9 reacties

'Intomen aantal koeien is nodig'

Zowel gezinsbedrijven, jonge boeren en recente investeerders in een duurzame stal zijn gebaat bij afrekening op basis van ondernemerskwaliteiten. Deze komt tot uiting in de bedrijfsspecifieke waterkwaliteit. Brussel blijft Nederland volgen tot de laatste waterput op orde is. Dat zegt Henk Antonissen, woordvoerder van Innovatief uit de Knel, een groep van 30 innovatieve toekomstgerichte melkveehouders.

Nederland overschrijdt het fosfaatplafond nu met zo’n 7 miljoen kilo fosfaat en riskeert daarmee het verlies van de derogatie. Dat zal de Nederlandse melkveehouderij jaarlijks €150 miljoen tot €200 miljoen kosten door meer dure mestafzet en een onevenredige krimp in de veestapel.

Het fosfaatplafond is afgesproken ter bescherming van grond- en oppervlaktewater. Het plan was om via invoering van fosfaatrechten, en kortingen daarop in 2017, de melkveestapel op 1 januari 2018 weer onder het fosfaatplafond te brengen en daarmee de derogatie veilig te stellen. Brussel heeft echter het voornemen van staatssecretaris Van Dam om fosfaatrechten in te voeren afgewezen. Verbijstering alom bij boeren en beleidsmakers.

Grondwater goed, oppervlaktewater nog niet

De waterkwaliteit waar het allemaal om draait, is nog niet overal op orde en dat weet Brussel. Met het grondwater gaat het goed. Onder de landbouwpercelen voldoet 97% van de monsters aan de drinkwaternorm van maximaal 50 milligram nitraat per liter. Wel verontrustend is dat de daling, met name op zandgronden, niet doorzet en bepaalde putten een stevige verhoging laten zien. Een zorgpunt is daarnaast het oppervlaktewater.

Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

Voor de aanpak van de waterkwaliteit is het zeer de vraag of fosfaatrechten de juiste oplossing zijn. Een voorbeeld: de meeste overschrijdingen van fosfaat in sloten en beken doen zich voor in gebieden waar het minste vee zit, namelijk in West-Nederland. Het fosfaat en de stikstof in het oppervlaktewater is daar maar voor een beperkt deel afkomstig uit mest. Het merendeel is te verklaren uit fosfaatrijke kwel, uit riooloverstorten en vanwege een te kleine capaciteit van de zuiveringsinstallaties.

Überhaupt wordt het een flinke kluif de waterkwaliteit te behalen die de Unie van Waterschappen heeft afgesproken met Brussel. Deze zijn zodanig streng dat al het water in sloten en beken op termijn moet voldoen aan de drinkwaternorm. Een onmogelijke opgave voor de landbouw, zeker gezien alle niet-landbouw gerelateerde invloeden.

Boer heeft invloed op grondwaterkwaliteit

Op de grondwaterkwaliteit heeft de boer wel veel invloed. Afgelopen groeiseizoen hebben 20 melkveehouders van de actiegroep Innovatief uit de Knel vrijwillig het grondwater onder hun percelen volgens de RIVM-methode laten monsteren. Door vakmanschap, een goede bodemverzorging en een correcte bemesting kwamen zij uit op gemiddeld 16 milligram nitraat per liter in het voorjaar en 10 milligram in het najaar. De norm van Brussel voor grondwater (drinkwaterkwaliteit) is maximaal 50 milligram nitraat per liter.

Belgisch systeem overnemen

Brussel zal Nederland houden aan de afspraak om de veestapel te stabiliseren op het niveau van 2002. Vooralsnog is het intomen van het aantal melkkoeien nodig om volwaardig gesprekspartner te blijven in Brussel rond de nieuwe derogatie voor 2018-'22.

Terugbrengen van de veestapel kan middels (tijdelijke) maatregelen, zoals een slachtpremie of een stoppersregeling. Nederland heeft daarvoor €23 miljoen beschikbaar van de EU en mag dit bedrag verdubbelen zonder dat staatssteun aan de orde is. Daarnaast zijn er per direct doelgerichte maatregelen nodig die de waterkwaliteit in beeld brengen en bevorderen.

Innovatief uit de Knel pleit al sinds haar oprichting een jaar geleden voor een watermeetsysteem per bedrijf. België kent al jaren een dergelijk watermonitoringsysteem en Brussel heeft deze aanpak keer op keer goedgekeurd. Het wiel is reeds uitgevonden!

Nu vlot acteren, communiceren en samenwerken

Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Het siert de politiek en de belangenbehartigers van de boeren indien ze alsnog per direct kiezen voor een doelgerichte aanpak. Zowel gezinsbedrijven, jonge boeren en recente investeerders in een duurzame stal zijn gebaat bij een afrekening op basis van ondernemerskwaliteiten. Deze komt tot uiting in de bedrijfsspecifieke waterkwaliteit. Brussel blijft Nederland volgen tot de laatste waterput op orde is !

Nu vlot acteren, communiceren en samenwerken voorkomt dat je later wordt geconfronteerd met veel strengere maatregelen.

Laatste reacties

  • Bennie Stevelink

    Dit is een benadering die mij zeer aanspreekt. Waarom daar in Nederland nooit voor gekozen is is mij niet duidelijk. Misschien kan iemand van LTO daar uitleg over geven?

    We zouden in één keer van een hoop gezeur af zijn. Wie laat in het groeiseisoen nog mest wil uitrijden mag dat doen. Het nitraatgehalte in het grondwater zal er torenhoog door worden waardoor deze boer extreem beperkt wordt in zijn toegestane bemesting. Een boer die zodanig bemest dat de benutting maximaal is heeft lage nitraatgehaltes in het grondwater en kan meer bemesten.

    Mais in de rij bemesten of dubbele rijen zaaien om de mest beter te benutten. Vroege rassen gebruiken zodat op tijd gehakseld kan worden en op tijd een vanggewas gezaaid kan worden. Daardoor lage nitraatgehaltes in grondwater en daardoor hogere bemestingsnormen.
    Het lijkt mij een ideaal systeem.

  • jfvanbruchem1

    Hoe kan het dat we nu koeien teveel hebben ,en 30 jaar geleden niet.

  • oorspronkelijk

    weetje nog van zure regen
    dat is in die 30 dertig jaar geminimaliseerd
    en iedereen zegt wat een flauwekul was dat
    maar hier krijgt en verdient de veeteelt een pluim
    in rapportages van milieu onderzoekers

  • Bennie Stevelink

    @oorspronkelijk, als er al zure regen was kwam deze niet van de landbouw maar uit de Rijnmond. Tot begin jaren negentig hadden we vanuit de Rijnmond een depositie van 156 kg zwavelzuur per hectare per jaar. Er kwam zoveel zwavel naar beneden dat we nooit zwavel hoefden te bemesten ondanks de jaarlijkse onttrekking door het gewas.
    Milieudefensie heeft geprobeerd om het zure regenprobleem af te schuiven op de boeren. Lange tijd lukte hun dat ook omdat ze in hun opzet gesteund werden door sympathiserende mederwerkers van het RIVM. Uiteindelijk heeft de politiek het bedrog toch doorzien en is het als een nachtkaars uitgegaan.
    Veel van deze mensen van Milieudefensie zijn later overgestapt naar WakkerDier. Als het van de ene kant niet lukte om de veehouderij te beschadigen, dan maar van de andere kant.

  • Fokkoeien

    Ik woon in Twente als ik zie wat er door de Dinkel (rivier in Twente)Nederland binnen komt dan denk ik ga dat eens eerst meten voor je hier in Nederland nog meer beperkingen oplegd.

  • koestal

    In West-Nederland is het fosfaatgehalte van het opppervlakte water het hoogst van Nederland omdat de riooloverstorten bij grote regenval gewoon worden opengezet omdat er weinig opslagcapaciteit is Hier wonen veel mensen op een kleine oppervlakte.De waterschappen beroepen zich dan op overmacht,gemakshalve wijzen ambtenaren en linkse politici dan naar de boeren die hier verantwoordelijk voor zouden zijn. Zo worden de boeren maar weer belazerd door de politiek.

  • landboer

    Wel vreemd dat deze actiegroep het aantal koeien wil intomen, terwijl ze er zelf meer willen.

  • mtspopken

    Het gaat niet over gelijk hebben, maar gelijk krijgen oftewel de gunfactor.
    Derogatie gaat over de kwaliteit van het water, de NITRAAT richtlijn, en waar hebben we het over? juist ja FOSFAAT

  • Henk.visscher

    Ik denk dat er eerder mensen weg moeten uit nederland (nu blijkt uit bovenstaand stuk dat, dat een groter oorzaak is) we moeten terug naar het niveau van 2002 , ik weet er al een paar die we kunnen missen als kiespijn.

Laad alle reacties (5)

Of registreer je om te kunnen reageren.