Boerenblog

1 reactielaatste update:15 jun 2017

‘Nietszeggende getallen in complexe KringloopWijzer’

Werken aan mineralenefficiëntie is een goede zaak, maar met de KringloopWijzer kan ik niks.

Het heeft moeite gekost, maar ik heb de KringloopWijzer ingevuld. Om melk te kunnen blijven leveren, zijn we dat als grondgebonden bedrijf nu ook verplicht. Gegevens opzoeken, (veel) inschattingen maken en opletten bij het invullen. Uiteindelijk heb ik vier steeds dikkere rapporten met vage cijfers en kengetallen uitgeprint. Dit geeft weinig meerwaarde.

Gegevens opzoeken, (veel) inschattingen maken en opletten bij het invullen.

Kringlopen sluiten en efficiënt mineralen benutten is zinvol. Alles wat daaraan kan bijdragen is welkom. Je kunt dingen verbeteren als je weet wat je op je bedrijf aanvoert, welke stromen binnen je bedrijf plaatsvinden en wat je afvoert aan producten en reststromen. Vergelijken met anderen helpt daarbij. Dat gebeurde jaren geleden al met Minas. Daarom is het idee van de KringloopWijzer goed, maar de uitvoering te complex en ondoorzichtig.

‘Het idee van de KringloopWijzer is goed, maar de uitvoering is te complex en ondoorzichtig’

Voor het invullen van de KringloopWijzer zijn veel gegevens nodig. De ene keer in kilo product, dan weer tonnen, meestal droge stof, maar soms niet. Niet N (stikstof) invullen bij kunstmest, maar N-ammonium, N-nitraat en N-ureum. Het blijft opletten. Lastiger is het berekenen van de opbrengsten van gras en mais. Eurofins meet de kuil op, schat de dichtheid in en telt de balen. Een (kleine) inschattingsfout heeft daarbij grote gevolgen. En wat was de opbrengst van de mais die we af land hebben verkocht? Hoeveel luzerne is geoogst? Hoeveel P en N zit er in ons hooi en wat weegt een baal? Hoeveel stro is verbruikt? Op internet zijn normen te vinden, maar het gaat er nu juist om dat wij onze eigen cijfers invullen en kijken of we het beter of slechter doen dan gemiddeld. Het invullen schiet zijn doel voorbij.

‘Op internet zijn normen te vinden, maar het gaat er juist om dat wij onze eigen cijfers invullen en kijken of we het beter of slechter doen dan gemiddeld’

Wellicht is alles voor een standaard melkveebedrijf redelijk in te vullen. Maar wie heeft dat nog? Wij hebben naast de koeien akkerbouw, en we maken kaas. Dat past nooit in modellen. En toch wordt nu onze ‘efficiëntie’ gemeten met dit KringloopWijzer-model.

Natuurlijk was ik benieuwd naar de uitkomst: vier rapporten, met veel dezelfde informatie. Rijtjes getallen van ons bedrijf naast een referentiegroep. Maar geen norm of streefniveau. Wat is goed en slecht? Beter of slechter zijn dan de referentiegroep, zegt nog niets.

Enkele uitkomsten zijn te begrijpen: opbrengsten gras en mais in droge stof per hectare. Maar een rijtje getallen van broeikasgassen gaat mijn pet te boven: wat is on-farm methaan (kg CH4), on-farm lachgas (kg N2O) en on-farm energie (kg CO2) als emissie per ton melk? Kunnen we dat beïnvloeden? Geen idee, en zo staan er veel nietszeggende getallen in. Natuurlijk kunnen we een adviseur inhuren die ons dat allemaal uitlegt, maar dat wil ik niet. Ik wil een instrument dat ik zelf kan invullen, zelf kan controleren, begrijpen en gebruiken.

‘Wat is goed en slecht? Beter of slechter zijn dan de referentiegroep, zegt nog niets’

De KringloopWijzer is nu een model met ondoorzichtige aannames en berekeningen, met een lange rij nietszeggende uitkomsten, een leuk speeltje voor adviseurs en onderzoekers. Hopelijk worden bestuurders op tijd wakker en worden we als melkveehouders niet afhankelijk van (weer) een ondoorzichtig model met mogelijke rekenfouten en onvolkomenheden.

Eén reactie

Of registreer je om te kunnen reageren.