zo krom als een banaan en rechters houden nog steeds vol dat maatregelen te verwachten waren om de groei te beteugelen. Het laatste juridische woord is hierover nog niet gezegd, maar wat tot nu rest, is een gedesillusioneerde sector met een groot aantal stoppers.

Minder aanvoer door quotum

Het fosfaatquotum brengt voorlopig rust in de tent. Hoe onterecht ook, er is een rem, een grens en een vertrekpunt. De stok achter de deur die economisch delict heet, zal nog sneller leren dan de boete destijds op overschrijding van het melkquotum. Dat leidt in eerste instantie tot minder melk en daarmee een stijgende prijs. Dat zal net als in de eerste jaren van het melkquotum onze redding nog wel eens kunnen zijn.

Het maakt de consument helemaal niks uit of melk uit een grupstal, ligboxenstal of de weide komt

Maar bovenal gaat een kleinere aanvoer van melk voor andere gedachten zorgen in de Nederlandse zuivel. Melkfabrieken en vooral coöperaties zijn ooit opgericht om meerwaarde te creëren door gezamenlijke verwerking en afzet van zuivel. Ze zadelen nu, in naam van de consument, de melkproducenten op met extra eisen. Onder NZO-vlag en onder controle van Qlip wassen de zuivelaars hun handen in onschuld. Ze doen lastige vragen af met ‘consument wil, Qlip controleert’, et cetera.

Nee dames en heren, de zuivel dicteert, Qlip voert uit. En niet andersom. En het maakt de consument helemaal niks uit of melk uit een grupstal, ligboxenstal of de weide komt. Die consument kakelt hoogstens na wat de zuivel zelf als probleem aankaart.

Door Vlog meer fosfaataanvoer

De nieuwste productdifferentiatie is Vlog-melk. Op zich is dat een goede beweging om de invloed en macht van de Monsanto’s op de mais- en sojateelt wat in te perken. Maar ook hier gaat de zuivel er op een verkeerde manier mee aan de haal.

In de stal bij melkveehouder Kramer, een van de deelnemers aan de Vlog-pilot van FrieslandCampina. - Foto: Anne van der Woude
In de stal bij melkveehouder Kramer, een van de deelnemers aan de Vlog-pilot van FrieslandCampina. - Foto: Anne van der Woude

Na weidegang wordt Vlog een nieuwe bonusvoorwaarde. Op basis van de eerste paar proefbedrijven met hoofdzakelijk grasrantsoenen – eiwitrijk, dus weinig soja nodig – is de toeslag vastgesteld op 1 cent op de basisprijs die de zuivelaar zelf vaststelt. Als meer boeren Vlog gaan melken, wordt Vlog-voer schaars – dus duurder – en zal die ene cent lang niet toereikend blijken. Vlog bevat ook nog nauwelijks of niks van het fosfaatarme soja. Dus als Nederland een groter deel Vlog gaat voeren, stijgt de fosfaataanvoer via voer en mogen we nog minder koeien melken.

Zachte landing in het geding

Het wordt hoog tijd dat de Nederlandse zuivel eens werkelijk vorm geeft aan de samenwerking met haar leden/leveranciers. Door al dan niet nieuw opgerichte collectieven zal hen duidelijk gemaakt moeten worden dat produceren tegen extra eisen alleen tegen een eerlijke vergoeding kan. Zo niet, dan droogt de melkstroom nog verder op. Dat zal, zeker ook voor de zuivel, geen zachte landing betekenen.

Laatste reacties

  • Bennie Stevelink

    Volg is vrijwillig. Als het jou niet wat lijkt doe je er niet aan mee.

  • Alco

    "Bennie. Altijd hetzelfde:
    Weidemelk is ook niet verplicht, maar werd zo gebracht dat stalmelk verkeerd is.
    Biologisch wordt gebracht, alsof al het andere vernieling der aarde is.
    Daarom moet VLOG melk ook onder het vergrootglas gebracht worden, voordat iedereen gaat denken dat dat de weg naar Rome is.

  • kleine boer

    alco bennie schrijft niet voor niks volg....

  • aitink

    Jeroen je hebt wederom een fantastisch stuk geschreven.

  • haj146

    Netjes geschreven Jeroen! Alles wordt afgewenteld op de producent voor een gemiddelde melkprijs van 1990. Snapt u het nog.

  • buitenok

    De consument weet hellemaal niet wat vlog is. Ga maar eens vragen op straat of op een verjaardag

  • a van Gerwen

    @alco, helemaal met je eens en Bennie is mij te naïef. Voor je het weet zijn we verpicht vloggend aan het weidemelken voor de prijs van standaard melk.

  • Tuig

    Eieren zonder vlog raak je niet meer kwijt op de grootste exportmarkt. Duitsland dus.

  • Bennie Stevelink

    Hoe denken Jeroen van Maanen en reageerders zuivel te verkopen in Duitsland?

    Jeroen is niet de enigste columnist die alleen verstand heeft van melk produceren en blind is voor verkoop. Ik zou er zo nog één kunnen noemen. Dit mankement komt onder melkveehouders zeer veel voor. Sterker nog: het aantal boeren mét dit mankement is een veelvoud van het aantal boeren zonder dit mankement.
    Dit is een gevolg van 130 jaar coöperatieve melkverwerking. Mijn grootmoeder vertelde vroeger wel eens hoe zij in de jaren twintig/dertig op zaterdag met eieren naar de markt in Hengelo ging. Het was toen nog heel gewoon dat boeren sommige producten zelf aan consumenten verkochten. Boeren in die tijd waren niet alleen bezig met productie maar ook met verkoop. In Azië en Zuid Amerika komt dat nog steeds veel voor.

    Door de komst van de coöperaties werd de verkoop geheel uitbesteed en werd het begrip en blikveld van de boer ingekrompen tot dat van een productiemedewerker in een fabriek. Ook het landbouwonderwijs beperkte zich tot uitsluitend productiekennis en kostprijsberekening, ook op HBO-niveau!
    Het wordt hoog tijd dat als eerste het landbouwonderwijs op dit punt hervormt wordt.

  • deB.

    1 cent is bij lange na niet voldoende!!
    Er stoppen hier weer 8 mooie bedrijven, 1000 koeien.
    Reden, helemaal klaar met het gehoerzak van de zuivel keten.
    Eisen eisen, centen vergoeding dat niet uit kan.

    Wat bovenstaande schrijft klopt als een bus, melkstroom droogt rap en heel rap op. Alle moraalridders ten spijt!

  • kleine boer

    bennie zet eerst even de lijst met toegevoegde waarde hier neer die alco vroeg .... en ik weet niet of alco de toegevoegde waarde voor de boer bedoeld maar ik heb zon vermoeden van wel .....iedereen zit op die lijst van jou te wachten....

  • Bolder01

    Jeroen bedankt voor het duidelijke verhaal, herhalen, herhalen , is de kracht van de waarheid 👍

  • wmeulemanjr1

    @bolder01; iedereen overmatig hersenspoelen, lijkt soms ook de waarheid

  • Joost Mussche

    helaas kun je fosfaatquotum niet vergelijken met melkq. destijds.. dat was europees geregeld.. fosfaatq. alleen in nederland..wat we hier minder moeten melken wordt in Belgie en andere europese landen opgevuld. en dan gaat de verwachte prijsstijging niet zo gemakkelijk op als Jeroen schetst..

  • hansvanbergen

    @Bennie grappig. Jij hebt niet in de gaten dat jouw coop Campina 55% bulk kaas maakt en rustig afwacht totdat de handelaren zoals A ware het op komen halen. Daarnaast heb jij 3 cm kortere vingers van het tiepen voorjaar 2015 omdat DOC perse met dmk moest fuseren. Daar plukken we nog iedere dag de wrange vruchten van. Daarnaast ontbreekt bij jouw ieder inzicht in Campina. Het feit dat Campina 1 van de grootste merken van NL is bv besef je nog steeds niet en dat Campina veel meer produkten onder die naam zou kunnen uitbrengen. Daarnaast realiseer je je niet dat massa de grootste kracht is van Campina met daarbij de lage kosten. Wegjagen van leveranciers of opdelen in 1200 verschillende soorten melk haalt dat hard onderuit.

  • Attie

    Dat Jeroen op zijn dure Flevo-grond niet aan weidegang doet snap ik, maar om het dan af te doen als onzin is niet waar. Weidemelk en nu ook vlog is vraag naar, en handel is geld!

  • Bennie Stevelink

    Hans van Bergen, toen ik in mijn vorige reactie opmerkte dat Jeroen niet de enigste columnist is die alleen verstand heeft van melk produceren en niet van verkopen dacht ik niet aan jou. Ik dacht aan een andere columnist.
    Blij dat jij je gemeld hebt want ik kan jou er ook zo bijzetten. Dat zijn er al drie.

  • kleine boer

    Attie volgens mij bedoeld Jeroen dat de vraag zo is gemaakt en daar heeft ie wel een punt was het niet beter geweest duidelijk te maken dat de keuses aan de veehouder zijn ipv stalmelk neer te halen van beide wat te zeggen. En beide zullen blijven. Ik ben zelf weider 100%gras hier. Maar op goede stal heeft een koe het prima dat ziet consument ook zeker in deze zomer

  • a van Gerwen

    Handel is geld, maar dat moet voor alle partijen in de keten gelden. Als Vlog 1 cent oplevert maar 1,5 cent kost heb je er nog niets. Dat is de kern en dat moet bij Bennie ook nog indalen, die wil juist iedere markt bedienen. Je moet die markten bedienen waar voor iedereen wat te verdienen valt en misschien hoort Vlog-melk daar niet bij.

  • j.verstraten1

    Bennie, je raakt hem wat mij betreft. Er zijn maar weinig boeren die ons of zichzelf een spiegel voor durven te houden.
    Ook voor grup- of stalmelk is een markt. De vraag is alleen of je het gegund word om voor deze markt te produceren, welke afnemer je melk op termijn nog wil én met welke prijs neem je genoegen? In Duitsland is VLOG heel hard gegaan in 2016 omdat je met VLOG als fabriek je de boerenmelkprijs nog in de 20 cent kon houden.
    De markt is leidend. En markt is vraag/aanbod/emotie. Dat beetje melk wat er minder komt vanwege fosfaatregels gaat het aanbod onvoldoende beïnvloeden.
    Het is voor mij al lang een gegeven dat het aantal melkstromen opgesplitst word en we staan aan de vooravond dat dit verder in de uitbetaling zichtbaar gaat worden. Boeren die zich daar niks van aan trekken moeten ervoor zorgen dat ze voor een aanzienlijk lagere melkprijs dan het gemiddelde melk kunnen produceren. Ik denk daarbij aan een niveau onderkant DOC. Ik verwacht nog veel spanning in de coop. Want boeren die meegaan in deze ontwikkeling gaan niet accepteren dat hun premium prijs moet worden gedeeld met diegene die zich nergens iets van aantrekt. En die laatste partij gaat investeringen van hun coops in marktaandeel in het duurdere segment frustreren als 'weggegooid geld'.
    Wat zullen wij nog vaak naar vroeger verlangen.

  • kleine boer

    J.verstraten en dan worden het allemaal Lely fabriekjes? Elke boer een ander verhaal ? Geloof er niet in bulk zal alleen meer worden Omdat bedrijven groter worden.

  • jvanmaanen

    Ten eerste, Attie, ik weid mijn koeien.
    Bennie, leer voor je commentaar levert eerst lezen. Ik ben voorstander van VLOG.
    Maar ten eerste is de cent VLOG toeslag onvoldoende als een groter deel van de NL melkveehouders VLOG wil/moet gaan melken. Wat hierin meespeelt is dat mengvoerfabrieken net als melkfabrieken 1 of meerdere locaties volledig VLOG willen maken. Ze hebben daarom dus belang bij voldoende VLOG boeren. Houden daarom bij hoog en bij laag vol dat de cent toeslag voldoende is. Alleen de eerlijke vertellen inmiddels tussen de regels dat als een groter deel van de boeren VLOG gaat voeren dit voer duurder word dan de cent extra. Dan melk je dus VLOG met verlies.
    Ten tweede is een bonus niks als er niet vaststaat waarop die gegeven word. Nu 1 ct plus en vervolgens de vet/eiwit prijs een cent laten zakken melk je dus VLOG met een lagere marge en je word bestolen zonder dat je het door hebt.
    Handel/afzet is belangrijk en als VLOG daarbij helpt (Duitsland) is dat prima, met wel tegen een eerlijke (meer)prijs.

  • jvanmaanen

    Zo blind als de melkveehouders zijn volgens Bennie , zo blind is de zuivel voor de keuzes die ze maakten in een tijd met een overvloed aan melk. We lanceren het een na het andere argument "om afzet of meerwaarde te krijgen of vasthouden". Roepen dit vervolgens net zo lang dat de consument het overneemt (reeds gebeurd bij weidegang, nu is VLOG aan de beurt en grupstalmelk word zo ook even in de tang genomen). Er is geen consument die hierom vraagt. Binnen de kortste keren is de bonus ontoereikend of worden eisen in de leveringsvoorwaarden opgenomen. Is het dus niks anders als een kostenpost voer de melkveehouder en gaat de zuivel en supermarkt wederom met de poet strijken.
    En alle positieve impulsen van meerdere melkstromen op de afzet en prijs ten spijt, geeft het in ieder geval nog meer verdeeldheid onder producenten. Verdeel en heers, we worden dus nog meer uitgespeeld dan ooit tevoren, daar vaart geen enkele boer wel bij.

  • kleine boer

    jvmaanen leuke reactie op de reacties zit veel waarheid in.

  • Attie

    Sorry Jeroen van Maanen, je hebt gelijk we gaan voor een cent erbij!
    Heb overigens niks tegen koeien op stal had het vroeger zelf ook, maar meerdere melkstromen is volop aan de gang, of je het leuk vind of niet.
    gr. Randmeerkust


  • Alco

    Weidemelk werd van exclusief tot de standaard.
    We moeten oppassen dat het met biologisch en VLOG niet dezelfde kant opgaat en dat het verwordt tot de standaard.
    De conclusie zal zijn dat we er toch ingetuind zijn.
    (Over blinde boeren gesproken!)

  • j.verstraten1

    Denk vanuit de markt, en vertaal dat naar het boerenerf. Want zo zit de wereld in elkaar. Meerwaarde creër je door beleving, in het gunstigste geval met smaak, en in te spelen op de behoefte vd consument die heel divers is. Die behoefte kun je ook creëren, zoals weidemelk, of beter leven kip. Of zoals Tesla, of Apple dat extreem doet. Lukt je dat niet dan kun je alleen op prijs concurreren. VLOG is een slecht voorbeeld omdat je hiermee niet meerwaarde creërt, maar onderdeel van de license to deliver. Maw, zonder VLOG mis je een deel van je afzetvolume. Zo is voor 'antibiotica vrij geproduceerde melk' of " glyfosaat vrije melk' ook geen meerwaarde te creëren.

  • Alco

    @Verstraten
    Ook weidemelk en in de toekomst biologisch wordt als je niet oppast "license to deliver".
    Trouwens. Sommige boeren vinden VLOG melk wel melk met meerwaarde.

Laad alle reacties (24)

Of registreer je om te kunnen reageren.