Boerenblog

17 reacties

‘Onzeker toekomstbeeld melkveehouderij’

Wat de melkveesector nu overkomt, heeft de varkenshouderij jaren geleden al meegemaakt. De sector gaat onzekere tijden tegemoet.

De grootste landbouwsector verkeert in alle staten. De melkveehouderij leeft in een roes en weet niet wat haar overkomt met de enorme regelstroom die Den Haag momenteel over haar uitstort. Deels valt dat de eigen belangenbehartiging en zuivelcoöperatie te verwijten; visieloos gingen ze het quotumtijdperk uit. Sterker nog, er werd opgeroepen om flink los te gaan, verwerking was geen probleem.

Inmiddels weet iedereen beter. De verwerking is wel degelijk een probleem gebleken; de bijbehorende groei in koeien is echter een nog veel groter juk. De overheid treft evengoed blaam, die zag wat er stond te gebeuren, maar deed niets. Toenmalig staatssecretaris Dijksma kwam weliswaar met de wet ‘Verantwoorde groei melkveehouderij’, maar inhoudelijk stelde deze te weinig voor. Alle gevolgen zijn bekend; de mestmarkt is bezoedeld, de maatschappij verontrust, te laat ingrijpen door een lakse staatssecretaris, alsook stuntelig ingrijpen van boerencoöperatie FrieslandCampina. Melkveehouders zijn in mineurstemming met vaak een onzeker toekomstbeeld.

Banken structuurbepalend

Nieuw is het niet, varkens- en pluimveehouders kunnen erover meepraten. De interim-wet van 1984, de daaropvolgende begrenzing in 1986, fosfaatrechten, dierrechten, inleveren 10% rechten, opkoopregelingen, niets is hen vreemd aan de huidige problematiek. Het viel dan ook te verwachten dat met name banken regie gingen voeren en op de achtergrond bepalen wie stopt en wie doorgaat. Zij herkennen de hectiek en kennen de achtergronden van de wetgeving. Ze hebben dagelijks contact met beleidsmakers, maar ook met de melk-, vlees-, en voerindustrie. In het verleden gaven banken vaak aan zich niet met structuurontwikkeling bezig te houden, inmiddels weten we beter en zijn ze juist structuurbepalend.

Als boeren – primaire voedselproducenten – zijn we de regie volledig kwijtgeraakt, als we die al ooit hebben gehad. Verdeeldheid speelt ons parten en die lossen we niet snel op. Je kunt de ene ondernemer niet eenvoudig vergelijken met de ander en daarmee ook zijn belangen niet. Wel is het mogelijk om de feiten te benoemen, onder ogen te zien en met een heldere visie te komen.

Groeibeleving

Politiek gezien is het helder. Er is volop ruimte voor groei van het wegennet en ook Schiphol mag middels Lelystad Airport fors uitbreiden de komende jaren. Wanneer een autofabrikant overweegt om zich in ons land te vestigen, dan staan verantwoordelijk ministers met een flinke pot geld juichend voor hen klaar. Energiereuzen wordt geen strobreed in de weg gelegd, de kunstmestindustrie heeft een geweldige politieke lobby en draagt flink bij aan de staatskas.

Hoe anders is het met de veehouderij en diens dieraantallen? Voor politici is het wisselgeld, het electoraat aan boeren is nul. Het sentiment is overduidelijk, er zijn er genoeg. Daar kun je dwars tegenin blijven gaan, maar je bouwt makkelijker en sneller een nieuwe luchthaven dan dat je dit 30 jaar oude sentiment bijdraait.

Het zijn niet enkel ‘linkse rakkers’ die groei van veehouderijbedrijven verafschuwen, veel belangrijker is de mening van onze buurlanden. Als buurman zagen zij de melkveehouderij in Nederland gelijk na het einde van de quotering onstuimig groeien en tegelijkertijd ook de melkprijs even snel dalen. Toeval of niet, ons land krijgt in Brussel geen handen meer op elkaar om de veestapel te laten groeien.

Voedselovervloed

Als boeren kunnen we ons allereerst afvragen waarom we zo graag een grotere Nederlandse veestapel willen en wat ons dat vervolgens brengt. Het gros schiet immers in de verdediging wanneer iemand hier een uitspraak over doet. Vervolgens regeert het hardste geluid en kruipt onze belangenbehartiging in zijn schulp. Dat een individuele ondernemer wil groeien is heel normaal en niemand zal hem dat beletten. Lukt het niet meer op de thuislocatie, dan zijn er in alle sectoren bedrijven genoeg te koop. Het totaal aan veehouderij wordt vaak geroemd vanwege de exportcijfers en de sterke periferie eromheen.

Bewindslieden spreken hun roem over ons uit in het buitenland, eenmaal terug introduceren ze weer een nieuwe stortvloed aan regelgeving. De grootzakelijke periferie is niet meer afhankelijk van het thuisland en heeft de vleugels wereldwijd uitgeslagen. Het deert ze niets wanneer het boerenbestaan in Nederland uitgehold is, wanneer hun eigen (persoonlijke) positie maar veilig is gesteld. Zolang we in Nederland voor diverse landbouwproducten zelfvoorzieningsgraden kennen van 200% en meer, is waarschuwen voor voedselschaarste of afhankelijkheid enkel voor de bühne.

‘Er is meer in de wereld dan alleen het boerenerf’

Als varkenshouder heb ik 25.000 collega’s zien uittreden, nu zijn er nog slechts enkele duizenden over. In dezelfde tijd stopten ook evenveel melkveehouders. Regelmatig spreek ik nog oud-collega’s, nog nooit één die morgen graag een comeback maakt. Ook onder de melkveehouders die zich nu uit laten kopen veel positivisme. Het zijn allemaal ondernemers die zich nadien prima weten te redden en overal aan de slag kunnen.

De halve procent van de Nederlandse bevolking die boer is kan wel zeggen dat boeren een levenswijze is, de andere 99,5% toont aan dat er meer in de wereld is dan alleen het boerenerf.

Laatste reacties

  • Zoals ik al eens eerder gezegd heb: dit zijn communistische denkbeelden. Een bijna-plan economie in Nederland. Sinds wanneer is ondernerschap, groeien in omvang is daar een onderdeel van, iets wat in Nederland afgebroken moet worden? De politiek heeft de plicht om een goed ondernemersklimaat te verschaffen, binnen bepaalde kaders. Persoonlijk vind ik dat mijn generatie van beleidsmakers een vreselijk tekort aan visie hebben. Korte termijn denken gecombineerd met een gruwelijke incompetentie, geeft de huidige rampzalige ontwikkelingen in de maatschappij weer.

  • Bennie Stevelink

    Uitstekend artikel van Johnny Hogenkamp. Op verschillende punten een visie die ik deel.
    Ten eerste de zorg dat in de politiek de veehouderij wordt opgeofferd voor verkeer en industrie. Vooral in de huidige kabinetsformatie zie ik dit als een reëel risico. GroenLinks zal in zijn milieubeleid vooral de veehouderij willen aanpakken om daarmee bij de volgende verliezingen de PvdD wind uit de zeilen te nemen.
    D66 zal daar graag in meegaan om een meer recreatief platteland te realiseren. Ook de VVD kan daar in meegaan als daarmee industrie en verkeer buiten schot kan worden gehouden.
    De milieuproblemen eenzijdig bij de veehouderij neerleggen kan vanuit de oppositie gesteund worden door de SP, PvdD, 50+ , FD en mogelijk de PVV.

    Ten tweede de vraag van Johnny waarom wij zo graag een grotere Nederlandse veestapel willen en wat ons dat brengt?
    Een grotere veestapel betekent een hogere veedichtheid. Bij iedere grens die de veedichtheid overschrijdt zie je de kostprijs een sprong omhoog maken. Zo moesten wij in Nederland al in 1990 emissiearm mest aanwenden terwijl in Duitsland met een lagere veedichtheid gewoon bovengronds kon worden uitgereden. We moeten emissiearm bouwen. Bij teveel mest als geplaatst kan worden moet dit verwerkt worden. Niet alleen de mest die verwerkt wordt kost €20, maar de mest bij de akkerbouwer in de buurt kost vanaf dat moment ook €20. De kostprijs schiet omhoog.

  • a van Gerwen

    Zoals het artikel beschrijft, is dit helaas de realiteit en we zullen het onder ogen moeten zien. Het is net als de slogan van de belastingdienst "leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker".

  • parnas

    Helemaal gelijk. Zal wel net als bij de varkenshouderij gaan. Degene die zo nodig groot denken en groot moesten worden hebben nu vele in de problemen gebracht.
    Jammer dat sommige dat niet hebben bedacht voor ze begonnen. Moet niet zo worden dat de kleine het gelag betalen. Allemaal een pas op de plaats maken zou voor iedereen nu even het beste zijn.

  • j.verstraten1

    Goede analyse Johnny. Alleen de titel klopt niet. Je schets nl. een helder toekomstbeeld. De vraag is of wij bij machte zijn hier een onzekerheid in aan te brengen en daarmee zelf een rol in dat toekomstbeeld hebben.

  • robert1

    Hij heeft het over andere sectoren. Veel verkocht auto's hadden sjoemelsoftware en voldeden niet aan de eisen. Wel zijn er veel subsidies verstrekt voor dit soort auto's (lagere bijtelling). Heeft u al een burger gehoord die heeft moeten terugbetalen of een autofabrikant die de ten onrechte verstrekte voordelen aan de overheid heeft terugbetaald? Moet een boer eens doen; komt gelijk op het strafbankje. Zo wordt er in Nederland met verschillende maten gemeten. En de boer ligt op het hakblok.

  • halbe

    Wat er op het spel staat is de derogatie voor de Nederlandse melkveehouderij. In het buitenland is daar inderdaad geen enkel begrip voor als de veestapel blijft groeien. Nederland hoeft dus geen steun te verwachten uit Brussel.
    Maar het is Nederlandse overheid die deze derogatie heeft weten los te peuteren en ze wist perfekt wat de voorwaarden waren (fosfaatplafond). Het is dus van tweeën èèn: of de Nederlandse overheid, dwz. Dijksma en Van Dam hebben zitten slapen of ze hebben het bewust op dit fiasco laten aankomen. In beide gevallen is de overheid verantwoordelijk voor wat er nu gebeurt en zal zij de problemen moeten oplossen.

  • koestal

    Het leven is onzeker,fiasco,s zijn er zat

  • Peerke1

    Doelbewust naar dit fiasco. Ik ben er zeker van, meer zeg ik niet.

  • alco1

    Knap geschreven column.
    Met de opmerking dat de melkprijsdaling al in gezet was ten tijde dat het quotum er nog was en dat nu met "veel te veel" melk weer 10 cent hoger.
    Dus heeft dat niets te maken met het hogere Nederlandse aanbod.
    Ook de 200 % voorzieningsgraad moet anders belicht worden.
    Wij importeren veel auto's, brandstof, electronica e.d.
    Daarmee vloeit veel geld uit ons land, wat we met de landbouw productie weer kunnen compenseren. Dus met iets waar wij weer goed in zijn.
    Dat is een volkomen natuurlijk iets.

  • Waarom hebben nou hetb quotum er afgehaald als ze dat niet hadden gedaan was het voor iedereen beter geweest zelfs als boeren zoon heb je er al mee te maken en dat is niet leuk als het je droom is

  • alphons1

    schoon stukje. en vooral de lobby van de kunstmest industrie. die hebbe macht. en wa gebeurd er meeste kunstmest zijn zouten. leg maar is een korreltje zout op de rug van de slak. die is zo dood. zo sterft het bodemleve. die houde nutrienten vast in de bodem. dus als gevolg meer uitspoeling en weer scherpere regels. en de boer betaald

  • zon

    Geen enkele melkveehouder wil minderen maar het probleem blijft,Overheid heeft schuld en kennelijk heeft het hele bedrijfsleven en belangenbehartiging er ook op aan gestuurd om ongeremd te groeien.
    Wordt hoog tijd voor een harde begrenzing voor de melkveehouderij en andere takken die nog geen begrenzing hebben,net zoals de varkens en pluimveehouderij die al een lange tijd een begrenzing hebben.
    Feitelijk komt het dus neer op een quotum/rechten systeem met afroming voor die sectoren die te hard gegroeid zijn.

  • L Hoeve

    Dat de overheid toen niet ingreep en alleen maar stimuleerde is eigenlijk heel logies , Nederland verkeerde toen in en diepe crisis , velen gingen toen failliet . de melkveehouderij was als enigen (bijna) volop aan het bouwen , dat kwam goed uit ,want veel (bouw) bedrijven konden toen aan de gang blijven , de gevolgen zouden later wel worden opgelost door de (linkse) politiek, en dat doen ze, door flink te nivelleren ,regels en wetten steeds aanpassen ,het gaat nu wel heel snel , let op straks zijn we veel kwijt

  • koestal

    Zekerheid bestaat niet in de landbouw

  • koestal

    De kunstmestindustrie heeft in Brussel meer te vertellen dan alle boeren bij elkaar,terwijl kunstmest door millieuorganisaties ook weer verfoeilijkt wordt

  • koestal

    Heeft de varkenshouderij wel zekerheid Johnny ?

Laad alle reacties (13)

Of registreer je om te kunnen reageren.