Rundveehouderij

Achtergrond

Zo doen zij dat: ruwvoer opslaan

Het opslaan van ruwvoer kan op verschillende manieren. Melkveehouders Martin Bijker, Ron Mulder en Erik van Grinsven vertellen over hun werkwijze.

Melkveehouders kunnen hun ruwvoer op verschillende manieren opslaan. Daarbij kan je denken aan ruwvoerkuilen in sleufsilo‘s, op losse platen of in ronde balen. De opslagkwaliteit, het werkgemak en het kostenplaatje spelen een rol in de keuze voor een bepaald type opslag. De keuzes kunnen ook (deels) worden bepaald door de grondsoort en de draagkracht ervan.

Ruwvoer in ronde balen

Melkveehouder Martin Bijker, in het noorden van Nederland, heeft enkele percelen op afstand. Hij kiest er mede daarom voor om zijn ruwvoer in ronde balen op te slaan. Bijkers collega-melkveehouder Ron Mulder boert in het midden des lands op veengrond. De draagkracht is beperkt en is een aandachtspunt. De komende jaren gaat hij zijn ruwvoeropslag optimaliseren. Heien is om meerdere redenen geen optie voor hem.

Afdekken met zand

Erik van Grinsven runt een melkveebedrijf in Noord-Brabant. Hij boert op zandgrond en dekt zijn kuilen af met zand, zoals zoveel melkveehouders bij hem in de regio dat doen. Van Grinsven werkt onder meer met grote maiskuilen en vertelt wat zijn gedachte daarachter is.

De 3 melkveehouders vertellen hoe zij hun ruwvoer opslaan en waarom zij voor dit type opslag hebben gekozen.


  • Melkveehouder Martin Bijker (38) houdt 130 melk- en kalfkoeien op 68 hectare in Marum (Gr.). Bijker stapte vorig jaar over naar melkfabriek A-ware. Hij levert duurzame melk voor Albert Heijn en produceert maximaal 18.000 kilo melk per hectare. - Foto's: Anne van der Woude

    Melkveehouder Martin Bijker (38) houdt 130 melk- en kalfkoeien op 68 hectare in Marum (Gr.). Bijker stapte vorig jaar over naar melkfabriek A-ware. Hij levert duurzame melk voor Albert Heijn en produceert maximaal 18.000 kilo melk per hectare. - Foto's: Anne van der Woude

  • Voordelen van ronde balen zijn volgens Bijker het feit dat je altijd vers kunt voeren en bovendien meerdere grassneden tegelijk kunt voeren.

    Voordelen van ronde balen zijn volgens Bijker het feit dat je altijd vers kunt voeren en bovendien meerdere grassneden tegelijk kunt voeren.

‘Ruwvoer opslaan in ronde balen maakt mij flexibel’

Flexibel inkuilen, altijd vers voer en op eenvoudige wijze meerdere grassneden door elkaar heen voeren. Martin Bijker perst zijn eigen ronde balen en ziet de voordelen daarvan in.

Praktische overwegingen
Martin Bijker kiest er al jaren voor om zijn ruwvoer in ronde balen in te kuilen. Dat doet hij vooral uit praktische overwegingen. Hoewel al zijn grond binnen een straal van 3 kilometer om de boerderij ligt, heeft de melkveehouder meerdere percelen op afstand. “Eerlijk is eerlijk: als wij alle grond in 1 blok achter onze boerderij hadden, dan liet ik de loonwerker hier inkuilen. Maar dan had ik wel in nieuwe sleufsilo’s moeten investeren.”

Bedrijfsgegevens
1,1 miljoenliter melk
8.600 liter, rollend jaargemiddelde
4,60% vet
3,62% eiwit

Ik pers ook nog wat balen voor de buren. Maar ik wil niet te veel voor anderen doen. Dan zit je ook weer met groot onderhoud
Inkuilen op kuilplaten
Bijker werkt al geruime tijd met ronde balen. Toch liet hij zijn ruwvoer tussen 2010 en 2015 op traditionele wijze inkuilen op kuilplaten. “Ik vond de ronde balen van de loonwerker te duur worden.” Toen hij een paar keer last kreeg van kuilbroei besloot hij weer over te stappen op ronde balen en zelf een pers aan te schaffen. Met zijn eigen pers maakt Bijker op jaarbasis ruim 1.800 ronde balen. Het gros daarvan – zo’n 1.500 balen – is voor eigen gebruik. “Ik pers ook nog wat balen voor de buren. Maar ik wil niet te veel voor anderen doen. Dan zit je ook weer met groot onderhoud.”

Altijd vers voeren
Bijker doet het maaien, schudden en harken in eigen beheer. Met verschillende percelen op afstand is een eigen pers geen overbodige luxe. “Het maakt me flexibel”, zo zegt hij. Andere voordelen van ronde balen zijn volgens hem het feit dat hij altijd vers kan voeren en bovendien meerdere grassneden tegelijk kan voeren. De ruwvoerkwaliteit is lange tijd gewaarborgd. “Je kunt de balen maximaal 2 jaar bewaren.”

Geen rommel op het erf
De melkveehouder bewaart zijn balen op een groot, verhard stuk erf. Hij legt de balen op hun ronde kant. De kans op beschadigingen door vogels is zodoende het kleinst, zo zegt hij. “Zodra je balen op hun vlakke kant legt, lukt het je niet om ze gesloten op te stapelen.” Bijker legt de balen klaar met een palletvork. Hij maakt ze vervolgens open met een kuilhapper. Daarmee splijt je de balen gemakkelijk open, zo vindt hij. “Ik hoef maar een keer van de trekker om het plastic op te ruimen”, aldus Bijker, die het plastic direct opbergt. “Ik wil geen rommel op mijn erf. Het plastic gaat mee met het overige afval en wordt 2 keer per maand opgehaald.” Om egaal en secuur te voeren met ronde balen gebruikt Bijker een voermengwagen. “Ik voer op de kilo nauwkeurig.”

 


  • Erik van Grinsven (50) heeft in Sint Michielsgestel een bedrijf met 270 melk- en kalfkoeien en 160 stuks jongvee. Van Grinsven heeft 95 hectare in gebruik, waarvan 50 hectare mais en 40 hectare gras, aangevuld met een derde gewas, zoals luzerne. - Foto's: Van Assendelft Fotografie

    Erik van Grinsven (50) heeft in Sint Michielsgestel een bedrijf met 270 melk- en kalfkoeien en 160 stuks jongvee. Van Grinsven heeft 95 hectare in gebruik, waarvan 50 hectare mais en 40 hectare gras, aangevuld met een derde gewas, zoals luzerne. - Foto's: Van Assendelft Fotografie

  • Erik van Grinsven heeft 4 grote sleufsilo's voor de opslag van mais. Van Grinsven werkt met zand als afdekmateriaal.

    Erik van Grinsven heeft 4 grote sleufsilo's voor de opslag van mais. Van Grinsven werkt met zand als afdekmateriaal.

‘In deze regio werkt bijna iedereen met zand op de kuil’

Erik van Grinsven werkt met sleufsilo‘s. Hij dekt zijn ruwvoerkuilen af met zand, zoals dat bij hem in de omgeving gebruikelijk is. “Zolang ik mij kan herinneren, werken wij al met sleufsilo’s en zand als afdekmateriaal. Hier in de omgeving werkt bijna iedereen met zand op de kuil.” Melkveehouder Erik van Grinsven overwoog nooit een andere werkwijze. “Het werkt gewoon goed. We halen één of twee keer per week het zand van de kuil. Dat is met de kuilschuif zo gepiept.” 

Bedrijfsgegevens
3,2 miljoen liter, verwachte productie 2019
11.757 liter, rollend jaargemiddelde
4,36 % vet
3,59 % eiwit

Wij dekken de kuilen af met een behoorlijke laag zand. Bovenop de grootste maiskuil ligt wat minder zand

4 sleufsilo‘s
Van Grinsven voert een gemengd rantsoen, dat voor een groot deel uit mais bestaat. Hij heeft 4 sleufsilo’s voor de opslag van mais en een kleine sleufsilo voor de opslag van perspulp. Graskuilen worden gemaakt op 2 voerplaten. De wanden van de grootste sleufsilo voor mais zijn 76 meter lang, 11 meter breed en 2,25 meter hoog. “Wij dekken de kuilen af met een behoorlijke laag zand. Bovenop de grootste maiskuil ligt wat minder zand. Anders kunnen we er met de kuilschuif niet bij”, aldus Van Grinsven, die deze grote silo 4 jaar geleden in gebruik nam.

Energievoorziening hoogproductieve dieren
’s Winters liggen er bij Van Grinsven 2 maiskuilen open. De beste maiskuil wordt voorgeschoteld aan de hoogproductieve groep koeien, de mindere maiskuil gaat naar de laagproductieve groep. “De energievoorziening van de hoogproductieve dieren moet op orde zijn. Omdat we 80 % mais voeren is dat van groot belang”, aldus Van Grinsven, die met shredlage-mais werkt. 

Geen zorgen over broei
Over broei maakt Van Grinsven zich geen zorgen. De voersnelheid is met 4 meter uit 2 silo’s ruim voldoende. “Wij werken met lange sleufsilo‘s. De totale lengte van de sleufsilo’s voor mais is 261 meter. Daardoor hebben wij eigenlijk nooit last van broei. Het loont om te investeren in een paar extra sleufsilo-elementen. Dat is veel goedkoper dan een te brede kuil en broei.” Er is ruim voldoende opslagcapaciteit voor ruwvoer op het erf. “Zodra de maisoogst weer begint, hebben we nog een voorraad van minimaal een halfjaar. De mais die al wat langer opgeslagen is, voert beter. Bovendien is het fijn om een buffer te hebben voor mindere jaren, zowel qua opbrengst als qua liquiditeit.” 

Landwerk en inkuilen uitbesteed
Van Grinsven richt zijn aandacht volledig op de koeien. Het landwerk en inkuilen besteedt hij uit aan de loonwerker. Met trekkers heeft hij sowieso weinig op. “Ik kies voor de simpelste en goedkoopste trekker. Dat ding staat toch 95 % van de tijd voor de mengwagen”, aldus de melkveehouder, die dit jaar wil groeien naar 290 melkkoeien.

 


  • Ron Mulder (45) heeft in Kockengen (U.) een melkveebedrijf met 95 melk- en kalfkoeien en 65 stuks jongvee op 60 hectare. In 2015 kocht Ron Mulder samen met zijn schoonvader een bestaand bedrijf, dat hij met veestapel en al overnam. - Fotos: Herbert Wiggerman

    Ron Mulder (45) heeft in Kockengen (U.) een melkveebedrijf met 95 melk- en kalfkoeien en 65 stuks jongvee op 60 hectare. In 2015 kocht Ron Mulder samen met zijn schoonvader een bestaand bedrijf, dat hij met veestapel en al overnam. - Fotos: Herbert Wiggerman

  • Ron Mulder is de graskuil aan het uitkuilen. Op de foto is te zien hoe de ruwvoeropslag is ingericht. De komende jaren wil Mulder investeren in nieuwe sleufsilo's.

    Ron Mulder is de graskuil aan het uitkuilen. Op de foto is te zien hoe de ruwvoeropslag is ingericht. De komende jaren wil Mulder investeren in nieuwe sleufsilo's.

‘Nu nog betonplaten, straks silo’s van losse elementen’

Voor het opslaan van kuilvoer werkt Ron Mulder met losse betonplaten. De komende jaren pakt hij de ruwvoeropslag aan. Mulder boert in het Utrechtse Kockengen op veengrond. Toen hij er samen met zijn schoonvader in 2015 een bestaand bedrijf kocht, wist hij dat de draagkracht van de grond een blijvend punt van aandacht is. Nadat hij vorig jaar zijn stal deels verbouwde en investeerde in twee nieuwe melkrobots, wil Mulder de komende jaren de ruwvoeropslag aanpakken. De voorbije jaren bewaarde hij zijn ruwvoer – gras en mais – op vier losse betonplaten. “De platen liggen op afschot naar voren. Tussen de betonplaten is drainage aangelegd”, vertelt Mulder. De ruwvoeropslag is mooi gelegen, direct achter de stal. 

Bedrijfsgegevens
880.000 liter
9.200 liter rollend jaargemiddelde 
4,22% vet 
3,59% eiwit

Uitbreiding is op dit moment geen directe wens, maar je weet nooit wat de toekomst brengt. Ik wil graag flexibel blijven


De komende jaren wil de melkveehouder jaarlijks een sleufsilo van losse prefab-elementen laten plaatsen. De silomuren worden 37 meter lang. Mulder vroeg al enkele offertes aan. De kosten komen uit op € 14.000 tot € 15.000 per silo. Mulder overwoog ook om onderheide en gestorte sleufsilo’s aan te leggen. Die optie viel om 2 redenen af. De melkveehouder wil de mogelijkheid behouden om zijn bestaande stal in de toekomst uit te kunnen breiden. Met onderheide sleufsilo’s pal achter de stal wordt dat een lastig verhaal. “Uitbreiding is op dit moment geen directe wens, maar je weet nooit wat de toekomst brengt. Ik wil graag flexibel blijven.”

Sleufsilo’s met losse elementen
Het kostenplaatje speelde voor Mulder ook een rol. Een onderheide sleufsilo kost al gauw € 30.000, zo vertelt hij. “Voor mij was de keuze voor sleufsilo’s met losse elementen dan ook snel gemaakt.” Met de aanleg van 4 nieuwe sleufsilo’s kiest Mulder enerzijds voor meer werkgemak en anderzijds voor een betere voerconservering. “Broei is een aandachtspunt. In de silo’s kunnen we de kuil strak tegen de wanden aanrijden. Dat komt de opslagkwaliteit ten goede”, zo zegt de melkveehouder, die in zijn omgeving ook steeds meer sleufsilo’s ziet verrijzen. 

Loonwerker
Voor het inkuilen schakelt Mulder de loonwerker in. “We houden zelf de kanten bij. Met sleufsilo’s gaat het inkuilen straks een stuk makkelijker. De loonwerker kan de silo’s dan snel vullen”, aldus Mulder. De melkveehouder kuilt zijn mais meestal in met een bijproduct erbovenop. Erwtenvezel, bostel of aardappelvezel zorgt voor extra energie in het rantsoen. “Maar een extra product bovenop de mais helpt de kuil ook luchtdicht te houden”, aldus Mulder.

 

Of registreer je om te kunnen reageren.