Rundveehouderij

Achtergrond 33 reacties

Topproducties komen onder vuur

Eerder dit jaar was er ophef over kalversterfte. Wat wordt het volgende issue? Welzijnsorganisaties hekelen de stijgende melkproductie per koe. Ze eisen dat koeien gezond ouder worden en hun kalveren een tijdje zogen.

Melkveehouderij is topsport. Die vergelijking maken veehouders en hun adviseurs regelmatig. Door koeien de beste verzorging en voeding te geven, verleggen ze steeds weer grenzen. Maar in de echte topsportwereld gaat het ook wel eens mis: het gevaar voor overbelasting en blessures ligt altijd op de loer. Dat is wat actiegroepen de melkveesector verwijten. In de ogen van dierenwelzijnsorganisaties overvragen melkveehouders hun dieren.

Lees verder onder de afbeelding.

Afbeelding: Boerderij
Afbeelding: Boerderij

Te hoge productie per koe

Door de nieuwe fosfaatregelgeving is melkproductie recent zelfs extreem hard gestegen, stelt Frederiek Schouten van Caring Vets. “Er wordt steeds efficiënter gemolken en dat baart ons zorgen.”

“De druk om meer te produceren neemt alleen maar verder toe”, zegt ook vicevoorzitter en campagnemanager Anne Hilhorst van Wakker Dier. “Bij melkkoeien leidt de hoge melkgift tot problemen. Dit resulteert bijvoorbeeld in een te slechte conditie. Mede hierdoor moeten veel koeien al jong naar de slacht. Beelden van veemarkten en transporten tonen geregeld wrakke, bijna uitgemergelde koeien.”

Lees onderaan het artikel het advies van PR-deskundige Frank Peters.

Bezorgde dierenartsen

Volgens Schouten geven koeien tegenwoordig twee keer zoveel melk als in 1975. “Dat is een knappe technische prestatie, maar wat zijn de gevolgen? Het is een ethisch dilemma: hoeveel kun je nog van ze vragen?” Haar organisatie, Caring Vets, is een vereniging van dierenartsen die zich uitspreekt over dierenwelzijn. De bezorgde dierenartsen richten zich op brede maatschappelijke bewustwording en willen discussie op gang brengen in hun eigen beroepsgroep.

Mastitis en kreupelheid

Caring Vets ziet een rechtstreeks verband tussen de hoge productie per koe en gezondheidsproblemen, zoals een verhoogde kans op negatieve energiebalans, slepende melkziekte en een te groot aantal gevallen van mastitis en kreupelheid. Schouten: “25% van de koeien krijgt op jaarbasis een of meer keer mastitis en 25% krijgt een of meermalen per jaar te maken met kreupelheid. Die cijfers zijn belachelijk hoog.”

Lees verder onder de foto.

Weidegang is een must voor dierenbeschermers. Als het aan de maatschappelijke organisaties ligt, moeten alle koeien ’s zomers naar buiten kunnen. - Foto: Jan Willem van Vliet
Weidegang is een must voor dierenbeschermers. Als het aan de maatschappelijke organisaties ligt, moeten alle koeien ’s zomers naar buiten kunnen. - Foto: Jan Willem van Vliet

Dierenbescherming

Ook de Dierenbescherming vindt dat melkveehouders de productie moeten matigen. Volgens programmamanager veehouderij Bert van den Berg is dat in het belang van de koe én de boer. “Een wat lagere melkproductie en een wat langere tussenkalftijd zou het leven van koeien dragelijker maken en leiden tot een langere levensduur. De lagere productie wordt gecompenseerd door een besparing op jongvee en doordat oudere koeien meestal goed melk geven.”

Zorg voor kalveren schiet tekort

De organisaties maken zich ook zorgen om het lot van de kalveren. Eerder dit jaar vestigde omroep RTL de aandacht op hoge sterftecijfers op 1.200 melkveebedrijven. Wakker Dier noemt de kalversterftecijfers te hoog en onacceptabel. Ook de Dierenbescherming en Caring Vets vinden dat de verzorging van kalveren op veel melkveebedrijven te wensen overlaat.

Fundamenteler is de afwijzing van het scheiden van koe en kalf meteen na de geboorte. Caring Vets stelt dat het weghalen van het kalf welzijnsproblemen voor zowel koe als kalf met zich meebrengt. Zij ziet een verband tussen deze stress en de hoge kalversterfte.

“Kalveren zouden op zijn minst de eerste drie maanden bij hun moeder moeten zogen”, stelt Van den Berg van de Dierenbescherming. Hij beseft ook: “Om dat te realiseren is nog een lange weg te gaan.”

Weidegang moet op elk bedrijf

Maatschappelijke organisaties richten zich ook op de leefomgeving van melkkoeien. Om te beginnen: weidegang is een must. Dat de meerderheid van de Nederlandse melkveebedrijven daaraan voldoet, is niet genoeg. Wat betreft de Dierenbescherming moet elke koe ’s zomers naar buiten kunnen. Van den Berg: “Weidegang is van groot belang voor het welzijn van de koe. Voor de beweging, de gezondheid van poten en klauwen, om comfortabel in verschillende houdingen te kunnen liggen, om te grazen, om samen hetzelfde kuddegedrag te kunnen vertonen en vanwege de frisse lucht en het zonlicht.”

Lees verder onder de foto.

Veel stallen voldoen niet aan minimale criteria voor welzijn, zegt de Dierenbescherming. - Foto: Ruud Ploeg
Veel stallen voldoen niet aan minimale criteria voor welzijn, zegt de Dierenbescherming. - Foto: Ruud Ploeg

Stallen zijn niet toereikend

Van den Berg zegt dat veel stallen niet voldoen aan minimale welzijnseisen voor koeien. Dat wil zeggen dat de koe haar natuurlijke kuddegedrag niet kan vertonen. De dieren kunnen niet allemaal tegelijk eten of rusten en het is voor koeien vaak niet mogelijk om dieren die hoger in de rangorde staan, te ontlopen.

Klimaatdoelstellingen vragen om krimp

Naast dierenwelzijn is ook de wereldwijde klimaatdiscussie een issue met een potentieel grote impact. Schouten denkt dat de sector sowieso moet krimpen vanwege de internationale klimaatafspraken. “Melkproductie is geen efficiënte manier om voedingseiwit te maken. Om de klimaatdoelstellingen te kunnen halen, moeten we veel minder dieren houden en veel minder dierlijke producten consumeren.”

In haar toekomstbeeld is de melkveehouderij getransformeerd naar een extensieve, grondgebonden bedrijfsvoering op basis van kringlooplandbouw. Melkveebedrijven zijn overgestapt op een robuuster type koeien, dubbeldoelrunderen die gevoerd worden met hoofdzakelijk gras.

Animal Rights: ‘Wij willen veesector afschaffen’

Dierenwelzijnsorganisaties strijden voor meer aandacht voor het welzijn en een beter leven voor de dieren. Dierenrechtenorganisaties gaan veel verder. Dierenrechtenorganisatie Animal Rights heeft geen verbeterpunten voor de melkveehouderij. “Wij streven niet naar verbeteringen in het systeem, maar naar afschaffing”, zegt campagneleider Erwin Vermeulen van Animal Rights onomwonden.
De organisatie promoot veganisme en wil consumenten en de politiek overhalen zich tegen de veehouderijsector te keren. “Wij zien het als onze belangrijkste taken om te laten zien dat dieren lijden en dat zuivel en vlees overbodig zijn.”
De organisatie voert haar strijd via de media. Een stal bezetten, zoals actiegroep Meat the Victims afgelopen mei op een varkensbedrijf in Boxtel deed, gaat Animal Rights te ver. Maar ongevraagd ‘misstanden’ in stallen en slachterijen filmen, vinden de activisten wel geoorloofd. Het doel heiligt voor hen de middelen.

Vleeskalveren ‘niets verbeterd’

Dierenwelzijnsorganisaties zien ook een aantal structurele tekortkomingen voor de vleeskalverhouderij.

Wakker Dier stelt dat de hokken in de vleeskalverhouderij ongeschikt zijn voor jonge dieren. Kalveren missen een zacht ligbed en kunnen hun natuurlijke dartele gedrag niet vertonen op de harde, gladde roostervloeren. Campagnemanager Anne Hilhorst oordeelt dat de sector zwaar tekortschiet. “Dit probleem werd in 2007 al door de toenmalige minister van landbouw erkend en er is nog steeds praktisch niets verbeterd.”

Ook de import van kalveren is voor maatschappelijke organisaties een probleem, met name door de lange transporten van jonge dieren. Verder maken ze zich zorgen over de hoge ziektedruk die het gevolg is van de huisvesting van grote aantallen dieren van verschillende herkomsten. Tot slot hekelen de dierenbeschermers de vezelarme voeding van vleeskalveren.

‘Ga met elkaar in gesprek’

Hoe onredelijk eisen ook klinken, het gesprek aangaan met maatschappelijke organisaties is bijna altijd een goed idee, zegt PR-deskundige Frank Peters.
Peters adviseert bedrijven en organisaties in reputatiemanagement en crisiscommunicatie. “Als je het gesprek uit de weg gaat en niet weet wat er speelt, benut je ook niet de kansen om uit te leggen waarom je dingen doet zoals je doet”, zegt Peters. “Als je wacht tot iets uitgroeit tot een issue of een crisis, moet je jezelf verdedigen en dan kun je je eigen verhaal niet vertellen. Dan loop je achter de feiten aan.”
“In gesprek gaan met andersdenkenden is lastig”, erkent hij. “Maar je leert altijd van elkaar. Het begint met respecteren van afwijkende standpunten, ook al ben je het er niet mee eens. Je kunt niet iedereen overtuigen van jouw gelijk, maar vaak blijkt dat er wel degelijk openingen zijn voor samenwerking.”
‘Overschat kritiek van actievoerders niet’
Ook Ron Methorst van Aeres Hogeschool in Dronten adviseert een open houding. Hij is als docent en onderzoeker gespecialiseerd in de relaties tussen het agrarisch bedrijf en zijn omgeving. “Ik zeg tegen mijn studenten altijd: je moet kritiek van actievoerders niet overschatten. Slechts een kleine groep mensen vindt het belangrijk om op de barricaden te staan. Van het grootste deel van Nederland krijg je een dikke voldoende, dus trek het je niet persoonlijk aan. Aan de andere kant, je moet het ook niet onderschatten. Acties voor dierenwelzijn vertegenwoordigen een belangrijke onderliggende stroming. We zijn in onze maatschappij anders naar dieren gaan kijken. Dat signaal moet je wel oppakken.”
Beleving
Het succes van de sector is een valkuil, stelt hij. “De Nederlandse melkveehouderij is ongelooflijk efficiënt. We benaderen dieren heel technisch, veel burgers beleven dat anders. De uitdaging die we met studenten bespreken is om naar het boerenbedrijf te kijken door de ogen van een niet-boer. Wat zie je dan? En is het dan ook normaal en logisch? Het is alleen maar gezond jezelf af en toe een spiegel voor te houden.”

Laatste reacties

  • farmerbn

    Het is duidelijk dat je als boer aan de verkeerde kant van de landsgrens woont. Op allerlei mogelijkheden wordt je het land uitgepest volgens Bert Kleiboer. Maar wie is hij?

  • draaier

    Bijzonder eenzijdig artikel. In een goed artikel laat je ook de andere kant horen. Bijvoorbeeld de voorzitter van de vakgroep rundveehouderij van de KNMvD, de partij die dagelijks in de veehouderij werkt. Dit soort artikelen kan ik als lezer niet waarderen. Niet omdat ik het niet met de inhoud eens ben , maar omdat het geen evenwichtig beeld geeft. Het is propaganda voor het gedachtegoed van activistische NGO's en daar moet een vakblad als Boerderij zich niet voor laten lenen.

  • deB.

    Deze schrijver geeft iedereen een podium, behalve mensen uit de praktijk!

    Verschrikkelijk dat BOERDERIJ zo'n kerel een podium geeft... dit is geen evenwichtig schrijven! 3 dubbel BAH

    Zou als boerderij naam veranderen.....BashBoerderij
    Met bovenstaande eens

    Afspraak, koeien naar 7000 liter, melk naar 70 cent per liter.
    Want DAAR zit het op vast, die lage 34 cent

    Dan houden we een paar koeien meer, och nee dat mag ook al niet meer

  • Bennie Stevelink

    @draaier en @deB denken het probleem op te lossen door de berichtgever te vermoorden?

  • pinkeltje

    Volgens mij gaat het in het artikel er over wat diverse welzijnsorganisaties - dat klinkt ook al meteen als partijen die boven de wet staan en op voorhand de wijsheid in pacht hebben - hebben te toeteren over de veehouderij. Dat vind ik eigenlijk wel handig om te weten. En ik denk dat je dat als sector ook hoort te weten? En er wordt duidelijk aangegeven hoe je als veehouder het getoeter van deze organisaties moet opvatten. Niks mis mee, lijkt me?

  • het artikel is eenzijdig en bedoeld om stennis te schoppen, ik hoop dat veel boeren zich dat gaan beseffen voordat ze gaan reageren.
    laatst las ik dat enkele omroepen hun informatie halen van site's die bedoeld zijn voor de agrarische sector . Met artikelen als dit wordt meer kwaad gedaan, dan goed.
    Het zou fijn als dit ook beseft wordt bij de redactie van de boerderij

  • Gat

    Caring vets zijn geen veeartsen, dat zijn huisdieren artsen. Totaal geen belang bij de sector. Kunnen roepen wat ze willen.

  • deB.

    Evenwichtige berichtgeving benny! Daar draait het zeker in een vakblad om, en dat is de laatste tijd ver en ver te zoeken.
    Caring vets is al eerder terecht gewezen door ECHTE dierenartsen.
    Mevr. Frederieke Schouten is van varkens in nood, uit Amsterdam
    Ga je het eindelijk snappen???


    Er wordt hier aan mensen podium gegeven, die als je op twitter ed gaat verifieren, ervan schrikt, hoe die over de veehouderij stennis lopen te maken.

    De kern waar het om draait, wordt nooit genoemd!

  • xw

    Objectieve en onafhankelijke berichtgeving dat moeten we hebben.
    Boerderij en Boerderij Vandaag zijn prima vakbladen.
    Goeie opmerking van Bennie, in de middeleeuwen werd ook de boodschapper vermoord.
    Maar da's effe terug.

  • draaier

    @Bennie, nee dat denk ik niet. Hoe kom je daarbij? ik constateer dat het geen goed artikel is omdat het vanuit één perspectief benaderd is. Wanneer je WD laat constateren dat er in de kalverhouderij niets verbeterd is, dan bel je toch even naar Wim Thus (LTO voorzitter vakgroep kalverhouderij) om te vragen wat hij van zo'n uitspraak vindt? Wanneer je Caring Vets laat roepen dat 25% van de melkkoeien mastitis en klauwproblemen hebben, dan wil je toch op zijn minst weten waar die cijfers wegkomen? Wat voegen de uitspraken van Vermeulen toe? We kennen immers hun agenda en die zal nimmer op één lijn komen met de doelgroep van Boerderij. In 1 van de laatste alinea's van de broodtekst neemt de schrijver voor zijn rekening dat er nog een reductie in vee-aantallen komt vanwege kringlooplandbouw en klimaatdoelstellingen, terwijl er juist is afgesproken niet aan de vee-aantallenknop te draaien. Dit zijn allemaal zaken die de auteur aan te rekenen zijn. Mag ik daar niet kritisch op zijn?

  • draaier

    @XW. Op de opmerkingen van de NGO´s heb ik niets aan te merken. di emogen hun mening hebben en dat ook ventileren. Dat Boerderij daar aandacht aan besteed om inzicht te geven in hun gedachtegoed is niet mijn grootste probleem. MAAR, dan moet je als vakblad ook aan waarheidsvinding doen en de uitspraken toetsen aan de praktijk. Laat je dat na, dan voer je propaganda.

  • Tuig

    Als je naar veel koppels koeien kijkt in het land, zie je dat ze wel een punt hebben.

  • Storm

    Lijkt wel of de boerderij ook van de boeren af wil...

  • Bennie Stevelink

    @deB en @draaier, het bovenstaande artikel gaat niet over de veehouderij maar over organisaties die zich met de veehouderij bemoeien. En hoe wij daar het beste mee om kunnen gaan.

  • draaier

    @Bennie, dan weet ik niet welk artikel jij gelezen hebt. Ik lees een artikel waarin de auteur uitspraken klakkeloos en kritiekloos overneemt van Ngo's. Als het gaat over de organisaties, dan moet je inzicht geven in hun structuren, doelstellingen en hun oplossingsrichtingen en niet zomaar wat uitspraken overschrijven. Ik zie in veel linkse media beter opgebouwde artikelen voorbij komen dan dit artikel. Ik zie overigens dat Boerderij de kop alvast heeft aangepast. Nog beter is dit artikel offline halen en Kleiboer opdracht geven om voor zijn uurtarief toch met wat beters te komen.

  • diekmann

    Denk dat er teveel freelance redacteuren zijn. Ze weten niet meer waarover ze moeten schrijven. Ga aan het werk zou ik zeggen.

  • pinkeltje

    Hoezo wil Boerderij van boeren af? Ze laten je in dit verhaal alleen weten wat anderen die zichzelf nogal belangrijk vinden over je te toeteren hebben. Ik zou zeggen neem kennis van wat anderen van je vinden en denk na of je met dat gegeven iets te doen staat? En als negeren van wat diverse organisaties toeteren de beste reactie is, dan gewoon het getoeter voor kennisgeving aannemen en over tot de orde van de dag. Is het nodig om deze organisaties aan te pakken dan weet je wat je te doen staat. Maar je zult wel eerst moeten weten dat ze bestaan en wat ze te vertellen hebben.

  • Henk.visscher

    Ik ben boer , maar van mij hoeven die torenhoge produktie,s ook niet hoor

  • Henk.visscher

    Ik zou bijvoorbeeld ook graag mijn droge koeien meer ruimte willen geven en een maand voor afkalven in een strohok, helaas ben ik zo uitgeknepen door fosfaatwetgeving en andere wetgeving en bovenal een veel te lage melkprijs dat ik daar domweg geen geld voor heb, ik heb 60 melkkoeien, meer hoeft van mij niet eens, maar je kunt er tegenwoordig geen inkomen uithalen

  • Henk.visscher

    Er moet veel meer aandacht komen voor de melkprijs, er zijn genoeg boeren zoals ik die best dingen willen veranderen, maar dat financieel niet kunnen behappen.

  • Henk.visscher

    Dit geld ook voor varkens, kippen en akkerbouw

  • Storm

    Verwacht van een agrarisch vakblad toch wel een iets hoger niveau dan klakkeloos overschrijven wat in de media ergens rond zweeft.
    Juist hier zou je moeten uitleggen hoe de vork werkelijk in de steel zit en als er verbeter punten zijn de oplossingen hiervoor aandragen. Hiermee help je de sector vooruit. Is een andere soort journalistiek die zeldzaam begint te worden.

  • ENDE902

    Rustig mensen,
    De heer Kleiboer heeft alleen alle kreupele (=niet alles wetende) NGO's in één groepshok geplaatst. Dat ziet er inderdaad niet zo fraai uit.

  • Ik zou graag zand in de ligboxen gaan doen voor comfort en hygiene, maar dan heb je een dichte vloer nodig en die mag in Noord Brabant niet van Johan van den Hout. Dus daar ligt het probleem.

  • wilhelmus01

    Grupstal is het beste tegen de klauwinfecties en dergelijke, maar dat mag ook al niet meer van de melkfabriek.

  • 0064376

    koeien met hoge produktie kun je niet genoeg voerenin de wei, daarom geven ze meer op stal...

  • RonaldB

    Elke koe kan met 2 vingers in de neus meer dan 10000 kg melk produceren. Wanneer dat lukt is dat het bewijs dat het dier niet veel stress ervaart en het naar haar zin heeft. Een hoge productie is een gebrek aan stress.

  • Niet te geloven. Het houdt niet op!

  • Farmas

    Wat mij opvalt aan de reacties is dat veel mensen zich vooral heel erg aangevallen voelen.
    Waarschijnlijk hebben zij moeite met de nieuwe tijd en met de nieuwe consumenten.
    Er zijn nog heel veel boeren die denken dat een koe van 13.000 kg melk twee keer zo gelukkig is als een koe van 6500 kg.
    Het wordt nog een moeilijke toekomst voor deze boeren.

  • Gewoon de data helder hebben en daar richtlijnen op maken....zoals bsc...mastitis...kreupelheid....veel bedrijven hebben lage prod door slecht management....als j alleen naar prod kijkt sla je plank volledig mis....ook genetica doet veel...maar conditie vd koe is eigenlijk belangrijkste

  • veldzicht

    Kijk eens naar die topfok bedrijven met zeer hoge producties.zonder uitzondering zien die koeien er daar gezond en vitaal uit.Maar die boeren hebben het in hun vingers om de beesten de juiste voeding en verzorging te geven en door fokkerij hebben ze de dieren die geen probleem hebben met hoge productie.Kom je dan in zo,n stal met koeien met maar een matige productie daar lopen juist meer dieren die zo te zien niet zo lekker in hun vel zitten,maar voer,huisvesting en verzorging zijn dan ook vaak (niet helemaal)in oorde.Kortom productie zegt niets wat het welzijn van dieren aangaat het gaat er om hoe die boer er mee omgaat en of de kennis heet om met hoge producties om te gaan.

  • 344412

    Veehouderij is business, met als doel voedselvoorziening met minimale aanslag op de heilige koopkracht van de heilige consument. Daarbij horen efficiëntie en een maximale productie tegen zo laag mogelijke kosten. Take it or leave it. Alternatief is biologisch, ook uitstekende keus, maar dan wel in de winkel ook deze keuze maken.

  • Marcel v

    Boerderij en anderen maken de fout door met mensen te gaan praten die de gehele veehouderij weg willen hebben. Het maakt niet uit aan welke eisen je al voldoet, deze lui gaan telkens een stapje verder .
    Wanneer komt er iemand op voor het welzijn van de boeren en beschermt ons tegen dit soort idioten ?

Laad alle reacties (29)

Of registreer je om te kunnen reageren.