Redactieblog

20 reacties

'Weg met koeboete en melkmalus'

De fosfaatcrisis heeft de Nederlandse taal misschien verrijkt, maar helpt de melkveehouderij niet. In het komende jaar moet het fosfaatoverschot snel en overtuigend worden weggewerkt, anders blijft mest het blanke zuivelblazoen besmeuren.

Wat je ook mag vinden van de fosfaatcrisis waarin de Nederlandse veehouderij zit, die heeft in ieder geval een verrijking van de Nederlandse taal opgeleverd. Behalve de koeboete heeft de crisis ook de melkmalus gebracht.

Melkveehouders moeten er komend jaar een weg in zien te vinden. De meesten krijgen dan te maken met één van beide begrippen. Want ongeveer 9.000 van de goed 17.000 melkveehouders hebben een (mest- en) fosfaatproductie die hoger ligt dan hun bedrijfsareaal en (GVE) referentie toelaten.

Te hopen valt dat beide begrippen, en het woord fosfaatcrisis, na een intensief eerste gebruik snel de prullenbak in kunnen, samen met het probleem waardoor de ‘newspeak’ in de wereld is gekomen. Want, wat marktkenners, analisten van financiële instellingen en andere experts ook mogen roepen over de toekomst van de zuivel, zolang negatief geladen woorden als 'crisis', 'boete' en 'malus' het gesprek blijven bepalen, gaat het beslist niet goed met de sector.

'Imago is ook geld en tegen een te lang aanhoudende periode van negatieve publiciteit valt niet op te werken'

Te weinig wordt beseft dat imago ook geld is en dat tegen een te lang aanhoudende periode van negatieve publiciteit niet valt op te werken. Veel melkveehouders en ook zuivelbedrijven stellen zich gerust met de gedachte dat het grote publiek houdt van koeien. Ze denken dat zolang het publiek maar wat dieren in de wei ziet, dat het dan wel goed gaat. Met een vergelijking met de varkenshouderij moet je niet aankomen.

Vion en FrieslandCampina

Maar, waarom eigenlijk niet? FrieslandCampina heeft op het zieltogende Vion voor dat het een structureel gezond en winstgevend bedrijf is, met snoepjes als de Chinese markt voor babyvoeding. Maar in het bijna voorbije jaar werden toch beangstigende parallellen zichtbaar. De ooit bijna exclusieve eigenaar van Vion, de ZLTO, dreef de varkensvleesreus naar de afgrond door een niet te combineren missie over twee sporen. Het moest als een normaal commercieel bedrijf geld verdienen met varkensvlees in een omgeving met een sterke concurrentie. Maar het moest de (vooral zuidelijke) varkenshouders ook een renderende varkensprijs garanderen, wat er ook gebeurde in de markt. Daarbij werd het intern gezond houden van het bedrijf een beetje vergeten.

Echt ondernemen in echte markt

Coöperatie FrieslandCampina heeft zuivelonderneming FrieslandCampina dit jaar overspoeld met melk, conform het signaal dat het bestuur jarenlang had afgegeven: wij ontvangen alle melk, hoe dan ook. Blijkbaar was even vergeten dat er nog meer grenzen waren én zijn dan de melkquotering, en dat echte ondernemers ook moeten opereren in een echte markt. Zuivelkampioen FrieslandCampina zou het wel oplossen. Dat heeft het bedrijf in 2016 ook gedaan, maar wel ten koste van een fors lagere melkprijs en winst én ten koste van een afbrokkelend imago van melk. Want een product waar te veel van is, wordt letterlijk en figuurlijk goedkoop.

Het gaat te ver om de Nederlandse melkveehouderij alleen de schuld te geven van de nieuwe zuivelbergen in de EU, maar samen met de Ierse collega’s, hebben de Nederlanders wel ongeveer het meeste product op die berg gereden. Deze zuivelbergen zijn, samen met de oplopende mestoverschotten, een (te) gemakkelijk object van maatschappelijke kritiek.

Noodstops nodig

Wat de melkveehouderij en zuivel daarom nodig hebben, is een systeem met goed werkende noodstops. Dus geen eindeloze, richtingloze discussies over mestoverschotten en ook geen ongelimiteerde melkleveringen (al klinkt dit binnen een coöperatie als vloeken in de kerk). In ieder geval niet zonder bewezen oplossingen voor het mestoverschot.

De bedrijfstak moet toe naar een flexibeler, zo veel mogelijk met de markt meebewegende melkproductie, binnen de bestaande milieugrenzen. De melkveehouderij is dan geen auto-industrie, maar waar ze de productie soms razendsnel kan opvoeren, moet ze de productie ook binnen redelijke termijnen kunnen verminderen.

De bedrijfstak moet ook toe naar heldere en duidelijke beslisprocedures in geval van dreigende milieuproblemen. Dat voorkomt oeverloos gedraai en ondertussen verergerende problemen, zoals in de afgelopen anderhalf jaar. Nog steeds geldt het oude gezegde dat ‘zachte’ (besluiteloze) heelmeesters stinkende wonden maken.

Laatste reacties

  • Jaap39

    Gaan we nu dan toch de ddb ideeën verkondigen? De door menigeen als lariekoek bestempelde waan ideeën? Minder is meer.
    Beter laat dan nooit zullen we maar zeggen.

  • g*n

    Wanneer we blijven denken dat de postzegel NL van enige invloed kan zijn op de prijzen van wereldmarkt...#thinkagain Ongeacht de hoeveelheid.

  • alco1

    Mij minder voor hem meer is dom.

  • alco1

    Een redacteur zal het wel even vertellen.
    Nou dan is er niet goed opgelet.

    Ten eerste praten over dreigende milieu problemen.
    Juist kunstmest voor dierlijke mest is een milieu probleem.

    Er is wel degelijk verschil tussen de sectoren.
    Kijk maar eens waar de protesten zijn.

    Lagere prijs is niet te danken aan de hogere Nederlandse productie.
    Waarom stijgt ie nu dan?

    Flexibele productie?
    Met fosfaatrechten is dat juist not done.

    De laatste zin klopt:
    Maar dan de nalatige overheids besluiten ten tijde van het melkquotum.
    Die maken stinkende wonden.

    Wat wel duidelijk maakt is, dat we nu wel weten wat we aan Klaas van der Horst hebben.

  • familiebeldman1

    Klaas: Waarom RFC altijd in het kwade daglicht zetten. Ze nemen wel het voortouw in veel zaken ook al ben je het er niet altijd mee eens. Over de winst van 2016 is nog niks bekend. En welk bedrijf betaald geen fors lagere melkprijs over 2016?

  • gerben77

    Goed gesproken Alco !

  • Bennie Stevelink

    In feite pleit Klaas van der Horst voor productierechten. De noodzaak hiervan in mij inmiddels ook wel duidelijk. Wel moet er voor gezorgd worden dat deze productierechten niet teveel luchtkapitaal genereren. Dat veroorzaakt een ongezonde stijging van de kapitaalsintensiviteit, net als het quotum deed.
    De enigste manier om te voorkomen dat de productierechten te veel luchtkapitaal genereren is door deze sterk grondgebonden te maken. Het zorgt er tegelijk voor dat de melkveehouderijsector zich ontwikkelt in een maatschappelijk en markttechnisch gewenste richting.

  • Fryslanboppe

    Denken jullie nou echt dat wij de stip op de wereld bol zoveel invloed hebben op de wereldmarkt prijs. Droom maar mooi verder wij zijn mee gezakt met de algehele neerwaartse trend op de wereld markt. We hebben echt de melk crisis niet veroorzaakt voor heel Europa.

  • MARDYK

    een kortzichtig verhaal wat de plank totaal mis slaat voor wie moest u dit verhaal schrijven op de wereld mark zijn we goed voor twee procent melk er word ons voor gehouden dat we een mest probleem hebben en iedereen die een er een verhaal op verzint over de toekomst van de sector kan beter ander werk gaan zoeken

  • eg wel

    @frieslandboppe,

    Europa levert 28% van de melk op de wereldmarkt. Het melk dat na het afschaffen van het quotum extra op de markt is gekomen, bepaald wel degelijk voor een groot gedeelte de gerealiseerde prijs.
    Al het meer geproduceerde melk komt (ook omdat er in Europa juist minder geconsumeerd wordt)extra op de wereld markt.

    Het is altijd handig dat er genoeg naie boeren zijn die je van alles wijs kunt maken om je eigen schuld te verkleinen.

  • alco1

    eg wel.
    En toch zit het een klein beetje anders.
    Je hebt gelijk dat zelfs een procent melk meer de prijs kan beïnvloeden.
    Maar een procent meer heb je door bv. fosfaatrechten in Nederland in te voeren, niet in de hand.

  • oorspronkelijk

    weer een blinde vlek bij mij.
    fosfaat management is niet om melk volume te sturen
    maar zuinig omgaan met een eindig mineraal
    op mijn ziel
    fosfaat recyclen
    uit urine maar misschien uit alles wat geleefd heeft.
    des te voller de aarde dus naar verhouding fosfaat vastgelegd in organisme

  • Farmer4life2

    Alco1, je bent zo actief hier en dat vind ik mooi.
    Maar dat iemand als jij nog steeds niet door hebt waar de schoen wringt in Nederland. Snap ik echt niks van.

    Waarom zou je meer melk produceren dan ubberhaupt nodig is? Als er in de wereldmarkt als voorbeeld 200 miljoen ton kaas nodig is, dan kun je daar een eerlijke prijs voor vragen en krijgen.

    Als je 250 miljoen produceert, dan krijg je een veel lagere prijs, omdat je er vanaf moet. Zelfs de eerste 200 miljoen ton krijg je lagere prijzen voor. Omdat je moet concurreren.

    Volgens mij spreken de boeren duidelijk niet de taal van de markt.

  • alco1

    Farmer 4 life.
    Ook vind ik jouw bijdrages leuk.
    Maar wat ik zeggen wil is dat je als individuele boer niets hebt in te brengen, zelfs niet als land in de totale productie.
    Maw. Wereldhandel is communicerend. (communicerende vaten)
    Hier minder produceren zegt een ander dankjewel.
    Dit is toch niet zo moeilijk te begrijpen!

  • Farmer4life2

    Klopt als een bus. Daarom zoekt RFC toch ook naar meerwaarde dan bulk productie...

    (Daarom heb ik ook nooit de fusie met campina begrepen)

  • landboer

    Goed stuk van Klaas van der Horst.
    Alco jij vraagt waarom de melkprijs nu stijgt,heel simpel ,in de EU is de productie met 6,5% gedaald. De Europese productie doet er toe!

  • alco1

    @landboer. Ik stelde die vraag, om aan te duiden dat Nederland er niet toe doet.
    EN.
    Als jij het zo'n goed artikel vindt.
    Geef dan eens aan waar ik met 19 dec.17.05 mis zit.

  • landboer

    Alco je zit niet mis, misschien heb je wel volkomen gelijk ,maar van de politiek/Brussel krijg je geen gelijk,daarom zullen we hoe dan ook ,rechten moeten accepteren, en misschien is dat ook wel een bescherming van een individuele (kleine)boer die anders weggedrukt wordt in de ratrace. Ook mede daarom heb ik ook altijd hartstochtelijk gepleit voor behoud van het melkquotum. Bennie begint dat nu ook eindelijk in te zien.

  • Bennie Stevelink

    Met dat verschil @landboer, dat ik fosfaatrechten wil koppelen aan grond. Op de eerste plaats om op die manier het luchtkapitaal laag te houden en op de tweede plaats om een maatschappelijk en markttechnisch goede structuur te krijgen in de melkveehouderij. Dat had vroeger ook met het melkquotum moeten gebeuren. Dan hadden we nu een totaal andere situatie gehad.

  • alco1

    Bij de afschaffing van het melkquotum was het plafond nog helemaal niet bekend.
    Een blunder van het eerste uur waarvoor de verantwoordelijken eens goed aan de tand gevoeld moeten worden.
    En @landboer. Geef eens aan waarom je het een goed stuk vind waar wij neergezet worden als een milieu probleem!

Laad alle reacties (16)

Of registreer je om te kunnen reageren.