Rundveehouderij

Achtergrond 3 reacties

Grutto gedijt het best in weiland met koeien

Grutto’s gedijen goed tussen de koeien en strontvlaaien. Dat blijkt uit een onderzoek in de Krimpenerwaard.

Vooral in grasland waar de koeien het hele seizoen grazen voelen grutto’s zich thuis. Bij zulk extensief standweiden vinden de vogels genoeg voedsel, kunnen ze overal lopen en dekking zoeken tegen predatoren.

“Vroeger dachten we dat de koeien veel nesten stuk lopen, maar dat is niet het geval. Ze ontwijken de nesten bij voorkeur. Maar het gaat natuurlijk weleens mis, vooral als dieren geen keuze hebben”, verklaart onderzoeker Jan de Wit van het Louis Bolk Instituut, dat een tussentijdse evaluatie naar buiten gebracht heeft van het project Winst en Weidevogels in de Krimpenerwaard (Z.-H.).

Vroeger dachten we dat de koeien veel nesten stuk lopen, maar dat is niet zo

Jan de wit, onderzoek van het Louis Bolk Instituut

Er sneuvelen dus wel nesten onder de hoeven, maar veel minder dan door predatoren. De Wit: “Als koeien in een grote groep de wei in komen, dan duwen ze elkaar soms opzij en kunnen ze nesten niet altijd ontwijken, of als jonge dieren net de wei in gaan.”

Proeven

Er lopen verschillende proeven van het Bolk Instituut met weidegang met als doel meer inzicht te krijgen in het wel en wee van de grutto om de dalende weidevogelstand te keren.

Na twee jaar soebatten kreeg het Agrarisch Collectief Krimpenerwaard (ACK) vorig jaar de mogelijkheid van de provincie Zuid-Holland om acht percelen van in totaal 37 hectare in het gebied Kadijk Oost te pachten.

Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

Tot dan toe werd de landbouwgrond verpacht en wisselde ieder jaar van eigenaar, dus geen boer deed er aan weidevogelbescherming. Zonde, want er zaten wel grutto’s, maar er kwam niks groot, vertelt coördinator Mariëlle Oudenes van het ACK. “Er werd totaal niet gelet op biodiversiteit. De provincie genereert hiermee inkomsten, dat begrijp ik. En dan komt er zo’n dametje die zegt hoe het beter kan en het zelf wil organiseren.” Maar de provincie ging overstag.

Ze vervolgt: “Wij zitten natuurlijk veel korter op het gebied. Nu heb ik er mozaïekbeheer op liggen en heb ik er boeren bij gezocht die geïnteresseerd zijn in weidevogelbeheer.”

Oerwoud of biljartlaken

Het ACK zet in op beweiding met verschillende varianten, dichtheden en op verschillende momenten waardoor er een zeer geschikte leefsituatie voor de kuikens ontstaat. Er staan veel planten en kruiden en er zijn voldoende insecten. Met de boeren is de afspraak gemaakt dat er gemaaid mag worden in overleg. Oudenes: “We hebben korte lijnen en kunnen daardoor snel schakelen. Het is belangrijk om de boeren erbij te betrekken en ze zijn ook enthousiast over de goede resultaten.”

Het is belangrijk om de boeren erbij te betrekken en ze zijn ook enthousiast over de goede resultaten

Mariëlle Oudenes, Agrarisch Collectief Krimpenerwaard

Onderzoeker Jan de Wit: “We zien dat zowel land met een uitgestelde maaidatum als het gewone boerenland weinig te bieden heeft voor weidevogels. Het eerste is begin juni veranderd in een oerwoud van gras waar kuikens doorheen moeten worstelen op zoek naar insecten, terwijl het tweede dan vooral gemaaid is en er als een biljartlaken bij ligt. Oorzaak van beide is de snelle en vroege grasgroei door klimaatverandering en bemesting, nu of in het verleden: er ligt nog voor jaren fosfaat in de grond en aan stikstof is geen gebrek op veengronden. Mozaïekbeheer met veel beweiding lijkt ideaal: het voorkomt beide problemen.”

Plasdras

Naast de percelen met voor- en standweiden liggen ook twee stukken plasdras, waterrijk gebied waar de vogels naar hartelust kunnen foerageren en er lopen koeien, jong vee en soms wat schapen rond. Wordt er extensief, drie koeien op 1 hectare, en intensief beweid tot 1 mei, daarna is het even rustig zodat het gras niet te hoog en niet te zwaar wordt, maar precies goed genoeg is voor de kuikens.

“De vogels zijn graag in open vegetatie, waar de koeien grazen – extensief standweiden – en waar ze tussen de koeienvlaaien banjeren op zoek naar insecten”, vertelt Oudenes.

De vogels zijn graag in open vegetatie, waar de koeien grazen

Mariëlle Oudenes

Jan de Wit: “Dit seizoen gaan we de situatie nog beter in kaart proberen te brengen met behulp van drones.” Oudenes vult aan: “En we gaan hier vijf grutto’s voorzien van zenders. Twee volwassen vogels krijgen een satellietzender zodat we ze ook kunnen volgen als ze straks naar Afrika vertrekken. Drie kuikens taggen we met een kleine radiozender die het 27 dagen doet, net voldoende om te zien waarvandaan ze hun eten halen. We hebben namelijk goed in de vingers waar ze broeden, vinden nesten en de boeren houden er rekening mee. Maar dan krijgen ze kuikens en raken ze uit beeld. Wat komt er van terecht? We willen de gezinnen volgen. Hoeveel sloten steken de kuikens over opzoek naar voedsel. Waarom gaan ze aan de wandel?”

Eigen ervaring en waarneming

Volgens Oudenes is veel kennis gestoeld op de eigen ervaring en waarneming. “Door nog meer data te verzamelen over het gedrag van de grutto kan ik een ANLb pakket nog beter neerleggen en aanpassen in overleg met de agrariërs. Want ook voor de boeren is het frustrerend. Ze zijn enthousiast, stoppen er energie in en willen dan toch ook resultaten zien.”

Laatste reacties

  • Kelholt

    Wat zal het in de Oostvaardersplassen wemelen van de grutto's. Toch?

  • Bolder01

    Komt hier noooooit zover dat hier op de veluwe gruttos komen ,,, niet eerder als de vos ,kraaien, ooievaars, buizerds, enz, bestreden worden het barst hier van de ooievaars

  • nvanrooij1

    Maar ja bij Staatsbosbeheer weten ze dat nog niet want hier mogen ze pas in augustus de eerste keer maaien vanwege een vermeende grutto . Die komt er dus niet en heeft ook geen kans door de predatoren.

Of registreer je om te kunnen reageren.