Boerenblog

13 reacties

‘Melk met Meerwaarde: ik ben om’

Ik ben om. Ik geloof niet meer in het liberale systeem van vrijhandel en de onvermijdelijke volatiliteit van de melkprijs. Ook Eurocommissaris Hogan is om, net als FrieslandCampina, dat opnieuw de rem zet op de productie en kiest voor ‘Melk met Meerwaarde’.

Vorige week was ik twee dagen in Ierland, waar ik mijn gedachten mocht presenteren over de ontwikkeling in de Ierse melkveehouderij. Op die Irish Dairy Day waren zo’n 1.500 mensen aanwezig, waaronder natuurlijk veel collega-boeren. Eurocommissaris Hogan hield er een verhaal over de koerswijziging van het EU-beleid. Ja, ik ben om.

‘Dit is goed voor Ierland’

Twee jaar geleden produceerden de Ieren 5 miljard liter melk. Nu is de productie al 7 miljard liter en dat zal groeien tot 10 miljard liter in 2020, daarna richting 12 miljard liter. Het lijkt wel een koppel schapen: een paar blaten ‘Dit is goed voor Ierland’ en iedereen rent de kant op van 12 miljard liter melk, de zuivel voorop.

In Nederland leidde dat tot twee keer zoveel koeien, twee keer zoveel werk, twee keer zoveel schuld en nauwelijks meer winst dankzij onze fors gestegen kostprijs. Onze schuld per bedrijf is meer dan tien keer zo hoog als in Ierland en de kostprijs is daar de laagste van Europa.

Ik heb ze voorgehouden dat met onze ervaring het niet onlogisch is dat de grondprijs gaat stijgen. Een verdubbeling, van € 20.000 naar € 40.000, is niet raar als de behoefte aan grond twee keer zo groot wordt. De kracht van hun systeem, lage kosten en bijna 100 % gras voeren, staat dan onder druk.

Door de sterke groei van de veestapel en melkproductie staat de kracht van de Ierse sector, kosten en bijna 100 % gras voeren, onder druk. Foto: John Caffey
Door de sterke groei van de veestapel en melkproductie staat de kracht van de Ierse sector, kosten en bijna 100 % gras voeren, onder druk. Foto: John Caffey

Paar miljard kilo te veel verstoort wereldmarkt

De Ierse zuivel produceert veel poeder en gaan dat de komende jaren nog meer doen. Als je zo kleinschalig bent, is het lastig concurreren met de grote spelers in de markt. Een paar miljard kilo melk te veel is genoeg om de wereldmarkt te verstoren. Als de melkprijs begin volgend jaar 6 cent lager is, kost mij dat op jaarbasis een ton melkgeld! Ik heb de Ieren daar hartelijk voor bedankt. De zaal moest smakelijk lachen, maar het is heel triest dat het zo werkt.

Vol lof over FrieslandCampina

Eurocommissaris Hogen hield in zijn eigen land een aardige speech, een dag na de aankondiging van FrieslandCampina dat ze melkaanbod gaat sturen. Opmerkelijk was dat hij daar meer op reageerde dan dat hij inging op de situatie in Ierland. Hij was vol lof over FrieslandCampina. Hogan noemde het invoering van A- en B-melk. De EU predikt nu meer duurzaamheid, verantwoordelijkheid van de retail, bescherming van de boeren en een faire prijs voor alle inspanningen op gebeid van natuur, milieu en emissies. De industrie moet volgens de EU in de markt de rol van de politiek overnemen. Een veranderende visie op mededinging gaat het mogelijk maken afspraken te maken in het belang van boeren en maatschappij.

Eurocommissaris van landbouw Phil Hogan zit met de melkpoederberg in zijn maag. Foto: ANP
Eurocommissaris van landbouw Phil Hogan zit met de melkpoederberg in zijn maag. Foto: ANP

In de maag met poederberg

Hogan zit enorm met de poederberg in zijn maag. Zijn politiek correcte verhaal is dat hij de poeder nog steeds kan en gaat verkopen op het goede moment voor de goede prijs. Tegelijkertijd verzucht hij dat hij toch niet meer poeder op kan kopen dan dat hij nu al heeft. De poedervoorraad gijzelt de zuivelmarkt al een paar jaar en verstoort die enorm. Het is meer het sentiment dan de berg zelf die de storende factor is. Interventie afschaffen dan? Nee, volgens Hogan moet er een vangnet blijven. Maar waarom, als je concludeert dat interventie niet meer werkt? Hogan gaat niet erg veel meer poeder kopen en de berg die hij nu heeft, raakt hij niet kwijt. Afboeken en vernietigen komt in zicht, maar zal alleen maar leiden tot maatschappelijk onbegrip en politieke weerstand. EU-vergoeding koppelen aan goed marktgedrag zou een nieuwe denkrichting kunnen zijn.

De melkveehouder op éen

Wat betekent dit voor de spelers in de zuivelmarkt? FrieslandCampina zegt nu A. Maar hoe zien de volgende stappen er dan uit? En hoe pakken we de handschoen op die Hogan aanreikt? Niks doen betekent wachten tot de volgende crisis, die een aantal boeren niet zal overleven. Heeft de ledenraad van FrieslandCampina de consequenties van haar keuze overzien? De ingeslagen weg biedt ruimte voor een betere melkprijs. Een paar cent hogere melkprijs is veel belangrijker dan € 100 miljoen winst meer of minder. Denken vanuit het belang van boeren die een maatschappelijk doel dienen, is zelfs in een model te gieten waarbij fosfaatrechten overbodig zijn. Dit vereist een heel ander benadering. Denken vanuit de coöperatie, de eigenaren van FrieslandCampina. Een mooie uitdaging voor het tweemanschap dat per 1 januari begint. Ze kunnen geschiedenis schrijven. Een mooie slogan zou zijn: de melkveehouder op één!

Laatste reacties

  • alco1

    Dat het veel boeren te gek wordt heeft vooral te maken met de bemoeienissen van onze regelgever.
    Altijd maar dat gevoel van erbij willen horen voordat je te laat bent.
    En. Melk met meerwaarde geld maar voor een paar procent.

  • jfvanbruchem1

    twee keer zoveel koeien? 2.4 miljoen in 1983 .en nu1.7 miljoen. ra ra.

  • Johnny Hogenkamp

    Denk dat er de komende jaren wel meer "om" gaan binnen Europa. In de varkenshouderij is een procent te veel als snel een paar ton verlies per bedrijf per jaar en een procent te weinig een half miljoen winst. Na 30 jaar leer je hier mee omgaan, maar wanneer de veel grotere melkveesector hier ook mee te maken krijgt, komt er vanzelf een brede Europese discussie over marktregulering.

  • farmerbn

    Het afschaffen van het melkquotum heeft Nederland niet veel gebracht. Boeren zijn opgejut om te groeien want je moest groeien omdat je anders uit de boot valt. Nederlanders willen graag grote bedrijven hebben en veel bulk produceren. Bij bulk zijn de marges klein en de zorgen groot. Het was beter geweest om net als Frankrijk een variabel fabrieksmelkquotum in te stellen. Nu kan dat niet meer op een fatsoenlijke manier. Als je niks doet zijn er onterechte verliezers maar doe je wel iets dan krijg je die ook. Wat is het dom geweest van vooral FC om het quotumsysteem af te schaffen.

  • John*

    ledenbewijzen gekoppeld aan liters melk i.p.v. fosfaatrechten hanteren voor de toegestand melkproductie? klinkt eigenlijk zo gek nog niet!. Dan heb je meer in handen dan een papieren plafond.

  • Bennie Stevelink

    Geen enkele private partij (zuivelcoöperatie) is in staat ons een melkprijs te geven die los staat van de wereldmarktprijs, hoever de productie ook wordt beperkt. Willen we een melkprijs die los staat van de wereldmarktprijs dan hebben we een geheel beschermde markt nodig waar alleen de politiek voor kan zorgen. Zonder politiek kunnen we alleen een plus halen boven op de wereldmarktprijs.
    Toch is het goed dat de omvang van de veestapel wordt begrenst. Dit op de eerste plaats om de kostprijs te beperken. Een te hoge veedichtheid is immers zeer kostprijs verhogend. Ook leidt een te hoge veedichtheid tot een manier van produceren waarmee je in de bulk terecht komt en de plus op de wereldmarktprijs niet meer kunt realiseren.

  • Bennie Stevelink

    @John, ledenbewijzen in plaats van fosfaatrechten is een onbegaanbare weg. Daarmee worden alleen de boeren van FC begrenst, de anderen niet. Boeren van FC kunnen vrij overstappen naar anderen. Ook kunnen FC-leden melk leveren aan andere afnemers naast de levering aan FC. Het hek is van de dam om onbegrensd uit te breiden.

  • schoonvelde

    We moeten gewoon veel meer in marge gaan denken in Nederland. De wedstrijd om de liters gaan we toch niet winnen. Binnen de EDF zie je al jaren dat marge per liter veel belangrijker is dan schaal.

  • A1967

    Duidelijk is dat Harm Holman niets begrepen heeft van de Ierse boeren.

  • farmerbn

    Mijn franse melkfabriekdirecteur zei onlangs dat je als producent (van zuivel) niet moet gaan voor de laagste prijs maar voor de hoogste. Dat bereik je door het beste product te verkopen dat er op de markt is. Het is dus belangrijk dat iedereen weet dat jij dat beste product maakt. In Frankrijk heb je jaarlijks zo'n wedstrijd voor allerlei (zuivel)producten. Wie produceert in NL de lekkerste kaas, yoghurt of boter? Niemand weet dat , dus ook die rijke Chinees, Europeaan of Noord-Amerikaan niet. Je kunt dan verkopen voor de laagste prijs maar dan heb je ook de laagste prijs.

  • siebe251

    De DDB en EMB hebben jaren terug al gewaarschuwd voor het vrije markt denken, en voorgesteld met productiebeperking te zorgen dat de markt niet overstroomd. Het is jammer dat er eerst een half ontwrichte melkveehouderij met veel halflege stallen nodig is om tot inkeer te komen. Maar beter laat dan nooit.

  • koestal

    Wij moeten de melkproductie beperken ,de Ieren vullen het gat snel weer op. Bij FC hadden ze dit niet voorzien.We hebben ons laten belazeren. Ja, een ontwrichte melkveehouderij met halfvolle stallen is hier de realiteit !!

  • mtseshuis

    Ja! Volgas! Al die flauwekul om een paar centen melkgeldverdeling, want dat is het wat FC doet gaat ons niks helpen. Kosten verhoging en nóg meer regels is het enige dat ons daarmee brengt..

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.